Pożar w studiu Kyoto Animation był umyślnie spowodowanym pożarem, do którego doszło 18 lipca 2019 roku w budynku studia Kyoto Animation, japońskiej firmy zajmującej się produkcją anime, znajdującym się w Kioto. W jego wyniku śmierć poniosło 36 osób, a 33 zostały ranne, co czyni go jednym z najtragiczniejszych incydentów w historii japońskiego przemysłu animacyjnego.
Wstęp i kontekst
Kyoto Animation, często nazywane KyoAni, to jedno z najbardziej dochodowych studiów animacyjnych w Japonii, założone w 1981 roku. Studio jest znane z wyprodukowania wielu popularnych seriali anime, takich jak K-On! i Clannad. Firma posiada pracownie w kilku lokalizacjach: Studio 1 w dzielnicy Fushimi w Kioto, siedzibę firmy oraz Studio 2 w sąsiadującym z Kioto mieście Uji, a także biuro w Tokio. Pożar miał miejsce w Studio 1, które było 2-piętrowym budynkiem o łącznej powierzchni 690 m².
Przebieg tragicznych wydarzeń
Akt podpalenia
Pożar wybuchł około godziny 10:30 czasu lokalnego. Został on spowodowany przez 41-letniego Shinji Aobę. Do ataku sprawca użył 40 litrów benzyny, którą przewiózł w dwóch kanistrach na wózku transportowym. Benzyna została zakupiona na stacji benzynowej oddalonej o 500 metrów od studia. Aoba miał przy sobie również noże i młotek, które przewoził w plecaku. Po wejściu do środka, mężczyzna podpalił benzynę na parterze budynku, krzycząc przy tym „Gińcie!” (jap. 死ね! Shine!).
Rozwój pożaru i ewakuacja
W chwili zdarzenia w studiu przebywały 74 osoby, głównie pracownicy studia animacji, z których tylko 6 nie odniosło żadnych obrażeń. Pożar szybko rozprzestrzenił się na kolejne kondygnacje wzdłuż łączących je spiralnych schodów. Straż pożarna ogłosiła opanowanie pożaru o godzinie 15:19, a jego całkowite ugaszenie potwierdzono o 6:20 następnego dnia.
Według raportu policji, dym rozprzestrzenił się wewnątrz budynku tak szybko, że osobom w nim przebywającym nie udało się na czas otworzyć drzwi na dach, mimo że nie były one zamknięte na klucz. Sposób otwierania tych drzwi był jednak nietypowy i wymagał jednoczesnego naciśnięcia dwóch klamek, co w panice i gęstym dymie okazało się śmiertelną przeszkodą.
KyoAni fire: arson attack at Kyoto Animation studio in Japan
Shinji Aoba - sprawca i jego motywy
Tożsamość i przeszłość sprawcy
Sprawca, Shinji Aoba (jap. 青葉 真司 Aoba Shinji), uciekł z miejsca zdarzenia z poważnymi poparzeniami i był goniony przez jednego z pracowników Kyoto Animation. Został przetransportowany do szpitala. Policja ustaliła, że Aoba urodził się 16 maja 1978 roku w Urawie i nigdy nie był pracownikiem Kyoto Animation.
Jego przeszłość kryminalna obejmowała wcześniejsze skazanie w 2012 roku za napaść z nożem na sklep w Bandō, za co otrzymał wyrok 3,5 roku więzienia. Aoba był bezrobotny, wielokrotnie zmieniał pracę i borykał się z problemami finansowymi. Miesiąc przed podpaleniem studia animacji planował podobny atak na stację kolejową na północ od Tokio.
Rzekomy plagiat jako motyw
Głównym motywem podpalenia, według sędziego Keisuke Masudy, była chęć zemsty. Aoba podejmował próby zostania powieściopisarzem, ale nie odniósł sukcesu w tej dziedzinie. Przed sądem Shinji Aoba twierdził, że Kyoto Animation splagiatowało jego powieść, którą zgłosił w ramach konkursu literackiego zorganizowanego przez studio. Pomimo braku dowodów na poparcie tych twierdzeń, Aoba niezmiennie utrzymywał, że firma skopiowała jego dzieło.
Konsekwencje i proces sądowy
Bilans ofiar i lokalizacja ciał
W wyniku pożaru życie straciło 36 osób, a 33 odniosły obrażenia. Strażacy odnaleźli 2 ciała na parterze budynku, 11 na pierwszym piętrze, 1 na schodach między pierwszym a drugim piętrem oraz 19 ciał stłoczonych na schodach prowadzących na dach. Ten tragiczny incydent był najtragiczniejszym w skutkach pożarem w Japonii od 2001 roku, kiedy w tokijskiej dzielnicy rozrywki Kabukicho ogień pochłonął 44 ofiary śmiertelne.
Wyrok i uzasadnienie
Podczas rozprawy, która odbyła się 6 grudnia 2023 roku, Shinji Aoba po raz pierwszy przeprosił rodziny ofiar, jednak nadal utrzymywał swoje stanowisko dotyczące rzekomego plagiatu. 25 stycznia 2024 roku sąd w Kioto skazał Shinji Aobę na karę śmierci. Przewodniczący składu orzekającego, sędzia Masuda, stwierdził, że sprawca w momencie popełnienia przestępstwa był w pełni poczytalny i samodzielnie podjął decyzję o sposobie działania, co było kluczowe dla wydanego wyroku.