Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Kryspinowie to przykład dynamicznego rozwoju i niezłomnego zaangażowania lokalnej społeczności w zapewnienie bezpieczeństwa. Od wczesnych lat powojennych po współczesne wyzwania ratownicze, jednostka ta niezmiennie odgrywała kluczową rolę w ochronie życia i mienia mieszkańców Kryspinowa oraz okolicznych miejscowości.
Wczesne lata i rozwój organizacyjny (lata 60. i 70.)
OSP Kryspinów, mimo początkowych niedostatków, była jedną z najprężniej działających jednostek na terenie gromady Liszki. W tym czasie na jej czele stali: naczelnik Albin Mazur i komendant Władysław Druzgała. Albin Mazur pełnił jednocześnie funkcję komendanta gromadzkiego OSP od połowy lat 60. do 31 stycznia 1968 roku, a następnie naczelnika gromadzkiego, by w latach 1973-1975 kontynuować służbę jako naczelnik gminny OSP.
Przez długi czas istniało porozumienie między POM a OSP Kryspinów, na mocy którego druhowie zobowiązali się pełnić obowiązki straży zakładowej przedsiębiorstwa. Remont z wymianą szoferki wozu bojowego mógł być owocem tej współpracy. W 1972 roku straż liczyła 16 członków, a jej naczelnikiem był Stanisław Bil.
Sprzęt i wyposażenie
W 1967 roku Gromadzka Rada Narodowa w Liszkach przekazała na rzecz OSP Kryspinów, która planowała właśnie zakup nowej motopompy, pieniądze przeznaczone dla OSP Kaszów. Prawdopodobnie zakupiono wówczas motopompę Polonia. Oprócz tego, druhowie dysponowali wozem bojowym Gaz 51, wężami ssącymi do obydwu pomp, a także wężami b.g. 250 m i c.g. 150 m. Niestety brakowało mundurów ćwiczebnych, których w tym czasie było zaledwie 9. Nadal posługiwano się dwoma motopompami Polonia PO5, również nie pierwszej młodości.
W II dekadzie lat 70. czuwanie nad sprawnością pojazdu oraz motopomp powierzono konserwatorowi, który za swoją pracę otrzymywał niewysokie wynagrodzenie. Inny stały wydatek związany był z zakupem paliwa do auta i motopomp. W 1977 roku na ten cel wydawano 5500 zł miesięcznie.
Działalność operacyjna i prewencyjna
Walka z powodziami
Ważnym elementem działalności straży kryspinowskiej było zabezpieczenie terenu wsi i najbliższych okolic przed powodzią. W latach 60. w skład Gromadzkiego Komitetu powołanego do walki z żywiołem, oprócz przewodniczącego GRN Józefa Batora z Cholerzyna, weszli sołtysi Kryspinowa i Piekar oraz członkowie OSP obu wsi. Z Kryspinowa byli to: komendant Druzgała, Albin Mazur, Jan Łęcki i Władysław Raputa. Po reorganizacji składu Gromadzkiego Komitetu Przeciwpowodziowego i wprowadzeniu doń przedstawicieli innych wsi na przełomie lat 60. i 70. weszli do jednostki dwaj kryspinowianie: Albin Mazur i Józef Kadula. Członkami drużyn w dalszym ciągu byli piekarzanie i kryspinowianie, przeważnie druhowie OSP. W latach 70. drużyną antypowodziową dowodził druh Stanisław Kogut z Kryspinowa. W 1972 roku druhowie brali udział w akcji powodziowej, umacniając wały workami z piaskiem oraz ewakuując mieszkańców Kątów.
Akcje gaśnicze i inne interwencje
W 1967 roku straż wyjechała do pożarów 7 razy, z czego tylko dwukrotnie do Kryspinowa (w jednym wypadku sprawcą był właściciel, który podpalił stodołę na skutek nieporozumień małżeńskich). Nie udało się potwierdzić wersji wydarzeń odnotowanej w albumie pt. Strażacy Krakowa i ziemi krakowskiej, [red. Stanisław Bukowiec], Bochnia 2010, Ochotnicy, mówiącej o udziale druhów kryspinowskich przy gaszeniu pożaru w lakierni.
Na przełomie lat 60. i 70. doszło we wsi do serii podpaleń stodół. W ciągu jednej nocy spłonęły 3 tego typu obiekty: rodziny Gruców, Koszyckich i Różyckich. Tydzień później ofiarą płomieni padła kolejna stodoła, należąca do Stanisława Bila. Na szczęście nocne warty zorganizowane przez druhów i sołtysa wystraszyły piromana i podpalenia ustały.
