W zdarzeniach, w których trzeba ratować życie człowieka, niezbędna jest pomoc innej osoby. Kluczowe są pierwsze cztery minuty dla podjęcia resuscytacji krążeniowo-oddechowej, ponieważ później skutki zatrzymania krążenia mogą być nieodwracalne. Dlatego tak ważne jest, aby nauka udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej rozpoczynała się już od najmłodszych lat.
Życie pokazuje, że w sytuacjach zagrożenia niejednokrotnie to właśnie kilkuletnie dziecko uratowało swoją mamę, tatę, babcię czy innego członka rodziny, wiedząc, pod jaki numer zadzwonić i jak zabezpieczyć osobę nieprzytomną do czasu przyjazdu karetki pogotowia. W sytuacjach zagrożenia nie ma bardziej empatycznych, opanowanych i skorych do pomocy osób niż dzieci. Warto od najmłodszych lat wspierać tę otwartość na innych i zachęcać dziecko do podejmowania działań ratujących zdrowie lub życie.
Szkolenie z pierwszej pomocy przeprowadzone w latach szkolnych przyniesie owoce w przyszłości, co jest istotne, zwłaszcza że w Polsce konieczność udzielenia pomocy przez świadka wypadku czy zdarzenia jest regulowana prawnie. Gdy pojawia się sytuacja, w której ktoś potrzebuje natychmiastowej pomocy, świadkowie zdarzenia zwykle mają nadzieję, że czynności ratownicze podejmie ktoś inny. Źródłem takiej postawy nie jest najczęściej brak empatii i niechęć do pomagania innym, lecz strach - bo nie wiemy, jak tej pomocy udzielić. Świadkiem wypadku komunikacyjnego, zadławienia czy omdlenia może być przecież każdy. Właśnie dlatego tak ważne jest szkolenie z pierwszej pomocy dla dzieci i młodzieży.
Inicjatywy OSP w edukacji dzieci i młodzieży
Ochotnicze Straże Pożarne aktywnie angażują się w edukowanie najmłodszych w zakresie pierwszej pomocy, realizując szereg projektów i warsztatów, które mają na celu przygotowanie dzieci do skutecznego działania w nagłych sytuacjach.
Projekt "Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej - cykl zajęć edukacyjnych na terenie gminy Gniew"
W czerwcu 2023 roku jednostce OSP udało się pozyskać środki pochodzące od Fundacji „Pokolenie”, co umożliwiło realizację ważnego projektu edukacyjnego. Okres wakacyjny upłynął na intensywnych przygotowaniach: tworzeniu plakatu promującego projekt, przygotowywaniu ulotek informacyjnych oraz drukowaniu dyplomów dla uczestników warsztatów. Odbyły się liczne spotkania z druhami, stworzono harmonogram zajęć oraz zorganizowano zebranie z dyrektorami szkół, na którym zaprezentowano pomysł dotyczący organizacji warsztatów dla dzieci i młodzieży.
Po ponad dwóch miesiącach przygotowań, we wrześniu ubiegłego roku, rozpoczęto prace nad projektem pod nazwą „Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej - cykl zajęć edukacyjnych na terenie gminy Gniew”. Celem projektu jest przeprowadzenie szkoleń z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej dla dzieci i młodzieży z przedszkoli oraz szkół. Warsztaty polegają na przypomnieniu zasad działania numeru alarmowego 112 oraz na przedstawieniu dwóch scenek:
- pomocy osobie nieprzytomnej z zachowanym oddechem, czyli nauki układania osoby poszkodowanej w pozycji bocznej ustalonej;
- pomocy osobie nieprzytomnej bez zachowanych funkcji życiowych, czyli nauki wykonywania masażu serca.
Ponadto, na warsztatach uczymy m.in., jak obsługiwać defibrylator AED (jednostka posiada szkoleniowy defibrylator), a także jak postępować podczas zadławienia u osoby dorosłej i u dziecka. Po krótkiej pogadance każdy z uczniów ćwiczy z kolegą lub koleżanką zastosowanie pozycji bocznej bezpiecznej oraz za pomocą fantomów udoskonala praktykę wykonywania masażu serca. Zajęcia najczęściej odbywają się w salach gimnastycznych, aulach, w dużych pomieszczeniach, wszędzie tam, gdzie można zebrać większą liczbę dzieci, by każde z nich widziało, co się dokładnie dzieje i mogło później trenować.
Pozycja boczna 🚨 #pierwszapomoc
Efekt realizacji projektu przerósł najśmielsze oczekiwania - działalność edukacyjna rozwinęła się poza granice gminy Gniew, obejmując również powiat gdański. Odwiedzono miejscowości takie jak Wojanowo, Pruszcz Gdański oraz dzielnicę Zaspa w Gdańsku, a także gminę Pelplin.
Ochotnictwo to swego rodzaju służba; druhowie poświęcają swój wolny czas, aby nauczyć dzieci bycia świadomym w sytuacji zagrożenia życia, kierując się mottem: „Nie liczy się to, ile posiadasz, ale ile dajesz innym i jak się z nimi dzielisz”. W powiecie tczewskim nie było dotychczas projektu związanego z pierwszą pomocą o tak szerokim zasięgu, który byłby realizowany przez druhów całkowicie charytatywnie.
