Warunki przyjęcia na szkolenia w Ochotniczych Strażach Pożarnych, w tym w kontekście KP PSP Cieszyn

Zostanie strażakiem Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to szlachetna decyzja, wymagająca zaangażowania i odpowiedniego przygotowania. OSP to jednostka umundurowana, wyposażona w specjalistyczny sprzęt, której głównym zadaniem jest walka z pożarami, innymi miejscowymi zagrożeniami oraz klęskami żywiołowymi. W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, zrzeszających ponad 700 tysięcy strażaków. Jednostki te działają jako stowarzyszenia, ściśle współpracując z Państwową Strażą Pożarną (PSP). Wiele z nich jest włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), co nakłada na nie szereg wymagań sprzętowych i personalnych.

Tematyczne zdjęcie strażaków OSP w akcji ratunkowej

Jak zostać członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej?

Praktyka pokazuje, że każdy, kto chce czynnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, może zostać strażakiem. Zakres aktywności jest bardzo szeroki, a stowarzyszenie przewiduje zazwyczaj kilka rodzajów członkostwa, np. członkowie zwyczajni, wspierający, honorowi. Członek czynny aktywnie uczestniczy w wykonywaniu postanowień statutu OSP. Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna, która deklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie. Członkiem honorowym może być każda osoba fizyczna szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej.

Kroki do wstąpienia w szeregi OSP:

  1. Znalezienie odpowiedniej jednostki: Pierwszym krokiem jest znalezienie jednostki OSP, do której chciałbyś należeć. Ważna jest lokalizacja jednostki, zwłaszcza jeśli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, który bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Jednostki OSP w ciągu kilku minut od alarmu są w stanie wyjechać do zdarzenia, dlatego im bliżej będziesz miał do jednostki, tym lepiej. Aby jednostka mogła funkcjonować, musi być prawnie zarejestrowana, czyli znajdować się w krajowym rejestrze sądowym, gdzie można wyszukać dane kontaktowe.
  2. Spotkanie organizacyjne: Po skontaktowaniu się z jednostką zostaniesz zaproszony na spotkanie, podczas którego poznasz jej strukturę organizacyjną, bazę techniczną i dowiesz się więcej na temat dalszych kroków. Bądź przygotowany na pytania o motywację oraz doświadczenie.
  3. Złożenie podania i okres próbny: Jeśli po spotkaniu będziesz zdecydowany na dołączenie i zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie o wstąpienie. Decyzje o przyjęciu do stowarzyszenia podejmuje zarząd. Po rozpatrzeniu podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dodatkowych dokumentów. Wiele jednostek ma ustalony okres próbny, w którym oceniane jest zaangażowanie nowych członków. W tym okresie powinieneś brać udział w szkoleniach wewnętrznych, które pomogą Ci określić, czy chcesz zostać strażakiem-ratownikiem.
  4. Ślubowanie: Najczęściej ślubowanie ma następującą treść: „W pełni świadom obowiązków strażaka ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w realizacji celów i zadań ochotniczej straży pożarnej. Być zdyscyplinowanym mężnym, ofiarnym w ratowaniu życia i mienia. Wstąpienie do OSP było świadome. Chęć pomocy innym, zrobienie czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie siły charakteru, czy podtrzymanie tradycji rodzinnych, to tylko niektóre powody, dla których zostaje się strażakiem."
Infografika przedstawiająca ścieżkę kariery strażaka OSP, od wstąpienia do specjalizacji

Ogólne wymagania dla członków OSP biorących udział w działaniach ratowniczych

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, bezpośredni udział członków Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w działaniach ratowniczych jest uwarunkowany spełnieniem szeregu wymogów. Kluczowe znaczenie ma tutaj ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2490 z późn. zm.), a także ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.

Podstawowe wymagania:

  • Wiek: Ukończone 18 lat i nieprzekroczone 65 lat.
  • Badania lekarskie: Posiadanie aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do udziału w działaniach ratowniczych. Rodzaj badań lekarskich został opisany w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 14 kwietnia 2022 r.
  • Szkolenie BHP: Odbycie szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
  • Szkolenie podstawowe: Ukończenie z wynikiem pozytywnym szkolenia podstawowego przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.

Szkolenia specjalistyczne i dowódcze w OSP

System szkolenia członków OSP jest rozbudowany i obejmuje różnorodne kursy specjalistyczne, mające na celu przygotowanie kadry do pełnienia określonych funkcji i zadań. Programy i zasady szkolenia pożarniczego dla jednostek ochrony przeciwpożarowej są ustalane przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.