W 1972 roku druhowie wyjechali do akcji 4 razy. W styczniu 2007 roku remiza padła ofiarą wichury, która uszkodziła część połaci dachu, notabene 2 lata wcześniej wyremontowanej. Naprawę współfinansował dzierżawca świetlicy, firma Castor.
PREZENTACJA WYJĄTKOWEGO RENAULT D16 HIGH 4X4 - OSP KRYSPINÓW
Kontrole prewencyjne
Do zapobiegania pożarom przyczyniały się niewątpliwie komisje sprawdzające gospodarstwa domowe pod kątem bezpieczeństwa. Zazwyczaj w ich skład wchodzili: członek straży, funkcjonariusz MO i przedstawiciel Gromadzkiej Rady Narodowej (w latach 80. działo się to w ramach tzw. akcji „Posesja”). Dodatkowo w okresie żniwnym druhowie pełnili dyżury oraz wchodzili, wraz z sołtysami i milicjantami, w skład zespołów kontrolujących wieś pod względem czystości i bezpieczeństwa pożarowego. W 1967 roku strażacy z Kryspinowa brali udział w kontrolach przeciwpożarowych omłotów nie tylko u siebie, lecz także w Kryspinowie, Kaszowie, Liszkach, Piekarach i Mnikowie.
Rozwój i modernizacja (lata 80. i 90.)
30 czerwca 1968 roku podczas posiedzenia prezydium GRN komendant gromadzki OSP Albin Mazur, referując stan bezpieczeństwa przeciwpożarowego na terenie gromady Liszki, jako najaktywniejszą spośród 6 jednostek działających na tym obszarze uznał OSP Kryspinów. Niewiele słabiej w jego ocenie wypadły jednostki z Piekar i Mnikowa. Ta ocena dobrze odzwierciedlała rzeczywisty stan rzeczy. W latach 80. OSP Kryspinów należała do typu jednostek S-1. Niestety nie udało się rozwiązać problemu braku we wsi zbiorników przeciwpożarowych. W czasie akcji wodę pobierano z rzeczki, zalewu lub z każdego dostępnego źródła.
Obszerna remiza ze świetlicą była przedmiotem zazdrości innych straży z terenu gminy Liszki, które w tym okresie nie posiadały tego typu obiektów, a przez to zaplecza do organizowania zabaw. Pieniądze z imprez stanowiły poważny zastrzyk dla budżetu OSP Kryspinów. Co prawda, w 1983 roku w związku z planami poszerzenia drogi wojewódzkiej pojawiła się groźba wyburzenia budynku, jednak ostatecznie nic z tego nie wyszło. Innym źródłem pozyskiwania gotówki na działalność jednostki było rozprowadzanie kalendarzy, przygotowywanych centralnie przez Komendę Główną, oraz kolędowanie w okresie świąt Bożego Narodzenia.
Wymiana taboru
W 1989 lub 1990 roku kupiono wóz bojowy marki Star A 26. Wprawdzie był to leciwy i poważnie wysłużony pojazd, jednak miał ważną zaletę: był profesjonalnym pojazdem gaśniczym z beczką. Uroczystość poświęcenia zorganizowana przy boisku LZS Lotnik Kryspinów zgromadziła wielu mieszkańców wsi. Mszę św. celebrował i obrzędu pobłogosławienia maszyny dokonał ksiądz Stanisław Wciślak, rodowity kryspinowianin. Na uroczystości były obecne władze gminy.
Zmiany w zarządzie
W połowie lat 80. naczelnikiem OSP Kryspinów był Jan Łęcki, w tym czasie także radny Gminnej Rady Narodowej w Liszkach. W związku z pogarszającym się stanem technicznym strażnicy planowano jej remont. Zlecono nawet wykonanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej. Niestety kryzys ekonomiczny PRL nie sprzyjał tego typu inwestycjom.
W 1994 roku zmienił się zarząd OSP Kryspinów. Skład nowego wyglądał następująco: prezes Jan Łęcki, naczelnik Stanisław Kogut, zastępca naczelnika Józef Jarosz. Kolejna poważna zmiana zaszła w 2001 roku. Tym razem stanowisko prezesa objął Stanisław Kogut, a naczelnikiem został Józef Powęzka. W kolejnych miesiącach nastąpiły szybkie przetasowania na tym drugim stanowisku. Wreszcie w marcu 2003 roku funkcję tę przejął Kazimierz Różycki.
