Współczesne społeczności lokalne w Polsce aktywnie angażują się w projekty promujące dziedzictwo kulinarne, edukację dzieci oraz wsparcie wzajemnych działań. Niniejszy artykuł przedstawia ogólnopolski projekt „Mało nas, mało nas do pieczenia chleba” realizowany we współpracy z Kołami Gospodyń Wiejskich, edukacyjny projekt „Od ziarenka do bochenka”, a także podkreśla wielowymiarową rolę Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w inicjatywach społecznych, uhonorowanych w prestiżowym konkursie FLORIANY.
Ogólnopolski Projekt „Mało nas, mało nas do pieczenia chleba”
Projekt „Mało nas, mało nas do pieczenia chleba” powstał na kanwie współpracy Polskiego Związku Kół Gospodyń Wiejskich z Arturem Chlebkiem Ziemackim, prawdopodobnie najpopularniejszym piekarzem w Polsce. W ramach projektu przygotowywana jest ogólnopolska trasa, podczas której Artur Chlebek Ziemacki odwiedzi 10 województw. W każdym z nich przeprowadzi otwarte warsztaty wypieku chleba dla lokalnych społeczności.
Gospodarzami spotkań i warsztatów będą Koła Gospodyń Wiejskich, wyłonione w drodze konkursu realizowanego przez Polski Związek Kół Gospodyń Wiejskich. Artur Ziemacki wyruszy w Polskę z przygotowywanym personalizowanym kamperem, który posłuży mu jako środek transportu, a także jako barwny nośnik promocji i komunikacji o projekcie. Wokół inicjatywy przygotowywana jest również cała kampania promocyjna o charakterze społecznym z hasłem przewodnim: „Chleb na każdym stole pachnie tak samo”.
W każdej miejscowości, w której Artur będzie prowadził warsztaty, realizowane będzie także spotkanie integracyjne. Jego celem jest poznanie kultury i tradycji danego województwa oraz udokumentowanie tego na kanałach projektu.
Sylwetka Artura Chlebka Ziemackiego
Artur Ziemacki rozpoczął swoją karierę piekarza w 1996 roku. W 2010 roku stał się piekarzem z mobilnym piecem chlebowym, a w 2016 roku uzyskał dyplom mistrzowski. W 2020 roku uruchomił na Warmii i Mazurach Więzienną Piekarnię w Bartoszycach, co podkreśla jego innowacyjne podejście i zaangażowanie społeczne w swoją profesję.
Edukacyjny Projekt „Od ziarenka do bochenka”
W dniach 25 lutego - 1 marca w grupie dzieci 6-letnich realizowany był projekt edukacyjny „Od ziarenka do bochenka”. Praca z dziećmi metodą projektu edukacyjnego po raz kolejny okazała się dobrym sposobem na to, aby dzieci zdobywały wiedzę w ciekawy, odkrywczy sposób. Realizując ten temat, kształtowano w dzieciach zachowania prozdrowotne, wzbudzano zaciekawienie oraz szacunek do pracy rolnika i piekarza.
Przygoda z chlebem rozpoczęła się od sprawdzenia wiedzy dzieci poprzez utworzenie „siatki tego, co o chlebie wiemy”. Następnie dzieci zaczęły się zastanawiać: „Co o chlebie chcemy wiedzieć?”, tworząc „siatkę pytań”. Wszystkie aktywności były ściśle związane z tematem projektu. Dzieci poznawały zabawy i piosenki o chlebie, pracy młynarza, rolnika i piekarza. Bochenek chleba oraz inne odmiany pieczywa były inspiracją do prowadzenia zabaw badawczych, rozwijania wyobraźni dzieci, umiejętności logicznego myślenia oraz wyciągania wniosków. Odpowiedzi na postawione pytania szukano poprzez własne działania i obserwacje, a także z pomocą ekspertów: pani kucharki, piekarza i pani katechetki.
