Wiosną, zanim drzewa w pełni się ulistnią, znacząco wzrasta zagrożenie pożarowe na obszarach leśnych. Niska wilgotność powietrza, brak opadów, silne promieniowanie słoneczne i wysoka temperatura sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia, zwłaszcza w miejscach, gdzie zalega opadłe listowie, chrust oraz uschnięte rośliny runa i trawy. Wiele pożarów lasu powstaje również w wyniku przerzutów zarzewi ognia z terenów przyległych do kompleksów leśnych, a większość z nich jest efektem nieostrożności lub celowej działalności człowieka.
Wypalanie traw - zagrożenie dla ludzi i środowiska
Jedną z głównych przyczyn wiosennych pożarów jest wypalanie traw. Ten proceder, praktykowany od lat, jest niezwykle niebezpieczny dla ludzi i środowiska. Wypalanie traw wyjaławia ziemię, niszczy związki azotowe i substancje odżywcze, co znacznie wydłuża czas jej regeneracji. Wszystkie trujące substancje powstające podczas tego procesu, takie jak tlenek i dwutlenek węgla, tlenki azotu, siarka, dioksyny oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, trafiają do atmosfery, przyczyniając się do zanieczyszczenia powietrza i wpływają negatywnie na zdrowie mieszkańców.
W płomieniach giną rośliny oraz żywe istoty zamieszkujące trawę i glebę. Niestety, zdarza się, że w wyniku wypalania traw giną również osoby, które się tego dopuszczają. Szybkie rozprzestrzenianie się ognia stanowi także zagrożenie dla budynków mieszkalnych i gospodarczych. Ogień to żywioł, a nieświadomi ludzie ryzykują więcej, niż mogłoby się wydawać, mogąc stracić nie tylko mieszkanie, zdrowie, bliskich, a nawet własne życie.
Wypalanie traw jest zabronione. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach oraz art. 9 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej, działania te podlegają odpowiedzialności prawnej.
KAMPANIA PRZECIW WYPALANIU TRAW 2015
Zgłaszanie zagrożeń i odpowiedzialność inwestorów
Inwestor jest obowiązany zawiadomić komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca lokalizacji inwestycji o zakończeniu budowy obiektu budowlanego istotnego ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem i o zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.
Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty, o których mowa w ust. 3, są odpowiedzialni za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Odpowiedzialność tę może przejąć - w całości lub w części - zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej.
Ochrona przeciwpożarowa w miejscu pracy
Znaki ochrony przeciwpożarowej i ewakuacyjne muszą znajdować się w każdym budynku użyteczności publicznej, w tym w miejscu pracy. Prawidłowe oznakowanie, zgodne z normą PN-EN ISO 7010:2012, ułatwia akcję gaśniczą oraz bezpieczną i sprawną ewakuację ludzi.
Obowiązki pracodawcy
Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom bezpieczeństwo oraz możliwość ewakuacji. Obowiązki te określa Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz Kodeks pracy. Pracodawca powinien zapewnić wszystkim osobom przebywającym na terenie zakładu pracy bezpieczeństwo oraz możliwość ewakuacji, a co za tym idzie, wyznaczyć pracowników do wykonywania zadań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji. Powinien również przygotować budynek do ewentualnej akcji ratowniczej.
Przepisy nie określają, ilu pracowników powinno się do tych zadań wyznaczyć. Przyjmuje się, że jeśli firma zajmuje kilka kondygnacji, wyznacza się co najmniej dwie osoby na dane piętro. Jeśli w zakładzie pracuje się na zmiany, wyznacza się co najmniej dwie osoby na daną zmianę. Wyznaczony pracownik powinien zdobyć wiedzę w zakresie działań związanych z ochroną przeciwpożarową i ewakuacją na szkoleniach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz szkoleniach PPOŻ, a także posiadać telefon służbowy. Pracodawca podaje listę pracowników wyznaczonych do działań związanych z ewakuacją do wiadomości wszystkich osób wykonujących prace na terenie zakładu (również zleceniobiorców czy pracowników innych firm realizujących zadania na jego terenie). Listę taką wywiesza się najczęściej przy punktach pierwszej pomocy.
Pracodawca ma obowiązek wyposażenia stanowisk pracy w instrukcje BHP oraz w instrukcje pożarowe, które powinny być czytelne i znajdować się w łatwo dostępnych miejscach. Powinien również zidentyfikować zagrożenia pożarowe występujące w firmie, uwzględniając poszczególne stanowiska pracy, a następnie przygotować zbiór zasad postępowania. Obowiązkowe jest przeprowadzanie szkoleń PPOŻ, które są ujęte w programie szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Pierwszą okazją do tego są obowiązkowe szkolenia BHP.
Działania w przypadku pożaru w miejscu pracy
W sytuacji realnego zagrożenia pożarem w miejscu pracy, liczy się sprawność działania. Obowiązek zawiadomienia straży pożarnej jest regulowany prawnie (Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej). Należy również zaalarmować wszystkie osoby przebywające w budynku, a jeśli zachodzi taka konieczność - zarządzić ewakuację, pilnując przy tym, by przebiegała ona sprawnie i bez paniki.
Jeśli pożar jest możliwy do ugaszenia w zarodku, należy użyć odpowiednich środków ochrony pożarowej, takich jak gaśnice i koce gaśnicze. Rodzaj gaśnic w danym obiekcie powinien być dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, które mogą w nim wystąpić. Gaśnice należy dopasować do rodzaju substancji, które mogą ulec zapłonowi. Najczęściej spotykane są gaśnice typu A, B i C, odpowiednie dla cieczy, gazów palnych i tworzyw sztucznych.
Rozmieszczenie gaśnic
Gaśnice powinny być rozmieszczone w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, szczególnie:
- przy wejściach do budynków,
- na klatkach schodowych,
- na korytarzach,
- przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz.
Należy pamiętać, że nie każda gaśnica nadaje się do gaszenia urządzeń pod napięciem. Zawsze trzeba sprawdzić, czy na etykiecie gaśnicy znajduje się informacja, że nadaje się ona do gaszenia urządzeń elektrycznych.
Systemy ochrony przeciwpożarowej
Podstawowym elementem ochrony przeciwpożarowej jest instalacja, która pozwala wykryć zagrożenie, czyli czujniki dymu oraz czujniki podwyższonej temperatury. System sygnalizacji pożaru (SSP) w razie pożaru powinien aktywować alarm, a także powiadomić jednostkę Państwowej Straży Pożarnej. Dobrym rozwiązaniem są również instalacje tryskaczowe, które pomogą zdusić pożar na początkowym etapie, oraz systemy oddymiające, dzięki którym łatwiej będzie przeprowadzić ewakuację.