Lądek-Zdrój, znany uzdrowiskowy kurort, doświadczył w ostatnich latach dwóch znaczących wydarzeń, które wpłynęły na jego dziedzictwo architektoniczne i życie mieszkańców: pożaru, który strawił dawny kościół ewangelicki, oraz powodzi, która spustoszyła miasto. Choć temat artykułu dotyczy przyczyny pożaru kościoła, dostępne informacje skupiają się głównie na historii obiektu, jego zniszczeniach oraz skutkach powodzi, która również dotknęła tereny wokół świątyni.
Historia i architektura kościoła ewangelickiego w Lądku-Zdroju
Dawny Kościół ewangelicki pw. Salwatora (Zbawiciela) w Lądku-Zdroju został zbudowany w 1846 roku, a jego uroczyste poświęcenie nastąpiło 13 sierpnia 1848 roku. Świątynia, wzniesiona w stylu ekspresjonizmu nawiązującego do architektury romańskiej, została zbudowana na planie krzyża z półkolistą apsydą i posiadała jedną wieżę. W 1858 roku pomoc finansową na rozbudowę świątyni udzieliła protestancka królewna Marianna Orańska, właścicielka dóbr w pobliskim Stroniu Śląskim. Kościół został powiększony w 1908 roku, a w 1919 roku przeszedł remont. Znaczącej przebudowie poddano go w latach 1924-1929 według projektu architekta Iwana z Zabrza, a uroczystość otwarcia w 1929 roku uświetnili m.in. książęta Hohenzollernowie.
Po II wojnie światowej, w wyniku wymiany ludności, kościół od 1946 roku pozostawał przez długie lata nieużytkowany. Jego wyposażenie trafiło do innych świątyń: ławki do kościoła parafialnego w Lądku-Zdroju, organy sprzedano do kościoła w Środzie Śląskiej, a mechanizm zegara z wieży kościelnej został zamontowany w parku, gdzie posłużył do napędzania zegara kwiatowego. W latach 60. XX wieku pojawiły się plany zorganizowania w nim muzeum balneologicznego, jednak nie zostały one zrealizowane. W latach 90. obiekt był remontowany, wykonano nawet dodatkowy poziom z myślą o utworzeniu hali sportowej.
Pożar z 1999 roku i jego konsekwencje
Niestety, w nocy z 7 na 8 kwietnia 1999 roku dawny kościół ewangelicki padł ofiarą pożaru, który strawił znaczną część zabytkowej budowli, pozostawiając ją w ruinie. Pożar z 1999 roku jest kluczowym wydarzeniem w historii obiektu, które doprowadziło do jego obecnego stanu. Dokładna przyczyna tego pożaru nie została jednoznacznie wskazana w dostarczonym tekście, jednak skutki były katastrofalne dla tego historycznego zabytku.
Po pożarze, w 1991 roku, o zwrot kościoła wystąpiła parafia ewangelicko-augsburska z Kłodzka. Roszczenia te zostały uregulowane przez miasto ostatecznie dopiero w 2017 roku, po czym kościół został wystawiony na sprzedaż i zakupiony przez małżeństwo spod Warszawy. Nowi właściciele planują zagospodarować obiekt, tworząc w nim galerię artystyczną z częścią kawiarnianą oraz otwierając wieżę widokową, mając nadzieję wpisać się w uzdrowiskowy klimat Lądka-Zdroju.
Skutki powodzi w Lądku-Zdroju
W niedzielę, 12 września, Lądek-Zdrój został dotknięty przez potężną powódź, wywołaną ulewami, które nawiedziły południe kraju. Woda zerwała niemal wszystkie mosty w mieście, w tym zabytkowy most św. Jana z XVI wieku. Olbrzymie ilości błota i żwiru zalały ulice, zniszczyły domy i infrastrukturę. Burmistrz ocenił, że Lądek-Zdrój jest całkowicie zrujnowany i odcięty od świata, pozbawiony prądu i gazu. W wyniku powodzi potwierdzono ofiary śmiertelne.
Powódź nie oszczędziła również terenów wokół dawnego kościoła ewangelickiego. Jak relacjonował ksiądz proboszcz Aleksander Trojan, woda dotarła do kościoła Narodzenia NMP, zalewając plebanię, kancelarię, jadalnię, kuchnię i kotłownię. W trakcie powodzi, ksiądz wikariusz Wiktor Bednarczyk, który poszedł zamykać drzwi świątyni, został porwany przez potężną falę. Zdołał jednak dopłynąć do muru okalającego budynek i złapał się okiennego parapetu, czekając półtorej godziny na pomoc. Po opadnięciu wody został wyciągnięty przez okno.
Dolny Śląsk rok po powodzi - Lądek-Zdrój
Mimo że bezpośrednia przyczyna pożaru kościoła nie została podana, jego zniszczenia i obecny stan ruiny, pogłębione przez ostatnie wydarzenia powodziowe, stanowią smutny obraz utraty cennego dziedzictwa architektonicznego. Miasto, choć dotknięte kataklizmem, rozpoczyna proces sprzątania i szacowania strat, a nowe plany zagospodarowania dla dawnego kościoła ewangelickiego dają nadzieję na jego przyszłe odrodzenie.