Lekkie pojazdy gaśnicze mają istotne znaczenie w nowoczesnej ochronie przeciwpożarowej. Ich zwrotność i mobilność pozwalają na dotarcie do trudno dostępnych miejsc, co czyni je niezastąpionymi w akcjach ratunkowych. W artykule przyjrzymy się ich charakterystyce oraz zastosowaniom, aby lepiej zrozumieć rolę, jaką odgrywają w systemie ochrony przeciwpożarowej.

Cechy konstrukcyjne i materiały
Lekkie samochody pożarnicze charakteryzują się niską wagą, co umożliwia szybsze przemieszczanie się w trudnym terenie. Wykorzystanie nowoczesnych materiałów, takich jak aluminium czy kompozyty, pozwala na redukcję masy przy zachowaniu wytrzymałości. Kluczowym elementem są systemy gaśnicze, które mogą być oparte na wodzie, pianie lub dwutlenku węgla. Dzięki kompaktowym rozwiązaniom efektywnie gasi się pożary nawet w trudno dostępnych miejscach.
W porównaniu do cięższych pojazdów strażackich lekkie samochody dysponują mniejszymi zbiornikami na wodę oraz mniej rozbudowanymi systemami gaśniczymi, co jednak nie ogranicza ich skuteczności. Zastosowanie nowoczesnych technologii oraz przemyślanej konstrukcji sprawia, że są one niezastąpione w akcjach ratunkowych wymagających dużej zwrotności i szybkości działania. Lekkie pojazdy doskonale sprawdzają się zarówno w miastach, jak i na terenach wiejskich, gdzie dostęp do źródeł wody może być utrudniony.
Zastosowania w akcjach ratunkowych
Lekkie samochody pożarnicze odgrywają kluczową rolę w akcjach ratunkowych, zarówno w miastach, jak i na terenach wiejskich. Dzięki swojej zwrotności i szybkości mogą dotrzeć do miejsca zdarzenia znacznie szybciej niż cięższe pojazdy. W obszarach zurbanizowanych często uczestniczą w gaszeniu pożarów budynków oraz ratowaniu osób z zalanych mieszkań. Na terenach wiejskich sprawdzają się podczas pożarów lasów oraz akcji związanych z wypadkami drogowymi.
W sytuacjach kryzysowych, takich jak powodzie czy huragany, lekkie samochody pożarnicze również znajdują zastosowanie. Umożliwiają ewakuację poszkodowanych oraz dostarczanie pomocy humanitarnej tam, gdzie dostęp do innych środków transportu jest utrudniony.

Dotacje i finansowanie zakupu
Realizacja zadań związanych z pozyskaniem nowego sprzętu strażackiego, w tym lekkich wozów strażackich, często odbywa się przy wsparciu finansowym. W ramach podjętych uchwał udzielana jest pomoc finansowa gminom poprzez dotacje. Przykładowo, w jednym z regionów udzielono pomocy finansowej gminom poprzez 23 dotacje w łącznej wysokości 740 tys. zł. W ramach tej kwoty przyznano:
- 2 dotacje na samochody pożarnicze lekkie do 3 ton w łącznej wysokości 40 tys. zł.
- 5 dotacji na samochody rozpoznawczo-ratownicze w łącznej wysokości 100 tys. zł.
- 10 dotacji na samochody ratowniczo-gaśnicze lekkie od 3 ton do 7,5 ton w łącznej wysokości 300 tys. zł.
- 6 dotacji na samochody ratowniczo-gaśnicze średnie w łącznej wysokości 300 tys. zł.
W minionym roku udzielono już blisko 400 dotacji na łączną kwotę prawie 11 mln zł. Dotacje można otrzymać również od ZG ZOSP RP (np. 50 tys. zł na lekki samochód) oraz od NFOŚiGW (np. 25 tys. zł na lekki samochód). Jednostki planujące zakup takiego samochodu często dysponują budżetem rzędu 150 tys. zł, co pozwala na zakup pojazdu 4x2.
Wybór producenta i parametrów
Wybór odpowiedniego lekkiego samochodu pożarniczego to kluczowa decyzja dla wielu jednostek OSP. Na rynku dostępnych jest wiele modeli od różnych producentów, co rodzi pytania o najlepsze rozwiązania. Wśród rozważanych opcji pojawiają się między innymi:
- Ford z FRANK-CARS
- Peugeot z firmy Dudek
- Renault Master z firmy BIBMOT
Kwestia wyboru między napędem na przód a na tył, a także wielkość zbiornika na wodę (200l czy 400l), to ważne aspekty wpływające na funkcjonalność pojazdu. Jednostki, które zamierzają kupić lekki samochód w zabudowie kontenerowej, często poszukują informacji o doświadczeniach innych strażaków.
Przykładowo, jedna z jednostek zakupiła lekki samochód ratowniczo-gaśniczy Peugeot Boxer od firmy ASO Dudek za nieco ponad 140 000 zł. Pojazd ten został wyposażony w agregat wysokociśnieniowy 40 bar, wąż 40 mb, zbiornik wody 220 l, pneumatyczny maszt oświetleniowy z najaśnicą 2x1000W oraz wyciągarkę elektryczną do 5,5 t. Choć jakość wykonania zabudowy jest oceniana pozytywnie, wskazano na drobne niedociągnięcia, takie jak jakość naklejek czy lejków na węże, a także modulator GES.
Innym przykładem jest GLBM Ford Transit od Stolarczyka. W tym przypadku fabryczny agregat wysokociśnieniowy i zbiornik o poj. 150 l zostały zamienione na pompę Hondy i zbiornik o pojemności 1000 l, co okazało się skuteczne w przypadku szybkiego natarcia linią W-52.

