Prowadzenie dokładnej dokumentacji działań ratowniczo-gaśniczych jest kluczowe zarówno dla jednostek zawodowych, jak i ochotniczych straży pożarnych. "Książka działań ratowniczo-gaśniczych" stanowi podstawowe narzędzie do ewidencjonowania interwencji, analizy zdarzeń oraz gromadzenia danych niezbędnych do oceny aktywności i rozwoju operacyjnego jednostki. Odpowiednio prowadzona, umożliwia skuteczne zarządzanie zasobami, rozliczanie zużytych materiałów oraz doskonalenie procedur ratowniczych.
Formalne Publikacje i Materiały Dydaktyczne
Wiedza teoretyczna i praktyczna dotycząca działań ratowniczych jest nieustannie rozwijana i systematyzowana w specjalistycznych publikacjach. Stanowią one fundament dla zrozumienia zasad i procedur, które następnie są odzwierciedlane w dokumentacji operacyjnej.
Podręcznik dla Studentów Akademii Pożarniczej
Celem jednego z podręczników jest kompleksowe przedstawienie zagadnień związanych z prowadzeniem działań gaśniczych jako integralnej części działań ratowniczych, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań organizacyjnych, taktycznych i technicznych obowiązujących w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym (KSRG). Publikacja ta została opracowana jako podstawowy materiał dydaktyczny dla studentów Akademii Pożarniczej.
Podręcznik łączy wiedzę teoretyczną, opartą na analizie aktualnej literatury fachowej, aktów prawnych i norm, z wiedzą praktyczną, wynikającą z doświadczeń operacyjnych oraz obowiązujących zasad i procedur stosowanych w jednostkach ochrony przeciwpożarowej. Istotnym elementem opracowania są wyjaśnienia do ćwiczeń, przykładowe zadania oraz elementy analizy przypadków, które mają na celu rozwijanie umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy w warunkach zbliżonych do rzeczywistych działań.
Zakres podręcznika ma charakter przekrojowy i obejmuje kluczowe obszary niezbędne do zrozumienia, zaplanowania i bezpiecznego prowadzenia działań gaśniczych. Wartością dodaną są zagadnienia poświęcone bezpieczeństwu ratowników, organizacji terenu działań oraz zaopatrzeniu wodnemu w prowadzonych działaniach gaśniczych.
"Kieszonkowy Poradnik" dla Dowódców
Najnowsze wydanie "Kieszonkowego poradnika" bazuje na edycji niemieckojęzycznego oryginału i jest popularne wśród niemieckich strażaków. Powinien on dobrze służyć dowódcom jednostek OSP i PSP w Polsce, aby właściwie przeprowadzić działania ratowniczo-gaśnicze, zwłaszcza w niekorzystnych warunkach. Publikacja ta nie jest jednak podręcznikiem, który zastąpi właściwe zawodowe przygotowanie strażaków do wykonywania czynności ratowniczo-gaśniczych lub kierowania nimi.
Kolorystyka zastosowana do oznaczenia poszczególnych działów: Zagadnienia ogólne, Pożary, Ratownictwo techniczne i CBRNE ma na celu szybkie odnalezienie właściwej dla danej akcji ratowniczo-gaśniczej informacji. Pierwsze wydanie Poradnika z 2017 roku spotkało się z bardzo dużym zainteresowaniem, a jego nakład został wyczerpany.
Praktyczne Aspekty Prowadzenia Książki Działań w OSP
W ochotniczych strażach pożarnych (OSP) istnieje potrzeba systematycznego dokumentowania działań ratowniczo-gaśniczych, co pozwala na bieżące monitorowanie aktywności i rozliczanie zasobów. Prowadzenie takiej ewidencji jest istotne dla zachowania transparentności i profesjonalizmu.
Potrzeba i Formaty Ewidencji
Wiele jednostek OSP dotychczas prowadziło ewidencję w zwykłych zeszytach, jednak rośnie potrzeba tworzenia bardziej „profesjonalnych” rejestrów. Taka książka musi zawierać rubryki, których akurat dana OSP potrzebuje. W niektórych jednostkach projekt książki tworzy się w arkuszu Excel, całkowicie dopasowując go do własnych potrzeb, a następnie drukuje i oprawia. Inne jednostki korzystają z programów komputerowych, które stanowią bazę danych umożliwiającą sprawdzanie akcji z kilku lat wstecz i drukowanie gotowych raportów, przydatnych np. na walne zebrania. Program taki może również zapisywać dokładne dane strażaka, takie jak numer buta, rozmiary, fotografia czy posiadane odznaczenia.
