W obliczu dynamicznie zmieniających się wyzwań i nowych regulacji prawnych, rola Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w systemie ochrony ludności staje się coraz bardziej złożona. Dotyczy to zarówno jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), jak i tych działających poza nim, które odgrywają kluczową rolę w lokalnych społecznościach. Poniższa artykuł przedstawia informacje dotyczące nowych obowiązków, profilowania oraz różnorodnej działalności jednostek OSP w Kaliszu i powiecie kaliskim.
Wprowadzenie w życie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej
W siedzibie Komendy Miejskiej PSP w Kaliszu odbyło się spotkanie, podczas którego komendant i samorządowcy omówili wdrożenie nowych obowiązków wynikających z ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2024 roku. Rozmowy dotyczyły implementacji zapisów tej ustawy, ze szczególnym uwzględnieniem obowiązków jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych.
Spotkanie w Komendzie Miejskiej PSP w Kaliszu

W naradzie w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Kaliszu uczestniczyli Starosta Kaliski Jan Adam Kłysz, Wicestarosta Paweł Kaleta, burmistrzowie i wójtowie gmin z powiatu kaliskiego oraz przedstawiciel Urzędu Miasta Kalisza. Gospodarzami spotkania byli Komendant Miejski PSP st. bryg. Roman Matecki oraz Zastępca Komendanta st. kpt. Damian Knop. Głównym tematem było profilowanie jednostek OSP i przydział dziewięciu wyspecjalizowanych zadań, które mają wzmocnić ochronę ludności. Omówiono obowiązki jednostek OSP, zarówno tych w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG), jak i jednostek spoza systemu, które mają realizować dodatkowe zadania w ramach określonych profili.
Koncepcja profilowania jednostek OSP
Podczas spotkania przedstawiono koncepcję dziewięciu wyspecjalizowanych profili, które mają wzmocnić system ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie lokalnym. Informacje o szczegółach profili i przypisanych zadaniach zostały przedstawione przez kaliską komendę, choć bez podawania wykazu konkretnych działań w materiałach przekazanych uczestnikom. Przyjęty model zakłada, że każda wyznaczona jednostka OSP będzie specjalizować się w jednym obszarze wsparcia, co ma prowadzić do profesjonalizacji działań pomocowych i lepszego przygotowania struktur ochrony ludności na wypadek sytuacji kryzysowych.
Realizacja i współpraca samorządowa
Proces profilowania jednostek OSP w Kaliszu i powiecie kaliskim ma być prowadzony na podstawie porozumienia między organami PSP a przedstawicielami samorządów. Starosta wraz z włodarzami gmin oraz przedstawicielem miasta analizowali możliwości sprzętowe i kadrowe poszczególnych jednostek, by dopasować profile do warunków terenowych i dostępnych zasobów.
Znaczenie i działalność jednostek OSP w regionie kaliskim
Niezależnie od statusu w KSRG, Ochotnicze Straże Pożarne w Kaliszu i okolicach odgrywają niezwykle istotną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa oraz integracji lokalnej społeczności. Ich działalność obejmuje szeroki wachlarz zadań, od specjalistycznego ratownictwa po udział w życiu społecznym.
DZIAŁALNOŚĆ OCHOTNICZNYCH STRAŻY POŻARNYCH W TARNOBRZEGU
Specjalizacja w ratownictwie wodnym i nurkowaniu
Wiele jednostek OSP, w tym „nasza jednostka”, specjalizuje się w ratownictwie wodnym. Przy nich często działają kluby płetwonurków, takie jak Klub Płetwonurków Ligii Obrony Kraju „Bursztyn” w Kaliszu. Płetwonurkowie biorą udział w różnorodnych szkoleniach i wydarzeniach, takich jak Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, a także podejmują kursy początkujące na płetwonurków LOK CMAS P1. Udział w wyzwaniach typu Formoza Challenge świadczy o wysokim poziomie przygotowania fizycznego i umiejętności druhów.
Zabezpieczenie imprez masowych i sportowych
Jednostki OSP aktywnie uczestniczą w zabezpieczaniu lokalnych wydarzeń, co jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestników. Do typowych działań należy:
- Zabezpieczenie biegów ulicznych, np. „Wiosna Cekowska”, „Smerfna 5” czy Międzynarodowego Biegu Ulicznego im. Ptolemeusza.
- Ochrona uczestników wydarzeń sportowych, takich jak Kaliski Triathlon.
- Zabezpieczenie koncertów i festynów, np. „Święto Rzeki Prosny” czy festyny z okazji rozpoczęcia lata.
Druhowie dbali także o bezpieczeństwo uczestników Drogi Krzyżowej, która przeszła głównymi ulicami Kalisza.
Udział w wydarzeniach społecznych i edukacyjnych
OSP angażuje się w życie społeczne, promując bezpieczeństwo i budując więzi wspólnotowe. Przykłady takiej działalności to:
- Udział w dniach otwartych szkół, np. V Liceum Ogólnokształcącego im. Jana III Sobieskiego w Kaliszu, gdzie dzieci, młodzież i dorośli mieli okazję zapoznać się z pracą strażaków, w tym strażaków-nurków.
- Uczestnictwo w festynach z okazji Dnia Dziecka, np. w Szkole Podstawowej nr 9 w Kaliszu czy „Pikniku z przygodą”.
- Wsparcie akcji charytatywnych, takich jak finały Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy.
- Udział w spotkaniach członków organizacji, np. Międzynarodowego Stowarzyszenia Policji „International Police Association - Polska”.
Obchody świąt i rocznic
Strażacy Ochotnicy są ważną częścią lokalnych uroczystości, podkreślając swoje przywiązanie do tradycji i państwowości:
- Uczestnictwo w uroczystych obchodach Święta Konstytucji 3 Maja.
- Obchody Dnia Strażaka, często organizowane w gronie Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu miasta Kalisza, jak to miało miejsce u OSP Kalisz - Lis.
- Uczestnictwo w wydarzeniach upamiętniających strażaków, np. w kalisko-ostrowskich Zaduszkach Strażackich.
- Uroczyste obchody jubileuszy, takich jak Stulecie istnienia Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzezinach.
Miejski Zjazd Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Kaliszu jest także ważnym wydarzeniem, podczas którego wybrano prezesem Zarządu Miejskiego dh Ireneusza Lewandowskiego.
Procedura włączenia jednostki OSP do KSRG
Dla zrozumienia roli jednostek „spoza KSRG” istotne jest poznanie procedury włączenia do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Procedura ta opiera się na zapisach Rozporządzenia MSWiA z dnia 15 września 2014 r. w sprawie. Włączenie jednostki OSP do struktur KSRG wymaga przedłożenia do Komendy Wojewódzkiej PSP stosownej dokumentacji. Przedłożenie dokumentacji włączeniowej pozostaje w gestii właściwej terenowo Komendy Miejskiej/Powiatowej PSP. Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze w Wielkopolsce, oprócz standardowych działań ratowniczo-gaśniczych, specjalizują się na poziomie podstawowym w wyselekcjonowanych dziedzinach interwencyjnych. Poziom specjalistyczny ww. dziedzin wyróżnia Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze, w strukturach których działają tzw. grupy ratownictwa specjalistycznego.