JAK WYGLĄDA SZKOLENIE DO OSP OD PODSTAW? ZOSTAŃ STRAŻAKIEM!

Szkolenie Podstawowe Strażaków Ratowników OSP

Jest to przepustka do pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej. Szkolenie realizowane jest przez Państwową Straż Pożarną. Na program szkolenia składa się 38 tematów realizowanych w 136 godzinach (64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych). Szkolenie zakończone jest egzaminem, a jego ukończenie uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych.

Warunki przyjęcia na szkolenie podstawowe:

  • Ukończone 16 lat (dla członków Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych) i nie przekroczone 65 lat (w przypadku osób nieletnich niezbędna zgoda rodziców na udział w szkoleniu). W przypadku dużej ilości osób pełnoletnich, osoby nieletnie nie będą przyjmowane, ponieważ nie mogą uczestniczyć w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
  • Dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.

Kwalifikowana Pierwsza Pomoc (KPP)

Kursy Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy są przeznaczone między innymi dla Państwowej Straży Pożarnej, Ochotniczych Straży Pożarnych oraz innych jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Ratownik po ukończeniu kursu KPP jest przygotowany do wykonywania szerokiego zakresu czynności, takich jak resuscytacja krążeniowo-oddechowa, tamowanie krwotoków, unieruchamianie złamań, ochrona termiczna, prowadzenie wstępnego postępowania przeciwwstrząsowego, tlenoterapia bierna, ewakuacja oraz udzielanie wsparcia psychicznego.

Zakres czynności wykonywanych przez ratownika w ramach KPP:

  • Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (bezprzyrządowa i przyrządowa) z podaniem tlenu oraz zastosowaniem defibrylatora zautomatyzowanego.
  • Tamowanie krwotoków zewnętrznych i opatrywanie ran.
  • Unieruchamianie złamań, podejrzeń złamań kości oraz zwichnięć.
  • Ochrona przed wychłodzeniem lub przegrzaniem.
  • Prowadzenie wstępnego postępowania przeciwwstrząsowego poprzez właściwe ułożenie osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
  • Zapewnienie ochrony termicznej osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
  • Stosowanie tlenoterapii biernej.
  • Ewakuacja z miejsca zdarzenia osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
  • Udzielanie wsparcia psychicznego osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
  • Prowadzenie wstępnej segregacji medycznej.

Szkolenie Kierujących Działaniem Ratowniczym (KDR) dla członków OSP (Dowódców OSP)

Warunki przyjęcia:

  • Dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
  • Wiek: ukończone 18 lat i nieprzekroczone 65 lat.
  • Minimum 3-letni okres od uzyskania wyszkolenia uprawniającego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.
  • Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP lub równorzędnego (np. wg programu z 2015 roku lub Systemu szkolenia członków OSP z 2006 roku).

Szkolenie Kierowców-Konserwatorów Sprzętu Ratowniczego OSP

Warunki przyjęcia:

  • Dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
  • Wiek: ukończone 18 lat i nieprzekroczone 65 lat.
  • Prawo jazdy co najmniej kat. B.
  • Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP lub równorzędnego (np. wg programu z 2015 roku lub Systemu szkolenia członków OSP z 2006 roku).

Szkolenie Naczelników OSP

Warunki przyjęcia:

  • Dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
  • Wiek: ukończone 18 lat i nieprzekroczone 65 lat.
  • Potwierdzenie ukończenia szkolenia kierujących działaniem ratowniczym dla strażaka ratownika OSP (Dowódcy OSP) lub równorzędnego (np. wg programu z 2015 roku lub Systemu szkolenia członków OSP z 2006 roku).
  • Zalecane wykształcenie co najmniej średnie.

Szkolenie Komendantów Gminnych ZOSP RP (lub ochrony przeciwpożarowej)

Warunki przyjęcia:

  • Dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
  • Wiek: ukończone 25 lat i nie przekroczone 65 lat.
  • Obowiązkowa przynależność do Ochotniczej Straży Pożarnej z czynnym członkostwem.
  • Potwierdzenie ukończenia szkolenia Dowódców OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.
  • Potwierdzenie ukończenia szkolenia Naczelników OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.

Inne szkolenia specjalistyczne:

  • Szkolenia z zakresu ratownictwa technicznego: obejmujące wypadki drogowe, budowę pojazdów, urządzenia hydrauliczne, metody uwalniania poszkodowanych.
  • Szkolenia z zakresu ratownictwa wodnego: dotyczące działań na wodzie, usuwania skutków powodzi, sprzętu ratownictwa wodnego, działań na lodzie.