Kluczowe Informacje do Zapisania
Aby rejestr działań ratowniczo-gaśniczych był kompletny i użyteczny, powinien zawierać szereg szczegółowych informacji. Do najważniejszych z nich należą:
- Numer meldunku z PSK.
- Data akcji oraz godziny: alarmowania, wyjazdu, powrotu (do remizy), wyjazdu poszczególnych sekcji oraz łączny czas pracy.
- Miejsce akcji (dokładny adres, miejscowość).
- Rodzaj akcji (pożar, wypadek, miejscowe zagrożenie itp.) oraz krótki, szczegółowy opis zdarzenia i przebiegu prowadzonych czynności ratowniczych.
- Dane poszkodowanych lub samochodów, właściciel poszkodowany.
- Lista ratowników biorących udział w akcji (imię i nazwisko), a także ilość osób, które przybyły na alarm, ale w akcji nie uczestniczyły.
- Użyte pojazdy do działań (np. dwa samochody, jeśli takie posiadasz).
- Ilość przejechanych kilometrów.
- Zużyte środki gaśnicze (ilość wody, rodzaj i ilość innych środków gaśniczych) oraz inne materiały (np. sorbent, materiały opatrunkowe) - co pozwoli na rozliczenie się z ich zużycia.
- Praca sprzętu (np.: pilarka łańcuchowa, ponton z silnikiem, pompa pływająca "Niagara", agregat prądotwórczy itp.) oraz odnotowany czas pracy, z odnośnikiem do kart rozliczeniowych materiałów pędnych.
- Straty w sprzęcie (również do podania w meldunku PSK).
- Informacje o innych uczestnikach akcji, gdzie wpisuje się inne jednostki straży, policję, służbę zdrowia itp.
- Uwagi (dodatkowe spostrzeżenia dowódcy).
- Podpis dowódcy.
Dokumentacja Wizualna - Zdjęcia
Dołączanie zdjęć, choć niekoniecznie z samego miejsca akcji (np. z powrotu do bazy lub zdjęć sprzętu), stanowi niesamowitą pamiątkę i dokumentację. Jest to wartościowy dowód aktywności jednostki, który można przedstawić np. na zebraniu walnym. Nawet za niewielką kwotę można zakupić prosty aparat cyfrowy, a za około 100 zł - wodoszczelną obudowę, która doskonale sprawdzi się podczas działań.
Oficjalne Wzory Dokumentów i Rejestrów
Zarówno Państwowa Straż Pożarna (PSP), jak i Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) korzystają z ustandaryzowanych formularzy i ksiąg do ewidencji różnego rodzaju działań i zasobów. Przykładowe dokumenty i książki dostępne na rynku, które mogą wspierać prowadzenie rejestrów działań, to:
- PSP01 - Karta udzielonej kwalifikowanej pierwszej pomocy.
- PSP02/PSP02A - Potwierdzenie przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniami ratowniczymi.
- PSP10 - Protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
- PSP16-20 - Informacje o działaniach ratowniczych przeprowadzonych przez różne grupy specjalistyczne (poszukiwawczo-ratownicze, wysokościowe, wodno-nurkowe, chemiczno-ekologiczne).
- PSP22 - Karta zdarzenia.
- PSP23 - Informacja ze zdarzenia.
- PSP24 - Meldunek o wypadku/kolizji pojazdu.
- PSP25/PSP26 - Meldunki o wypadkach ratowników.
- PSP27 - Zestawienie dobowe zdarzeń.
- PSP28/PSP29/PSP30/PSP30A - Karty pracy pojazdu, rozliczenie przebiegu i zużycia paliwa.
- PSP31 - Okresowa karta pracy sprzętu silnikowego.
- PSP32 - Roczna karta eksploatacji pojazdu i sprzętu.
- PSP33D/PSP33AD - Książka podziału bojowego.
- PSP50 - Książka ewidencji napełniania butli powietrznych.
- OSP03 - Książka Naczelnika OSP.
- OSP06/OSP06A - Książka działań ratowniczo-gaśniczych OSP - to jest kluczowy dokument bezpośrednio związany z tematem.
- U43 - Książka paliw.
Warto zauważyć, że niektóre z dostępnych oficjalnych wzorów, np. zakupiona książka naczelnika ZOSP, mogą być „bardzo odległe od praktyki”, co skłania dowódców do projektowania własnych druków meldunkowych, bardziej dopasowanych do bieżących potrzeb jednostki.
tags: #ksiazka #dzialan #ratowniczo