Warsztaty i Doświadczenia Dzieci
W ramach projektu powstał kącik poświęcony chlebowi, w którym znalazły się różne rodzaje zbóż, ziaren, pieczywa, kasze, płatki i mąki. Podczas eksperymentów dzieci poznawały właściwości drożdży, samodzielnie wykonały masę solną, z której uformowały piękne chlebki, bułki i rogale, ozdabiając je ziarnami i makiem. Dzieci miały również możliwość zaobserwowania pracy piekarza podczas wycieczki do piekarni, a także odbyła się wycieczka do sklepu spożywczego. Zabawy taneczno-rytmiczne, takie jak „Rolnik sam w dolinie”, „Mało nas” oraz zabawa „Ciasto”, pozwoliły dzieciom rozwijać umiejętności związane z tańcem i płynnością ruchów. Relaksacja dzieci polegała na wykonywaniu masażyków „Pizza”, „Placek”, „Rolnik”, „Młynarz” i „Bułeczki”.
Podczas prezentacji multimedialnej „Kaczka Kwaczka w piekarni” dzieci mogły porównać piekarnię na wsi, którą odwiedziły, z dużą piekarnią w mieście. Chleb był także inspiracją do działań plastycznych, rysunkowych i malarskich - powstały papierowe wiatraki, rysunki dzieci po wycieczce do piekarni oraz pieczywo z masy solnej, tworząc całą galerię twórczości.
Współpraca z KGW i Podsumowanie Projektu
W ramach projektu do przedszkola zaproszono panie z KGW Kalinki w Brzozowej, które opowiadały dzieciom, jak dawniej odbywał się proces pieczenia chleba. Dzieci miały możliwość oglądania przedmiotów używanych kiedyś do wypieku chleba. Ciekawą formą zajęć okazały się wspólne zajęcia kulinarne pod kierunkiem pań z KGW, podczas których dzieci z dużym zaangażowaniem przygotowały pyszne faworki z okazji Tłustego Czwartku. Podsumowaniem projektu było wykonanie książeczki obrazkowej autorstwa dzieci i rodziców pt.: „Od ziarenka do bochenka”. W czasie podsumowania okazało się, że dzieci potrafiły odpowiedzieć na wszystkie postawione wcześniej pytania.
Jak powstaje chleb? – Przyroda, Klasa III - Eduelo.pl
Inne Lokalne Inicjatywy Kulinarne i Rozwój Kół Gospodyń Wiejskich
Społeczności lokalne aktywnie angażują się również w inne projekty kulinarnie i kulturowe, często z udziałem Kół Gospodyń Wiejskich. W Gminie Widuchowa zorganizowano „Manufakturę Mąki. 2. Widuchowskie Święto Chleba i Pierogów”, mające na celu zwiększenie zaangażowania mieszkańców w życie publiczne poprzez działania pomocowe i integracyjne na rzecz uchodźców.
Wiele Kół Gospodyń Wiejskich realizuje działania wzmacniające swój potencjał i promujące lokalne tradycje. Na przykład, Koło Gospodyń Wiejskich w Starzycach zorganizowało dla mieszkańców warsztaty kulinarne, wykorzystując dawne ciekawe przepisy. Podobne wsparcie w postaci sprzętu i materiałów otrzymały KGW w Łęczycy i w Kozach, co umożliwiło im efektywne realizowanie działań statutowych na rzecz mieszkańców. Wzmocnienie potencjału młodej organizacji i zakup namiotu automatycznego oraz zestawu koszulek i fartuszków z oznaczeniami koła pozwoliły KGW w Łęczycy na efektywną realizację działań statutowych.
Zakupiony sprzęt i materiały posłużyły również w Kole Gospodyń Wiejskich w Klępinie do realizacji kreatywnych warsztatów kulinarnych, podczas których mieszkańcy mogli poznawać ciekawe przepisy i kosztować wspólnie przygotowanych potraw. Realizacja takich projektów wpływa na poprawę wizerunku kół oraz podtrzymanie tradycji ludowej. Charakterystyczne ludowe stroje członkiń wpływają również na poprawę ich samooceny, umożliwiając piękne prezentowanie się podczas przeróżnych uroczystości lokalnych, przyczyniając się do ich rozwoju i usprawnienia pracy.
Rola Ochotniczych Straży Pożarnych w Rozwoju Lokalnym
Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają kluczową rolę w życiu społeczności lokalnych, nie tylko w zakresie bezpieczeństwa, ale także w inicjowaniu i wspieraniu różnorodnych działań prospołecznych. Ich zaangażowanie jest doceniane, czego dowodem jest Ogólnopolski Konkurs na Najlepsze Inicjatywy dla Społeczności Lokalnych z udziałem OSP i Samorządów FLORIANY.
