Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) odgrywa kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa i życia społecznego w Polsce. Jej działalność obejmuje szeroki zakres zadań, wykraczających poza samo gaszenie pożarów. Poniżej przedstawiono podstawowe cele i zadania, które są typowe dla statutów organizacji tego typu, stanowiące podstawę ich funkcjonowania i rejestracji, m.in. w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS).
Działalność Ratownicza i Prewencyjna
Jednym z fundamentalnych obszarów aktywności OSP jest zapewnienie bezpieczeństwa w sytuacjach zagrożeń. W tym zakresie do kluczowych zadań należą:
- prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami,
- udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń,
- wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu,
- działania na rzecz ochrony środowiska.
Edukacja, Rozwój Społeczny i Kulturalny
Oprócz bezpośredniej działalności ratowniczej, OSP angażuje się również w różnorodne inicjatywy mające na celu edukację, rozwój społeczności lokalnych oraz pielęgnowanie kultury i tradycji.
- informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi,
- upowszechnianie, w szczególności wśród członków, kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalnej i oświatowej,
- wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych na terenie określonym w § 2 ust. 1,
- rozwijanie i upowszechnienie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji (do indywidualnego określenia przez OSP dodatkowych celów i zadań),
- wychowywanie dzieci i młodzieży ze szczególnym uwzględnieniem wychowania dla bezpieczeństwa,
- promowanie inicjatyw i liderów lokalnych,
- organizowanie, prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej, turystyczno-sportowej itp.
Podtrzymywanie Tradycji i Pomoc Humanitarna
Ochotnicze Straże Pożarne często pełnią również funkcję strażników lokalnej tożsamości i tradycji, a także są gotowe nieść pomoc w sytuacjach kryzysowych.
- podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości, rozwijanie świadomości narodowej obywatelskiej i kulturowej w środowisku lokalnym,
- niesienie pomocy humanitarnej ofiarom wypadków, katastrof, klęsk żywiołowych.