Dyskusja na temat parametrów i funkcjonalności
W dyskusjach dotyczących lekkich samochodów pożarniczych często pojawia się pytanie o definicję "lekkiego" pojazdu - czy chodzi o DMC do 3,5 tony, czy według norm pożarniczych do 7,5 tony. Wielu ekspertów skłania się ku cięższym autom, argumentując to względami praktycznymi. W przypadku zastosowań specjalistycznych, napęd na tylną oś jest często uznawany za jedyny słuszny wariant.
Pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, zwłaszcza w zabudowie kontenerowej, stanowią wyzwanie pod względem przeciążenia po załadunku sprzętu. Producenci starają się temu zaradzić, stosując nowoczesne technologie lekkich profili anodowanych, co pozwala na odchudzenie konstrukcji. Przykładowo, jeden z producentów oferuje samochód z ładownością 1010 kg z kierowcą, co jest największą wartością w tej klasie pojazdów. Wprowadzane są również innowacje, takie jak wzmocnione zawieszenie pod stałe obciążenie czy system grip control.
Istnieje również debata na temat roli agregatów wysokociśnieniowych w lekkich wozach strażackich. Niektórzy twierdzą, że nadają się one jedynie do gaszenia niewielkich pożarów, a największym minusem jest brak miejsca na porządną motopompę. Wskazuje się, że wiele jednostek po zakupie takich samochodów dokonuje ich przeróbek, aby były bardziej funkcjonalne.
Pojawia się również kwestia wyboru między samochodem technicznym a gaśniczym. Montowanie zbiornika wody w lekkim samochodzie automatycznie ogranicza jego nośność i pojemność. W przypadku pojazdów o DMC do 7,5 tony można rozważyć połączenie tych funkcji. Standardowe auta tego typu są często postrzegane jako "myjka ciśnieniowa na kołach".
Z drugiej strony, dla jednostek posiadających tylko jeden lekki samochód, obecność wody jest kluczowa. Nawet niewielki zbiornik (300-500l) pozwala na ugaszenie pożaru traw, siana, opanowanie pożaru w zarodku, a nawet ugaszenie samochodu osobowego przy użyciu agregatu wodno-pianowego. W przypadku braku wody z hydrantów czy rzeki, taki pojazd może być nieoceniony. Jednostki posiadające już samochody średnie i ciężkie mogą rozważyć zakup lekkiego pojazdu bez zbiornika, z lepszym wyposażeniem ratownictwa technicznego.
Ważnym aspektem jest również możliwość prowadzenia działań przez kierowców posiadających prawo jazdy kategorii B, w sytuacjach, gdy brakuje kierowców z kategorią C. Lekkie samochody mogą być wykorzystywane przez takie osoby, umożliwiając jednostce wyjazd do akcji.
cz. 1 Krótka prezentacja Strażackiego Wozu Bojowego, OSP Otyń,zapewniam sprzęt robi wrażenie.
Nowoczesny lekki samochód ratowniczo-gaśniczy
Nowy lekki samochód ratowniczo-gaśniczy PS Dudek, bazujący na podwoziu Peugeot Boxer L335 L3, wyposażony jest w silnik o pojemności 2.0 litra generujący 163 KM i napęd na przednią oś. Nowy silnik spełnia standardy emisji spalin EURO 6. Firma skupiła się na rozwiązaniu problemu przeciążenia samochodów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony po załadunku sprzętu. Opracowano zabudowę kontenerową w oparciu o lekkie profile anodowane, co pozwoliło na odchudzenie konstrukcji przy zachowaniu wytrzymałości. Ładowność tego samochodu wynosi 1010 kg z kierowcą, co jest największą wartością w tej klasie pojazdów. Zachowano objętość zabudowy kontenerowej oraz ilość osób załogi (6 osób) w kabinie. Producent kładzie nacisk na innowacje, takie jak wzmocnione zawieszenie pod stałe obciążenie czy system grip control. Specjalne zawieszenie eliminuje problem odkształcania się resorów pod wpływem stałego obciążenia i poprawia stabilność. Oświetlenie pojazdu zapewnia maszt z najaśnicami LED o mocy 1000 W (2x500W) hydrauliczny bądź elektryczny z osią obrotu 360 stopni. Pozostałe oświetlenie również wykonano w technologii LED sterowanej zdalnie z pulpitu. Zasilanie umożliwia elektromagnetyczne gniazdo ładowania 12 V do ładowania akumulatorów.
tags: #lekki #wozy #strazackie