Konkurs FLORIANY: Nagradzanie Inicjatyw Społecznych
Kapituła konkursu ogłosiła wyniki I edycji Konkursu FLORIANY. Spośród 57 nominowanych inicjatyw, prestiżowe statuetki FLORIANÓW i nagrody odebrało 21 zespołów - nagrodzono 19 prospołecznych inicjatyw oraz 2 najbardziej zaangażowanych społecznie pracodawców. Organizatorzy relacjonują, że Ochotnicze Straże Pożarne od zawsze tworzyły wspólnoty i budowały zręby niepodległości Polski. Dzięki Konkursowi pokazywane są przykłady wielowymiarowej działalności OSP oraz nagradzani najbardziej aktywni strażacy ochotnicy z całego kraju, a także samorządy i pracodawcy współdziałający z OSP w celu tworzenia nowej, lepszej jakości życia lokalnych społeczności.
Wybrani Laureaci Konkursu FLORIANY:
- OSP Zielkowo, woj. warmińsko-mazurskie, Gmina Lubawa, powiat iławski
- OSP Grabowiec, woj. mazowieckie, Gmina Rzeczniów, powiat lipski
- OSP w Miejscu Odrzańskim, woj. opolskie, Gmina Cisek, powiat kędzierzyńsko-kozielski
- OSP Bogunice, woj. śląskie, Gmina Lyski, powiat rybnicki
- OSP w Bródkach, woj. wielkopolskie, Gmina Lwówek, powiat nowotomyski
- OSP Goraj, woj. lubelskie, Gmina Goraj, powiat biłgorajski
- OSP w Porębie, woj. małopolskie, Gmina Myślenice, powiat myślenicki
- OSP Niegowonice
- OSP Dymitrów Mały, woj. podkarpackie, Gmina Baranów Sandomierski, powiat tarnobrzeski
- OSP w Polesiu, woj. łódzkie, Gmina Łyszkowice, powiat łowicki
- OSP w Lekowie, woj. mazowieckie, Gmina Regimin, powiat ciechanowski
- OSP Lubnia, woj. pomorskie, Gmina Brusy, powiat chojnicki
- OSP w Górkach Zagajnych, woj. kujawsko-pomorskie, Gmina Kcynia, powiat nakielski
- OSP Mrowino, woj. wielkopolskie, Gmina Rokietnica, powiat poznański
- OSP w Białym Kościele, woj. małopolskie, Gmina Wielka Wieś, powiat krakowski
- OSP w Sułkowicach, woj. małopolskie, Gmina Iwanowice, powiat krakowski
- OSP Rabiany, woj. mazowieckie, Gmina Korytnica, powiat węgrowski
- OSP w Bielewie, woj. wielkopolskie, Gmina Krzywiń, powiat kościański
- OSP w Głębowicach, woj. małopolskie, Gmina Osiek, powiat oświęcimski
Kapitułę Konkursu tworzyli m.in.: Waldemar Pawlak (prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP), gen. brygadier w stanie spoczynku Wiesław Leśniakiewicz (członek Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP) oraz dr Andrzej Malinowski (prezydent Pracodawców RP).
Działalność i Potencjał Ochotniczych Straży Pożarnych
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych RP to ogólnopolska organizacja pożytku publicznego non-profit, zrzeszająca 16,3 tys. jednostek OSP. Łącznie obejmują one około 700 tys. członków, w tym około 450 tys. strażaków czynnych, 100 tys. młodych ludzi tworzących Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze oraz 66,5 tys. kobiet. Celem działań jest przedstawienie działalności Ochotniczej Straży Pożarnej, stanowiącej ważny społeczny element wpływający na bezpieczeństwo wszystkich mieszkańców.
W ramach projektów OSP organizowane są również spotkania edukacyjne, takie jak te przeprowadzone dla mieszkańców Mętna (w tym przede wszystkim dla dzieci i młodzieży, a także dzieci z chojeńskich oddziałów przedszkolnych i zerowych) z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Spotkania prowadzili wykwalifikowani strażacy, którzy przedstawiali ćwiczenia z resuscytacji krążeniowo-oddechowej z wykorzystaniem specjalistycznych fantomów i ćwiczebnego defibrylatora AED. Zakupiony sprzęt, już w ramach projektu, posłużył do realizacji spotkań dla mieszkańców Klępina, a w szczególności dzieci.