XXI wiek: specjalizacja i profesjonalizacja
Nowe pojazdy i sprzęt
W 2001 roku wyremontowano wnętrze remizy, a niedługo potem pożarnikom kryspinowskim udało się kupić nowy wóz bojowy. Miejsce liczącego 36 lat stara A26 zajął berliet z beczką o pojemności 4 tys. litrów. Nie było to niestety nowe auto, gdyż liczyło 17 lat. Kosztowało 39 tys. zł. Pieniądze przeznaczyła na ten cel gmina Liszki oraz sołectwo, sponsorzy i naturalnie sami strażacy. Modernizację, m.in. wymianę końcówek węży, by pasowały do polskiego sprzętu, strażacy wykonali we własnym zakresie. Szczególne zaangażowanie wykazali druhowie Zdzisław Druzgała, Kazimierz Różycki i Bogdan Szewczyk. Jednostka liczyła 22 ludzi.
Uroczystość poświęcenia wozu odbyła się 29 września 2002 roku na stadionie Lotnika Kryspinów. Mszę św. przy ołtarzu polowym odprawił proboszcz lisiecki, ks. prałat Jan Sala. Potem odbył się festyn z zabawą taneczną oraz pokaz sztucznych ogni. W roku następnym OSP Kryspinów wzbogaciła się o nowy sztandar. Podczas uroczystej mszy św. polowej poświęcił go ks. Sala. Przy tej okazji wręczone zostały odznaczenia zasłużonym druhom oraz pani sołtys. Złote medale otrzymali: Stanisław Kogut, Kazimierz Różycki i Bogdan Szewczyk; srebrne: Aniela Kruk, Kazimierz Wędzicha i Zdzisław Druzgała, a brązowy Bogdan Majcherek.
W 2013 roku gmina Liszki zakupiła dla kryspinowskich druhów używany lekki samochód ratownictwa technicznego na podwoziu volkswagen transporter, wyposażony w narzędzia hydrauliczne do ratownictwa drogowego, agregat prądotwórczy, maszt oświetleniowy, piłę tarczową do cięcia stali i betonu oraz sprzęt do ratownictwa medycznego. W 2016 roku wszystkie te narzędzia zostały przeniesione na drugi wóz, a volkswagen stał się pojazdem pomocniczym, wykorzystywanym w przypadku konieczności szybkiej interwencji, wystąpienia drobnych zagrożeń i w ratownictwie wodnym.
Pod koniec lipca 2016 roku gmina Liszki przekazała strażakom z Kryspinowa wóz bojowy MAN, który zastąpił 30-letniego berlieta. Także ten pojazd nie był fabrycznie nowy. Fabrykę opuścił w 1998 roku, by przez kolejnych kilkanaście lat służyć ekipie utrzymania dróg w Austrii. Posiadał wówczas kabinę brygadową i skrzynię. Pod koniec 2015 roku został zakupiony przez firmę Bonex. W trakcie przeprowadzonej modernizacji otrzymał całkowicie nową zabudowę pożarniczą ze zbiornikiem na 3300 litrów wody i 300 litrów środka pianotwórczego.
19 czerwca 2019 roku OSP Kryspinów otrzymała zakupiony przez gminę Liszki we współpracy z województwem małopolskim w ramach projektu „Razem dla bezpieczeństwa” drabinę ratowniczą oraz ubranie specjalne. Z kolei w grudniu tegoż roku w ramach programu „Bezpieczna Małopolska 2019” straż wzbogaciła się o hełm bojowy Calisia Vulcan, radiofony z mikrogłośnikiem i latarkę.
W 2019 roku druhowie OSP w Kryspinowie urządzili przy remizie małą świetlicę.
Ratownictwo medyczne
Warto podkreślić, że w tym czasie kryspinowscy strażacy osiągnęli wysoki poziom profesjonalizmu w dziedzinie ratownictwa medycznego, czego dowodem było wpisanie drużyny jako pierwszej z terenu gminy Liszki do rejestru jednostek współpracujących z Systemem Państwowego Ratownictwa Medycznego. Kilka lat później zespół ratowników medycznych OSP Kryspinów pod kierunkiem druha Wojciecha Śnieguli zdobył tytuł Mistrza Polski podczas mistrzostw Polski w Ratownictwie Medycznym zorganizowanych w Olsztynie w dniach 11-13 września 2018 roku.
