Walka z ogniem to nieustanne wyzwanie, które wymaga zarówno zaawansowanych technologii, jak i heroicznego wysiłku ludzi. Współczesne metody gaszenia pożarów ewoluują, a strażacy stają w obliczu coraz to nowych zagrożeń i złożonych sytuacji. Poniższa analiza przedstawia zarówno najnowsze osiągnięcia w dziedzinie innowacyjnych gaśnic, jak i realia pracy strażaków podczas tragicznych w skutkach akcji ratowniczych.
Innowacje w walce z ogniem: gaśnica akustyczna
Płomienie można gasić nie tylko tradycyjnymi metodami, takimi jak woda, piasek czy piana, ale również falami dźwiękowymi. To, co jeszcze kilka lat temu mogło wydawać się naukową fantastyką, dziś ma potwierdzenie w twardych faktach.
Zasada działania i atuty
Na Politechnice Świętokrzyskiej powstała innowacyjna akustyczna gaśnica, której autorem jest dr inż. Działanie gaśnicy polega na wykorzystaniu fali akustycznej, która zwiększa ruch powietrza na krawędzi płomieni. Tym samym zmniejsza się obszar, na którym następuje proces spalania, ponieważ cząsteczki tlenu pod wpływem fali dźwiękowej zagęszczają się i rozrzedzają. W wyniku tego falującego ruchu odchylone płomienie rozrywają się na części i przestają na siebie oddziaływać, gdyż tlenu jest coraz mniej w miejscu, w którym zachodzi proces spalania. Urządzenie gasi płomień dźwiękiem o częstotliwości 17,25 herców, który przypomina warkot.
Do atutów tej technologii należą m.in. niższe koszty eksploatacji i gaszenia pożarów. Urządzenie gasi płomień z odległości blisko dwóch metrów. Można je obsługiwać zdalnie, co oznacza, że człowiek nie musi znajdować się blisko źródła ognia. Prototypy były już testowane na otwartej przestrzeni i zdały egzamin.
Ograniczenia technologii
Niestety, rozwiązanie ma również minusy. Gaśnica jest zasilana energią elektryczną, więc nie w każdej lokalizacji użycie nowatorskiego sprzętu będzie możliwe. Co ciekawe, nie każdy typ dźwięku nadaje się do gaszenia. Wynalazca prowadzi prace wspólnie z Pawłem Stawczykiem i naukowcami z Technicznego Uniwersytetu w Bułgarii, co świadczy o dalszym rozwoju tej obiecującej technologii.
Tragedia w Gdańsku: Pożar i jego przyczyny
W innej, tragicznej w skutkach sytuacji, strażacy znaleźli ciało mężczyzny podczas gaszenia pożaru, do jakiego doszło we wtorek rano w jednej z kamienic w śródmieściu Gdańska. Jak poinformował rzecznik prasowy pomorskiej straży pożarnej Tadeusz Konkol, mężczyzna, który zginął, miał około 50 lat i mieszkał sam w kawalerce. Jego ciało znaleziono na środku pokoju, a ogień tlił się w łóżku i na sprzętach stojących przy ścianie.
Mieszkańcy poinformowali straż pożarną o dymie wydobywającym się z jednego z mieszkań. Rzecznik Konkol przekazał, że ponieważ wiadomo od sąsiadów, iż mężczyzna nie palił papierosów, przypuszcza się, że pożar mogła spowodować wadliwa instalacja elektryczna. Szczegółowe badanie tej kwestii zostanie przeprowadzone przez specjalistów. Sam mężczyzna zmarł najprawdopodobniej od gazów powstałych w czasie pożaru.
Pożar w Ząbkach: Analiza Eksperta i Realia Pracy Strażaków
W czwartkowy wieczór, około godziny 19:30, w podwarszawskich Ząbkach wybuchł potężny pożar jednego z bloków mieszkalnych przy ul. Powstańców 62. Płomienie bardzo szybko się rozprzestrzeniały, co wymagało natychmiastowej ewakuacji mieszkańców. W akcji gaśniczej brało udział kilkadziesiąt zastępów straży pożarnej.
