Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG) stanowi integralną część organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. Powołany do życia na mocy ustawy o ochronie przeciwpożarowej z 1991 roku, funkcjonuje w Polsce od 1995 roku. Jego podstawowym celem jest ratowanie życia, zdrowia, mienia oraz środowiska poprzez prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń.

Struktura i organizacja systemu
KSRG jest pomyślany jako struktura trójpoziomowa, idealnie odpowiadająca podziałowi administracyjnemu kraju, co pozwala na sprawne zarządzanie siłami i środkami w zależności od skali zagrożenia:
- Poziom powiatowy: Jest to przede wszystkim poziom wykonawczy. Działania są prowadzone przez siły i środki dostępne w danym powiecie.
- Poziom wojewódzki: Pełni funkcję koordynacji i wsparcia. Uruchamiany jest, gdy siły powiatu okazują się niewystarczające.
- Poziom centralny: Najwyższy szczebel, odpowiedzialny za koordynację i wsparcie w sytuacjach kryzysowych przekraczających możliwości pojedynczego województwa. Na tym poziomie działa m.in. Centralny Odwód Operacyjny (COO).
Fundamentem systemu jest Państwowa Straż Pożarna (PSP), która zapewnia niezbędne zaplecze kadrowe, sprzętowe i logistyczne. Kluczowym komponentem są jednak Ochotnicze Straże Pożarne (OSP), które dobrowolnie włączają się w struktury systemu na podstawie umów, stanowiąc ogromną siłę KSRG.
[Pożar] Zadymienie w pustostanie - OSP KSRG Puńców
Włączanie jednostki OSP do KSRG
Włączenie do KSRG to dla wielu jednostek OSP proces wyjątkowy i przełomowy, będący jednocześnie zobowiązaniem do utrzymywania stałej i najwyższej gotowości. Podstawą prawną określającą warunki i tryb tego procesu jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 września 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu włączania jednostek ochrony przeciwpożarowej do KSRG.
Kluczowe wymogi operacyjne
Aby jednostka OSP mogła stać się pełnoprawnym członkiem systemu, musi spełnić rygorystyczne kryteria:
- Kadry: Włączona jednostka powinna mieć w swoim składzie co najmniej 12 ratowników (co odpowiada 2 obsadom średniego wozu gaśniczego) spełniających wymagania do bezpośredniego udziału w działaniach. Łączna liczba osób uprawnionych do kierowania działaniami ratowniczymi nie może być mniejsza niż 4.
- Sprzęt: Jednostka musi posiadać odpowiednie wyposażenie, w tym m.in. urządzenia łączności w sieci radiowej systemu oraz co najmniej 4 komplety aparatów ochrony dróg oddechowych. Wyjątkiem jest włączenie jednostki przewidzianej do prowadzenia specjalistycznych działań ratowniczych.
Procedura włączania krok po kroku
- Komendant Powiatowy/Miejski PSP po zawarciu porozumienia przedstawia właściwemu Komendantowi Wojewódzkiemu wniosek wraz z uzasadnieniem.
- Jednostka przechodzi inspekcję gotowości operacyjnej, podczas której sprawdzany jest stan sprzętu oraz wyszkolenie kadry.
- Pozytywna ocena pozwala na przesłanie dokumentacji do Komendy Wojewódzkiej PSP w celu jej zaopiniowania.
- Szczegółowy tok postępowania przy wnioskach do Komendanta Głównego PSP określa procedura P-23.

Korzyści z przynależności do KSRG
Bycie w KSRG to duże wyróżnienie dla jednostki OSP. Dzięki włączeniu do systemu jednostka zyskuje możliwość działania nie tylko lokalnie, ale także na terenie całego kraju w wielu akcjach ratowniczych. Jest to strategiczne posunięcie, które wzmacnia potencjał ratowniczy całego kraju i gwarantuje, że w sytuacjach kryzysowych jednostki są w stanie podołać najpoważniejszym zagrożeniom.
| Parametr | Potencjał KSRG |
|---|---|
| Strażacy PSP (gotowość dobowa) | Ponad 5 tys. |
| Samochody ratowniczo-gaśnicze PSP | Ok. 5,4 tys. |
| Strażacy ratownicy OSP w KSRG | Ponad 120 tys. |