Kursy na Drabiny Strażackie: Wymagania i Rodzaje Szkoleń

W dziedzinie ratownictwa pożarowego, obsługa specjalistycznego sprzętu wymaga odpowiednich kwalifikacji i uprawnień. Kwestia szkoleń na drabiny strażackie, podesty ruchome i podnośniki koszowe często budzi wątpliwości, zwłaszcza wśród początkujących adeptów straży pożarnej.

Wprowadzenie do Kwestii Szkoleń na Drabiny Strażackie

Dla wielu osób, które rozpoczynają swoją przygodę ze strażą, zakres wymaganych kursów bywa niejasny. Często pojawia się pytanie, czy uprawnienia na podesty ruchome (kategorie I i IIP) oraz hydrauliczne dźwigi samochodowe (HDS) są wystarczające do obsługi drabin mechanicznych w straży. Zasadniczo, sama obsługa drabin mechanicznych, w tym tych z koszem, wymaga specyficznych kwalifikacji.

strażacki samochód z drabiną mechaniczną w akcji

Uprawnienia na Podesty Ruchome i Podnośniki Koszowe

Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, podesty ruchome podlegają zewnętrznym regulacjom, a do ich obsługi wymagane są uprawnienia wydane przez Dozór Techniczny, takie jak UDT (Urząd Dozoru Technicznego), TDT (Transportowy Dozór Techniczny) bądź WDT (Wojskowy Dozór Techniczny). Co ważne, zdając egzamin na podesty ruchome, automatycznie otrzymuje się kwalifikacje na podnośniki koszowe.

Istnieją jednak przypadki, gdzie funkcjonariusze posiadający wyłącznie uprawnienia UDT na podesty i HDSy obsługują samochody z drabiną mechaniczną wyposażoną w kosz. Może to prowadzić do pewnego zamieszania, ponieważ kurs na podesty i HDSy, w kontekście drabin strażackich, zazwyczaj nie jest traktowany jako wystarczający do kompleksowej obsługi specjalistycznych drabin mechanicznych używanych przez PSP.

Specyfika Kursów na Mechaniczne Drabiny Strażackie

Niestety, do obsługi samych drabin mechanicznych, zarówno tych bez kosza, jak i z koszem, często wymagane są dodatkowe, dedykowane kursy. Ważne jest, że kurs obsługi drabin mechanicznych nie jest wymagany żadnymi zewnętrznymi przepisami w taki sam sposób, jak podesty ruchome. Są firmy, które prowadzą takie szkolenia, ale po ich ukończeniu otrzymuje się jedynie zaświadczenie o ukończeniu szkolenia.

W kontekście Państwowej Straży Pożarnej (PSP), kurs ważny w PSP musi być wystawiony przez szkołę lub ośrodki szkolenia Komendy Wojewódzkiej PSP (KW PSP). Takie kursy zazwyczaj obejmują szkolenie ogólne oraz na odpowiednią generację drabin.

Organizatorzy i Programy Szkoleń

  • Ośrodki Szkolenia KW PSP: Kursy realizowane przez Ośrodki Szkolenia KW PSP, np. w Lublinie, Toruniu czy Warszawie, cechują się wysokim poziomem merytorycznym. Zajęcia prowadzone są przez wykładowców i instruktorów z zewnątrz, którzy posiadają wiedzę i umiejętności potwierdzone certyfikatami producentów odpowiednich marek i modeli drabin.
  • Programy szkoleniowe: Przykładowo, w oparciu o program szkolenia zatwierdzony przez Komendę Główną PSP (KG PSP) w lipcu 2006 roku, na kurs przewidziano 43 godziny dydaktyczne.
  • Kwalifikacje po kursie: Sylwetka absolwentów, którzy pozytywnie zdali egzamin końcowy, kształtuje się w taki sposób, że „kierowca - operator” jest przygotowany do eksploatacji, obsługi i konserwacji wskazanych na zaświadczeniu typów samochodów z drabiną mechaniczną.

Przykładem takiego szkolenia jest kurs specjalistyczny kierowców-operatorów samochodów z drabiną mechaniczną SD 30 typ L32A-XS firmy Rosenbauer, przeprowadzony dla funkcjonariuszy JRG Świecie przez Ośrodek Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu. Wszyscy uczestnicy pozytywnie zaliczyli test wiedzy oraz część praktyczną, uzyskując wymagane uprawnienia.

infografika przedstawiająca różnice między uprawnieniami UDT a kursami PSP na drabiny

Szkolenia Specjalistyczne dla Straży Pożarnej (Ratownictwo Wysokościowe)

Ratownictwo wysokościowe to zespół czynności podejmowanych przez Państwową Straż Pożarną (PSP) oraz Ochotniczą Straż Pożarną (OSP) w celu ratowania ludzi i zwierząt w miejscach trudno dostępnych na wysokości i w zagłębieniach. Czynności ratownicze wymagają użycia specjalistycznego sprzętu asekuracyjnego.

