Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) stanowią fundament bezpieczeństwa lokalnych społeczności w Polsce. Obecnie w kraju funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, z czego 5085 jest włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Strażacy-ochotnicy, jako osoby często docierające na miejsce zdarzenia jako pierwsi, odgrywają kluczową rolę w ratowaniu życia, zdrowia i mienia mieszkańców, współpracując przy tym z Państwową Strażą Pożarną (PSP) oraz innymi służbami ratowniczymi.
Historia i rola OSP w strukturze bezpieczeństwa
Początki zorganizowanego ruchu strażackiego na ziemiach polskich sięgają XIX wieku. Pierwsze jednostki Ochotniczej Straży Ogniowej powstały w pierwszej połowie tego stulecia we wszystkich trzech zaborach. Przełomowym momentem było założenie straży w Kaliszu (1864 r.) oraz w Krakowie (1865 r.). W 1921 roku utworzono Związek Floriański, co zapoczątkowało ogólnokrajową strukturę organizacji.
Dziś członkowie OSP to wyszkoleni ochotnicy, którzy poza działaniami gaśniczo-ratowniczymi angażują się w ochronę ludności, obronę cywilną oraz inicjatywy społeczne. Prowadzą szkolenia z pierwszej pomocy, edukują dzieci i młodzież, a także wspierają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP). Ich praca jest dobrowolna, a za udział w akcjach oraz szkoleniach przysługuje im ekwiwalent pieniężny, którego wysokość ustalają właściwe gminy.
Dofinansowanie i rozwój techniczny jednostek
System finansowania jednostek OSP opiera się na dotacjach celowych oraz środkach z budżetu państwa. Od 2016 roku wdrożono nowe zasady przyznawania dotacji, zapewniające transparentny podział środków proporcjonalnie do liczby jednostek w poszczególnych województwach i powiatach.
Zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych
Rozwój techniczny formacji jest priorytetem rządu. Tylko w ciągu siedmiu lat (do 2023 r.) jednostki OSP otrzymały niemal 3000 nowych samochodów ratowniczo-gaśniczych. Proces ten obejmuje zakup pojazdów lekkich, średnich oraz ciężkich.
| Kategoria pojazdu | Znaczenie dla jednostki |
|---|---|
| Pojazdy lekkie | Szybki dojazd do wypadków i mniejszych zdarzeń |
| Pojazdy średnie | Uniwersalne zastosowanie w działaniach ratowniczo-gaśniczych |
| Pojazdy ciężkie | Kluczowe przy dużych pożarach i wymagających akcjach |
Finansowanie i wsparcie ustawowe
Oprócz dotacji celowych, jednostki OSP korzystają ze środków przekazywanych przez zakłady ubezpieczeń (10% wpływów z ubezpieczeń od ognia), dzielonych pomiędzy PSP a OSP. W 2022 roku weszła w życie pierwsza w historii ustawa o Ochotniczych Strażach Pożarnych, która wprowadziła m.in. świadczenia ratownicze dla zasłużonych druhów.
Wsparcie obejmuje również:
- Remonty i modernizacje strażnic.
- Zakup specjalistycznego sprzętu, w tym: armatury wodno-pianowej, zestawów ratownictwa medycznego, najaśnic oraz sprzętu hydraulicznego.
- Finansowanie środków ochrony osobistej i sprzętu łączności poprzez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.
Promesy dla jednostek OSP
Przywileje strażaków ochotników
Zaangażowanie w działania ratownicze wiąże się z szeregiem uprawnień dla strażaków-ochotników, do których należą:
- Zwolnienie od pracy na czas trwania akcji ratowniczej oraz okres niezbędnego odpoczynku po jej zakończeniu.
- Zwolnienie od pracy w celu odbycia szkoleń pożarniczych (do 6 dni w roku kalendarzowym).
- Świadczenia przysługujące w przypadku uszczerbku na zdrowiu lub szkody w mieniu powstałej podczas działań.
tags: #liczba #samochodow #osp #w #polsce