Szkolenia organizowane przez Komendę Powiatową PSP w Cieszynie

Komenda Powiatowa PSP w Cieszynie informuje o organizacji szkoleń w miesiącu marcu, które będą realizowane w mieszanej formie:

  1. Szkolenie poprzedzone będzie zapoznaniem kandydatów z treściami obejmującymi zagadnienia z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby w formie nauki na odległość.
  2. Materiały dydaktyczne zostaną zrealizowane w formie nauki na odległość.
  3. Część praktyczna będzie realizowana na bazie Ochotniczych Straży Pożarnych wskazanych w harmonogramie z właściwego terenowo miasta/gminy, przez wyznaczonych instruktorów z ramienia KP PSP w Cieszynie w formie 8 bloków zajęciowych (8 spotkań).
  4. Dodatkowo uczestnicy szkolenia są zobowiązani do zaliczenia testu w komorze dymowej w KM PSP Bielsko-Biała zgodnie z harmonogramem.
  5. Egzamin zostanie zrealizowany na bazie OSP wskazanych w harmonogramie z właściwego terenowo miasta/gminy przez komisję egzaminacyjną wyznaczoną przez Komendanta Powiatowego PSP w Cieszynie. Składał się będzie z części teoretycznej (test) oraz części praktycznej.
Schemat organizacji szkoleń OSP w Cieszynie, z zaznaczeniem e-learningu i zajęć praktycznych

Przykładowe terminy szkoleń (z różnych źródeł w tekście):

  • Szkolenie podstawowe strażaka ratownika OSP (planowane): od 13 lutego 2023 r.
  • Egzamin teoretyczny (KP PSP Lipsko): 26 lutego 2023 r. o godz. 09:00. (Zaliczenie: min. 70% z 30 pytań testu wielokrotnego wyboru).
  • Egzamin praktyczny (KP PSP Lipsko): 26 marca 2023 r. (Absencja powyżej 20% na zajęciach praktycznych skutkuje skreśleniem z listy).
  • Szkolenie podstawowe strażaków ratowników OSP (KP PSP Parczew, Plan Pracy Dydaktycznej na 2025 r.): 10.01. - 28.02.2025 r.
  • Szkolenie kierowców konserwatorów sprzętu ratowniczego OSP (KP PSP Parczew, Plan Pracy Dydaktycznej na 2025 r.): 22 - 25.04.2025 r.
  • Szkolenie kierujących działaniem ratowniczym dla członków OSP (dowódców OSP) (KP PSP Parczew, Plan Pracy Dydaktycznej na 2025 r.): 08 - 12.09.2025 r.
  • Szkolenie naczelników OSP (KP PSP Parczew, Plan Pracy Dydaktycznej na 2025 r.): 07 - 10.10.2025 r.

Zaznacza się, że druki szkoleniowe przesyłane są każdorazowo wraz z pismem przewodnim do poszczególnych Urzędów Gmin/Miasta, i prosi się o dokonywanie zgłoszeń chętnych strażaków wyłącznie na załączonych drukach.

Ważne aspekty i dyskusje dotyczące szkoleń

W środowisku strażackim toczy się dyskusja dotycząca organizacji szkoleń, zwłaszcza dla dowódców OSP. Często odbywają się one w dni robocze, w godzinach pracy, co stanowi wyzwanie dla druhów pracujących poza miejscem zamieszkania. Postuluje się powrót do organizacji szkoleń w trybie weekendowym, podobnie jak miało to miejsce w przeszłości, argumentując, że taka forma byłaby bardziej dostępna. Z drugiej strony, Ośrodki Szkolenia pracują w standardowych godzinach od poniedziałku do piątku, a jakość szkoleń i ich zakres mogą uniemożliwiać realizację wyłącznie w weekendy. Podkreśla się potrzebę współpracy między PSP a OSP, a nie rywalizacji, oraz eliminowanie tzw. „martwych dusz” z Jednostek Operacyjno-Technicznych (JOT) w celu lepszego planowania szkoleń.

Należy pamiętać, że jednostka OSP tak organizuje swoją działalność, aby być w pełnej gotowości bojowej o każdej porze. Nie oznacza to jednak, że jako strażak musisz stawić się na każdy alarm. Niektóre jednostki monitorują gotowość poszczególnych strażaków i wyznaczają dyżury. Warto zapytać o to podczas pierwszego spotkania.

Jeżeli nie jesteś jeszcze przekonany, aby zostać strażakiem, namawiamy Cię, żebyś spróbował - niczego nie ryzykujesz. Najlepszym źródłem informacji będzie zawsze wybrana przez Ciebie jednostka OSP.

tags: #kppsp #cieszyn #warunki #przyjecia #na #szkolenia