Warto nadmienić, że projekt „Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej - cykl zajęć edukacyjnych na terenie gminy Gniew” został nagrodzony podczas zeszłorocznej Gali Wolontariatu główną nagrodą burmistrza miasta i gminy Gniew w kategorii Inicjatywa Roku 2023.
Udział w akcjach społecznych: Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
W bieżącym roku jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Gniewie włączyła się w gminne obchody 32. finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, które zorganizowane zostały w hali widowiskowo-sportowej Gminnego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Gniewie. Podczas imprezy przeprowadzono pokazy pierwszej pomocy. Zainteresowane osoby mogły przypomnieć sobie podstawowe zasady jej udzielania: układanie poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej oraz przeprowadzanie resuscytacji krążeniowo-oddechowej na fantomach szkoleniowych. Nie zabrakło również prezentacji obsługi defibrylatora AED, które coraz częściej montowane są w miejscach publicznych.
Inne programy edukacyjne: "Ratownicze Piątki" i "Mały Ratownik"
OSP "Dziedzice" zaprasza do udziału w autorskim programie #RatowniczePiątki, którego celem jest edukacja z zakresu pierwszej pomocy w różnych sytuacjach. To praktyczne, cykliczne i bezpłatne spotkania dla lokalnej społeczności w każdym wieku. Szkolenie z pierwszej pomocy to inwestycja w bezpieczeństwo lokalnej społeczności, obejmujące m.in. sprawdzenie przytomności i oddechu oraz wezwanie pomocy (nauka korzystania z numerów alarmowych) wraz z prawidłowym i rzeczowym przekazaniem informacji dyspozytorowi.
Wczesna edukacja z zakresu pierwszej pomocy i poznawanie zasad bezpiecznego zachowania staje się standardem w edukacji przedszkolnej. Kurs „Mały Ratownik” to oferta kierowana do rodziców i opiekunów przedszkolaków, gdzie dzieci uczą się w atmosferze zabawy - poprzez kolorowanki, konkursy, odgrywanie scenek i rozmów.
Co dzieci uczą się na kursach pierwszej pomocy?
Warsztaty pierwszej pomocy dla dzieci to doskonały sposób, aby wyposażyć najmłodszych w niezbędne umiejętności ratowania życia, dostosowane do ich wieku i możliwości. Dzieci zdobywają praktyczne umiejętności w zakresie:
- rozpoznawania zagrożenia i odpowiedniego reagowania;
- wzywania pomocy, w tym znajomości numerów alarmowych, rozmowy z dyspozytorem służb ratunkowych i przekazywania istotnych informacji;
- resuscytacji krążeniowo-oddechowej;
- udrożnienia dróg oddechowych, oceny oddechu i oznak krążenia;
- postępowania przy niedrożności dróg oddechowych;
- ułożenia pacjenta w pozycji bocznej.
Szczegółowa tematyka kursów obejmuje:
- Rozpoznawanie zagrożenia: Nauka zauważania i oceniania potencjalnie niebezpiecznych sytuacji.
- Wzywanie pomocy: Dzieci dowiadują się, jakie numery alarmowe należy wybrać i jak skutecznie wzywać pomoc.
- Rozmowa z dyspozytorem służb ratunkowych: Ćwiczenia w przekazywaniu informacji dyspozytorowi, co jest kluczowe w sytuacjach kryzysowych.
- Jak zachować się w sytuacji zagrożenia: Praktyczne porady i ćwiczenia na temat tego, jak reagować i gdzie szukać pomocy w nagłych wypadkach.
- Ocena poszkodowanego: Nauka, jak szybko i skutecznie ocenić stan poszkodowanego.
- Udrożnienie dróg oddechowych: Techniki zapewniające drożność dróg oddechowych.
- Ocena oddechu i oznak krążenia: Ćwiczenia w sprawdzaniu podstawowych funkcji życiowych.
- Postępowanie przy niedrożności dróg oddechowych: Kroki, które należy podjąć w przypadku zablokowania dróg oddechowych.
- Ułożenie pacjenta w pozycji bocznej: Prawidłowe techniki układania poszkodowanego w bezpiecznej pozycji bocznej.
Korzyści z edukacji dzieci w zakresie pierwszej pomocy
Bezpieczeństwo dzieci to priorytet każdej szkoły i każdego rodzica. Kursy pierwszej pomocy zapewniają, że dzieci będą pewne siebie i gotowe do działania w sytuacjach zagrożenia. Wyposażone w praktyczne umiejętności, będą mogły nie tylko zadbać o swoje bezpieczeństwo, ale również pomóc innym w nagłych przypadkach. Szkolenie z pierwszej pomocy dla dzieci różni się od tego przeprowadzanego np. w zakładach pracy. Składa się z części teoretycznej oraz z zajęć praktycznych, dzięki którym dziecko ma możliwość przetestować w praktyce to, o czym wcześniej usłyszało od prowadzącego kurs ratownika. W trakcie ćwiczeń praktycznych dzieci uczą się, jak układać poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej czy przeprowadzać reanimację osoby poszkodowanej. Realizowane są również specjalne scenariusze symulowane, dzięki którym uczestnicy kursu pierwszej pomocy mogą poczuć się jak w samym środku wydarzeń, w których ktoś potrzebuje pomocy.