Głos w rozmowie z mediami zabrał Przemysław Rembielak, wieloletni strażak zawodowy i ekspert pożarnictwa, który szczegółowo omówił realia i wyzwania, z jakimi mierzą się strażacy podczas tak skomplikowanych akcji.
Film z okazji 30-lecia Państwowej Straży Pożarnej
Wyzwanie: forsowanie drzwi antywłamaniowych
Ekspert rozmawiał ze swoimi kolegami po fachu, którzy pracowali na miejscu pożaru w Ząbkach. Obiekt był podzielony na odcinki bojowe, co oznaczało, że nie wszystkie ekipy pracowały w jednym miejscu. Strażacy z jednego skrzydła opowiadali, że wszystkie drzwi do mieszkań były zamknięte i trzeba było je forsować. Do tego celu używali specjalnych rozpieraków - wyważaczy na akumulatory, które mają ogromną siłę, zdolną podnosić nawet super ciężkie konstrukcje, takie jak ciężarówki. Takimi rozpierakami hydraulicznymi wyważali drzwi.
Jak podkreśla Rembielak, na tej robocie trzeba niestety spędzić sporo czasu, zwłaszcza że strażacy starali się jak najmniej poniszczyć mienie. Ekspert zaznaczył, że te narzędzia bardzo im się przydały. Choć nie było ich za dużo i są piekielnie drogie, widać, że powoli wchodzą do wyposażenia strażaków i bardzo pomagają w pracy. Rembielak dodał, że gdyby strażacy forsowali te drzwi ciężkimi toporami czy łomami, zajęłoby to tydzień. Większość tych drzwi była antywłamaniowa, wyposażona nie tylko w zameczki i zawiasy, ale także w rygle wchodzące w futrynę, mające zabetonować drzwi w miejscu, aby nikt ich nie sforsował. Mimo to strażacy musieli je sforsować.
Niebezpieczne znaleziska: butle z gazem
Przemysław Rembielak pytał również uczestniczących w akcji strażaków o "nietypowe znaleziska". Wspomniał, że podczas pożarów można znaleźć praktycznie wszystko. Jeden z kolegów z akcji w Ząbkach opowiedział o znalezionych butlach z gazem LPG. Ekspert podkreśla, że jeżeli w budynku jest gaz ziemny doprowadzony rurami, to nie wolno w nim używać gazu skroplonego w butlach.
Rembielak nie widział podczas tego pożaru żadnej eksplozji ani erupcji gazu, co oznacza, że żadna z butli nie wyleciała w powietrze. Niemniej jednak, obecność butli stanowiła zagrożenie, z którym strażacy musieli się liczyć, dlatego pracują w pancernych ubraniach, hełmach i maskach, aby chronić się przed ewentualnym wybuchem.
Specyfika pracy na wysokości i w zadymieniu
Rozmówca mediów omówił też inne ważne szczegóły akcji w Ząbkach. Klatki schodowe i korytarze wyglądały nieźle, nie były bardzo zniszczone. Były to długie korytarze bez zbędnych przegród czy "przeszkadzajek", takich jak kraty czy elementy wystroju. Uciążliwością były za to mieszkania na ostatniej kondygnacji, które miały dwa poziomy, a część schodów z poziomu jeden na dwa była zniszczona i przepalona. Strażacy musieli tam wnosić drabinę o długości 2,70 m, co w ciasnych korytarzach i na klatkach schodowych stanowiło duże wyzwanie.
Ekspert zwrócił uwagę, że pożar w Ząbkach wybuchł w upalny dzień. Strażacy pracują w ciężkich, bardzo grubych ubraniach, kominiarkach na głowie, w ciężkich hełmach, rękawicach i butach. Samo poruszanie się w takim rynsztunku, niczym w zbroi, jest super uciążliwe. Rozwinięcie linii gaśniczych, prowadzenie węży po drabinach czy na wyższe kondygnacje wymaga olbrzymiego wysiłku. Maska na twarzy i butla aparatu oddechowego na plecach to też nie jest biżuteria; to wszystko jest piekielnie ciężkie.