Laureatem tytułu Strażaka Maja został Wojciech Śniegula z OSP Kryspinów, który w kwietniu na Zalewie Kryspinów ratował z narażeniem życia tonącego mężczyznę. Nagrodzony druh był wówczas studentem III roku ratownictwa medycznego. Za swój czyn został 26 listopada tegoż roku udekorowany przez wojewodę małopolskiego medalem „Za Ofiarność i Odwagę” przyznanym przez prezydenta Bronisława Komorowskiego.
PREZENTACJA WYJĄTKOWEGO RENAULT D16 HIGH 4X4 - OSP KRYSPINÓW
Ratownictwo wodne
Nową specjalnością kryspinowskich strażaków stało się ratownictwo wodne. 21 października 2015 roku Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji „Nad Zalewem” przekazał jednostce łódź motorową Ramokles 420. Jeszcze w tym samym roku uprawnienia sterników zdobyło 6 druhów. Jednostka weszła w skład systemu ratownictwa wodnego. W 2016 roku Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji „Nad Zalewem” przekazał jednostce łódź motorową Ramokles 420, co pozwoliło na podniesienie poziomu bezpieczeństwa wodnego i przeciwpowodziowego. Rok później z tego samego źródła udało się pozyskać sanie lodowe służące m.in. do ratowania osób, pod którymi załamał się lód, i skafandry do ratownictwa lodowego.
Sukcesy i osiągnięcia
Drużyna regularnie brała udział w gminnych zawodach sportowo-pożarniczych. Jedne z nich odbyły się 5 sierpnia 2012 roku na boisku LKS Lotnik Kryspinów. Stawiło się na nie 8 drużyn seniorów i 5 młodzieżowych (2 dziewcząt i 3 chłopców). Starsi druhowie z Kryspinowa zajęli II miejsce, ustępując tylko OSP Jeziorzany. Wynik seniorów, tzn. II miejsce za reprezentantami Jeziorzan, powtórzyły Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze chłopców.
Prawie rok później, 13 lipca 2013 roku, na boisku sportowym w Kryspinowie znów pojawili się druhowie. Tym razem OSP Kryspinów zorganizowała tu festyn. Rozpoczął go pokaz ratownictwa drogowego, w którym wspólnie z OSP Kryspinów brali udział strażacy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 3 oraz zespół ratownictwa medycznego. Symulowano pomoc poszkodowanemu w wypadku dachowania samochodu z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu. Widzowie mogli później zwiedzać samochody ratowniczo-gaśnicze OSP, Państwowej Straży Pożarnej oraz ciężki samochód ratownictwa technicznego Lotniskowej Straży Pożarnej. Imprezę zakończyła zabawa taneczna.
W 2014 roku Urząd Marszałkowski i Zarząd Oddziału Wojewódzkiego OSP RP ogłosił Konkurs na Strażaka Roku Województwa Małopolskiego. Miał on być wyłoniony spośród druhów uhonorowanych tytułem strażaka miesiąca. Laureatem tytułu Strażaka Maja został Wojciech Śniegula z OSP Kryspinów.
PREZENTACJA WYJĄTKOWEGO RENAULT D16 HIGH 4X4 - OSP KRYSPINÓW
Zarząd i struktura organizacyjna w XXI wieku
W 2011 roku odbyły się wybory zarządu. Prezesem został Tomasz Kowal, a wiceprezesem i naczelnikiem Kazimierz Różycki. Na zastępcę naczelnika wybrano Damiana Szewczyka. Dzięki zapałowi nowego pokolenia strażaków i nowych warunków ekonomicznych na początku II dekady XXI wieku OSP Kryspinów podniosła swoje wyszkolenie i gotowość do akcji. Przy jednostce w 2012 roku powstała Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza.
Na początku 2014 roku OSP w Kryspinowie liczyła 29 strażaków, z czego 18 brało udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Należała do najbardziej aktywnych na terenie gminy Liszki. Najczęściej wyjeżdżano do gaszenia pożarów traw i zarośli, rzadziej do wypadków drogowych, podtopień i poważniejszych pożarów. Przeprowadzono remont strażnicy, w ramach którego urządzono drugi boks garażowy.
tags: #maciej #wrona #osp #wrzasowice