Szkolenie podstawowe jest przepustką do udziału w pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej. W niniejszym artykule przybliżymy, jak wygląda szkolenie podstawowe dla strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), uwzględniając najnowszy program szkolenia.
Wymagania i Kwalifikacje do Udziału w Szkoleniu
Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP, musisz być członkiem jednostki. Tylko jednostka macierzysta może skierować Cię na szkolenie. W szkoleniu podstawowym mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat i nie przekroczyły 65 lat. W przypadku osób nieletnich wymagana jest zgoda rodziców/prawnych opiekunów na udział w szkoleniu. Osoby niepełnoletnie, które zdały egzamin, otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, natomiast zgodnie z obowiązującym prawem w działaniach ratowniczo-gaśniczych będą mogły brać udział po ukończeniu 18 roku życia.
Organizacja i Forma Szkolenia
Szkolenie realizowane jest przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Może być realizowane stacjonarnie, lub zakres teoretyczny może być realizowany przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość. Zajęcia praktyczne powinny być realizowane z zachowaniem zasady 1 instruktor na 4-10 słuchaczy.
Szkolenia podstawowe realizowane są w oparciu o program szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP z dnia 4 marca 2022 roku. Nowy program wprowadza kilka zmian. Zakres tematów poruszanych na szkoleniu podstawowym jest bardzo szeroki, co wynika z faktu, że jako strażak-ratownik podczas akcji spotkasz się z wieloma różnymi sytuacjami, do których musisz być dobrze przygotowany.
Kluczowe Obszary Programu Szkolenia
Do głównych modułów i zagadnień objętych szkoleniem należą:
- Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP)
- Służba wewnętrzna
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej
- Specjalistyczny sprzęt ratowniczo-gaśniczy
- Zasady prowadzenia korespondencji radiowej
Przebieg Szkolenia
Szkolenie podstawowe rozpoczyna się spotkaniem organizacyjnym, podczas którego realizowana jest tematyka instruktażu ogólnego w ramach szkolenia wstępnego BHP. Po przeprowadzeniu instruktażu kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego z zakresu BHP. Następnie w macierzystej jednostce OSP naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy dla kursantów i potwierdza to wpisem w otrzymanej wcześniej karcie szkolenia.
W ramach zajęć dydaktycznych odbywają się zarówno wykłady, jak i intensywne ćwiczenia praktyczne. Na przykład, w pierwszym, organizacyjnym dniu szkolenia przedstawiono „Zasady przygotowania strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych do udziału w działaniach ratowniczych” oraz „Program szkolenia podstawowego strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych”. Odbywają się również pierwsze zajęcia praktyczne, na których przedstawia się zasady musztry indywidualnej i zespołowej. Ponadto, zaznajamia się słuchaczy ze sprzętem na wyposażeniu średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego typu GBA oraz doskonali prawidłowe rozwijanie i zwijanie odcinków wężowych.
Egzamin Końcowy - Przepustka do Działań
Egzamin końcowy składa się z części teoretycznej, praktycznej oraz z BHP.
Część Teoretyczna
Egzamin z części teoretycznej jest egzaminem pisemnym, zazwyczaj składającym się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Egzamin zostaje zaliczony, jeżeli zdający uzyskał minimum 70% możliwych do zdobycia punktów. Jeżeli zajęcia teoretyczne realizowane były przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość, część teoretyczna egzaminu przeprowadzona zostanie po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych. W przypadku gdy zajęcia teoretyczne odbywały się stacjonarnie, cały egzamin zostanie zorganizowany na zakończenie szkolenia.
Część Praktyczna i Test w Komorze Dymowej
Do egzaminu praktycznego zostają zakwalifikowane osoby, które zrealizowały zagadnienia poruszane na szkoleniu, otrzymały zaliczenie z części teoretycznej egzaminu i zaliczyły test w komorze dymowej. Na egzaminie praktycznym można spodziewać się wszystkiego, co wcześniej ćwiczono podczas zajęć praktycznych. Należy zwrócić szczególną uwagę na umiejętność posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomość zasad prowadzenia korespondencji radiowej czy też znajomość przepisów BHP.
Dawid Gazdecki test w komorze dymowej
Egzamin z BHP
Egzamin z zakresu BHP przeprowadzany jest na zakończenie szkolenia, po zrealizowaniu wszystkich zajęć określonych w programie. Egzamin składa się z testu, zawierającego minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią.
Doświadczenia Uczestników i Praktyczny Aspekt Szkolenia
Uczestnicy szkoleń często podkreślają ich wysoką jakość i praktyczne podejście. Jak zauważył jeden z kursantów, który właśnie kończy kurs podstawowy OSP: "Przekazywali nam wiedzę przydatną w akcjach ratowniczo-gaśniczych, a nie jakąś czystą teorię na egzamin." Dodał również: "Szczerze mówiąc na egzamin nie mam się z czego uczyć, bo mało pisaliśmy, ale nie mam o to żalu, bo wiem, że chcieli nam przekazać informacje przydatne w czasie akcji." Według niego, "teoria potrzebna do egzaminu jest moim zdaniem częściowo nieprzydatna w boju, te wszystkie komendy, ustawianie za wozem strażackim itp."
Kursant wyrażał pełen podziw dla zaangażowania instruktorów PSP, stwierdzając: "Tak właśnie powinni Strażacy PSP uczyć ochotników, przekazywać informacje potrzebne, przydatne w akcji, które nauczą, jak się zachowywać. Jestem pełen dla nich podziwu, zaangażowania jakie prezentowali... a mówiono, że kursy dla OSP to ściema. Ja tej ściemy w ogóle nie zauważyłem." Dzięki szkoleniu, kursant dowiedział się również, jak to jest na 24-godzinnej służbie, która wcale nie polega na "siedzeniu, leżeniu, nic nierobieniu."
Szkolenia w Województwie Kujawsko-Pomorskim - Przykłady
W województwie kujawsko-pomorskim regularnie odbywają się szkolenia strażaków-ratowników OSP. Na przykład, dnia 7 lutego 2026 r. p.o. Z-ca Komendanta Powiatowego PSP w Nakle Nad Notecią st. bryg. otworzył kolejne szkolenie. Zajęcia dydaktyczne odbywały się w Jednostkach Ratowniczo-Gaśniczych w Nakle nad Notecią oraz w Szubinie.
W ramach tego szkolenia test w komorze wysiłkowo-dymowej odbył się 18 i 19 marca br. Pozytywny wynik tego testu umożliwił przystąpienie do egzaminu końcowego, który odbył się 25 marca br. Innym przykładem jest egzamin kończący szkolenie podstawowe dla strażaków-ratowników OSP, który odbył się 29 marca 2019 r. w Komendzie Powiatowej PSP w Nakle nad Notecią. Tamto szkolenie trwało od 9 lutego i obejmowało łączny wymiar 126 godzin. Podczas jego trwania każdy z uczestników również pokonał specjalnie przygotowany tor przeszkód, tzw. komorę dymową.
tags: #kurs #strazakow #ratownikow #osp #kujawsko #pomorskie