Firmy takie jak ASSECURO, działające od ponad 25 lat, prowadzą szkolenia i kursy specjalistyczne w zakresie bezpiecznej pracy na wysokości oraz ewakuacji z wysokości i zagłębień, skierowane również do jednostek ratowniczo-gaśniczych Straży Pożarnej.

Ewakuacja po drabinie – układ 1:1 i 2:1 | Ratownictwo wysokościowe 2026

Dwuetapowy System Szkoleń ASSECURO dla OSP

Przy współpracy ze Strażą Pożarną firma ASSECURO opracowała dedykowane programy szkoleń wysokościowych, między innymi dla Ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych. Szkolenia te odbywają się w systemie dwustopniowym i składają się z części teoretycznej oraz zajęć praktycznych.

Poziom Podstawowy

Szkolenie pierwszego stopnia obejmuje zagadnienia z ratownictwa wysokościowego w zakresie podstawowym, tj. sytuacje, kiedy sprzęt zabezpieczający stosowany jest do asekuracji. Ćwiczenia praktyczne obejmują między innymi zapoznanie się z ochronami osobistymi, w jakie każdy ratownik powinien być wyposażony, oraz zasadami bezpiecznego poruszania się na wysokości. Kursanci uczą się np. wiązania węzłów, autoasekuracji w różnych warunkach pracy - na stanowisku gaśniczym na samochodzie, na drabinie samochodowej, podczas pracy w podnośniku koszowym, na drabinie przystawnej czy podczas działań na dachach budynków.

Poziom Rozszerzony (Techniki Linowe)

Szkolenie drugiego stopnia jest szkoleniem rozszerzonym o elementy technik linowych, czyli tzw. prace wykonywane w dostępie linowym (PTA) technikami alpinistycznymi. Podczas tego modułu strażacy ćwiczą między innymi ewakuację przez opuszczanie, techniki bezpiecznego poruszania się po linach w zjeździe i wychodzeniu, doskonalą techniki zjazdu, a także uczą się, jak zachować się w tzw. sytuacjach awaryjnych (zawieszenie się na przyrządzie asekuracyjnym).

Wykorzystywany Sprzęt i Ośrodki Szkoleniowe

Podczas szkoleń ASSECURO wykorzystuje sprzęt zabezpieczający przed upadkiem z wysokości własnej produkcji. Przykładem jest zestaw ratownictwa wysokościowego - podstawowy (ZRWP), którego podstawę stanowią szelki bezpieczeństwa ALPINA PLUS, przeznaczone do pracy w dostępie linowym. Szelki te posiadają rozpinane klamry automatyczne, co umożliwia całkowite otwarcie i założenie ich na poszkodowanego. W skład zestawu wchodzą także trójkąt ewakuacyjny, lonża bezpieczeństwa z regulacją, zaczepy taśmowe, urządzenie samozaciskowe STOPROPE z liną oraz STOPER, lina statyczna, bloczek z rolką pojedynczą, bloczek z blokadą, ósemka - przyrząd do asekuracji/ewakuacji oraz worek transportowy.

Firma ASSECURO posiada własne ośrodki szkoleniowe, np. centrum szkoleniowe w Łazach koło Warszawy. Jest to miejsce zaprojektowane specjalnie na potrzeby prowadzenia specjalistycznych kursów wysokościowych, wyposażone w dwa poligony z drabinami stałymi i przenośnymi, słupami kratowymi, żerdziowymi i wirowymi, poziomymi i pionowymi systemami stałymi. Jeden z poligonów usytuowany jest w ogrzewanej hali o powierzchni 400 m², dodatkowo wyposażony w pomosty, dachy oraz stanowiska do ćwiczeń w dostępie linowym.

zdjęcie strażaków ćwiczących ratownictwo wysokościowe na poligonie

Gdzie Szukać Informacji i Szkoleń Indywidualnych?

Osoby zainteresowane uzyskaniem uprawnień lub poszukujące informacji na temat szkoleń na drabiny strażackie powinny skontaktować się z kilkoma instytucjami:

  • Urząd Dozoru Technicznego (UDT): Jest to właściwy organ w przypadku uprawnień na podesty ruchome i podnośniki koszowe.
  • Ośrodki Szkolenia Komend Wojewódzkich PSP: Dla kursów dedykowanych obsłudze mechanicznych drabin strażackich w ramach PSP.
  • Firmy szkoleniowe: Prywatne firmy, takie jak ASSECURO, oferują specjalistyczne szkolenia z ratownictwa wysokościowego, również dla członków Ochotniczych Straży Pożarnych.

Drabiny mechaniczne w straży pożarnej są sprzętem unikalnym, dlatego też większość szkoleń z ich obsługi jest organizowana przez struktury PSP dla swoich funkcjonariuszy oraz dla OSP, ponieważ żadne inne instytucje nie używają ich na co dzień.

tags: #kurs #na #drabiny #strazackie