W warunkach pożarowych praca często odbywa się na wysokości, z wykorzystaniem drabin i podnośników hydraulicznych. W koszu podnośnika jest super mało miejsca, a pracuje się nad paleniskiem "jak na grillu", ponieważ pożar przeważnie jest albo przed nosem, albo pod spodem. Aby celnie trafić wodą w ogień, trzeba być albo na poziomie równym, albo wyższym od pożaru. Z tym wiąże się promieniowanie emanujące od pożaru, które nawet z odległości kilku metrów jest potężne i sięga kilkudziesięciu stopni.
Strażak zwrócił uwagę na jeszcze jedną kwestię: zadymienie. Z punktu widzenia obserwatora z zewnątrz jest to problem. Dla strażaka to są typowe, normalne warunki pracy, czyli dym, który jest szkodliwy, toksyczny i dym, przez który nic nie widać. Aby się nie zatruć, zakłada się maskę na twarz i butlę z powietrzem na plecy. Używa się też kamer termowizyjnych, które "widzą w ciemności", pokazując przeszkody, cieplejsze miejsca, ogniska pożaru czy potencjalną ofiarę lub poszkodowanego.
Pytania o konstrukcję budynku i rozprzestrzenianie się ognia
Eksperta zapytano, czy sposób rozprzestrzeniania się pożaru w Ząbkach jest dla niego podejrzany. Rembielak zastanawiał się, jak konstrukcja budynku na górze, pod dachem, umożliwiła połączenie i przeniknięcie dymów między trzema segmentami i trzema skrzydłami. Pytał, jak to było skonstruowane, że po drodze nie było żadnej przegrody. Jednak strażak przyznał, że taka konstrukcja jest możliwa. Przepisy z lat 90., na bazie których powstawał ten budynek, mogły nie obligować do stosowania takich przegród, lub też budynek mógł spełniać wymagania dotyczące "strefy pożarowej w budynkach mieszkalnych o określonej wysokości", która jest określona w metrach kwadratowych.
Mógł powstać rodzaj tunelu pod samą konstrukcją dachu, którędy dym rozprzestrzenił się swobodnie z jednego końca aż na sam koniec trzeciego skrzydła. A potem, jak się rozgrzał i nagromadził, wymieszał z powietrzem i zapalił się. "To jest dla mnie enigma. Znak zapytania. Myślę, że w ciągu paru miesięcy będziemy wiedzieli, bo z dokumentacji budowlanej taka informacja jest zawarta. Dla mnie to prędkość rozprzestrzenienia jest zawodowym znakiem zapytania. Chętnie poznam odpowiedź od kolegów dochodzeniowców" - skomentował Rembielak.
Apel eksperta: Bezpieczeństwo przede wszystkim
Strażak ma nadzieję, że pożar w Ząbkach skłoni przynajmniej niektórych do refleksji. Opowiedział, że wiedział od świadków na miejscu, iż w momencie, gdy na dachu już był widoczny płomień, w niektórych mieszkaniach tuż poniżej nadal były włączone telewizory. Oznacza to, że ludzie nie wiedzieli o tym, że nad ich głowami, nad sufitem, pali się.
Znaczenie czujek dymu
Rembielak dodał, że to doskonała okazja, aby przypomnieć o znaczeniu autonomicznych czujek dymu. "Jeżeli mamy czujkę dymu w swoim mieszkaniu, to ona wykryje najdrobniejszy dym i nas poinformuje, że coś się dzieje. Taka czujka kosztuje 20 czy 50 zł i naprawdę może uratować nam życie. Warto ją sobie zamontować" - podkreślił.
Przeszkody na osiedlach i elementy otoczenia
Strażak apeluje również, by ludzie, parkując na osiedlach, nie blokowali dojazdów, które są niezwykle ważne dla docierających na miejsce pożaru strażaków. Rozmówca Onetu ma jeszcze jedną prośbę: "Jest jeszcze kwestia przegród. Czasami wstawiamy jakieś elementy architektury ogrodowej, gazony, elementy estetyczne. Podczas działań ratowniczych one piekielnie przeszkadzają. Lepiej, żeby pojawiła się refleksja, a co będzie, jak nam się koło bloku zapali? Sugerowałbym, żeby się nad tym zastanowić. Szczególnie teraz, gdy temat jest tak gorący."