W starciu z niepewnym podłożem, pokrytym śniegiem i lodem, nawet najagresywniejsze wzory podeszw poddają się dość szybko i nie zapewniają odpowiedniego wsparcia. W odpowiedzi na ten problem powstało wiele produktów służących poprawie przyczepności i zmniejszeniu ryzyka upadku na śliskiej nawierzchni. Wśród narzędzi ułatwiających poruszanie się po zimowych szlakach wyróżnić możemy trzy kategorie: raczki, pełnoprawne raki oraz rakiety śnieżne. Tym razem skupimy się na dwóch pierwszych.
Nakładki antypoślizgowe: Raczki spacerowe i turystyczne
Nakładki antypoślizgowe (raczki spacerowe)
Są to naciągane na but elastyczne opaski, które wyposażone są w niewielkie metalowe wypustki, delikatne łańcuszki lub długie "sprężynki", spiralnie oplatające gumowy szkielet. Nakładki są małe, lekkie i zapewniają przyczepność na oblodzonych chodnikach oraz wyślizganych, udeptanych szlakach bez pokrywy śnieżnej. W głębszym śniegu brakuje im, dosłownie i metaforycznie, zęba. Jest to dobre rozwiązanie dla spacerowiczów i biegaczy, najlepiej sprawdzające się na terenach podmiejskich. Antypoślizgowe nakładki te są przeznaczone do mniej wymagającej turystyki górskiej w umiarkowanie oblodzonym terenie.
Raczki turystyczne
Raczki to najpopularniejsza konstrukcja, współdzielona przez wiele uznanych marek, składająca się z rozciągliwej elastomerowej opaski (okalającej cholewkę buta) oraz stalowych płytek najeżonych zębami (od strony podeszwy). Wszystko to połączone jest odpornymi na uszkodzenia łańcuszkami. Największe różnice między konkurencyjnymi produktami to długość samych zębów (najczęściej w przedziale 8-16 mm), przekrój łączących je ogniw oraz zastosowany stop stali - nie wszystkie są nierdzewne.
Elastyczne raczki na buty, wyposażone w 14 zębów z hartowanej stali oraz łańcuch ze stali nierdzewnej, zapewniają bardzo dobrą przyczepność do podłoża. Wystarczy założyć je na podeszwę i zaciągnąć taśmę. Dzięki elastycznej konstrukcji raczki możemy założyć zarówno na lekki but biegowy (to biegaczom dedykowane są najlżejsze modele o krótszych zębach), jak i poważny górski but ze sztywną podeszwą. Ten segment to nad wyraz zgrabny kompromis ceny, ergonomii i bezpieczeństwa. Raczki dobieramy rozmiarowo do noszonego obuwia, z reguły każdy obsługuje kilka sąsiednich rozmiarów buta. Mocne, wykonane ze stali nierdzewnej raczki turystyczne podnoszą bezpieczeństwo podczas poruszania się w zimowych warunkach górskich. Stworzone zostały specjalnie do speed hikingu w oblodzonym, zaśnieżonym i mieszanym terenie górskim w okresie jesienno-zimowym. Raczki te, wykonane ze stali nierdzewnej, za pomocą 13 kolców o długości 15 mm, zapewnią odpowiednią przyczepność na zwartych, zaśnieżonych i oblodzonych powierzchniach. Dzięki zastosowaniu elastycznej gumy oraz regulowanego paska zabezpieczającego raczki mogą być dopasowane do różnego rodzaju obuwia.
Profesjonalne raki: Zaawansowane rozwiązania do alpinizmu i turystyki górskiej
Raki to niezaprzeczalnie jedna z ikon alpinizmu, tuż obok czekana i kasku. Raki na buty z kolcami i łańcuchami to niezawodne nakładki antypoślizgowe, które zapewnią doskonałą przyczepność na śliskich powierzchniach, takich jak lód czy śnieg. Wykonane z hartowanej stali i stali nierdzewnej, gwarantują trwałość i bezpieczeństwo podczas górskich wędrówek oraz zimowych spacerów po lesie czy oblodzonych chodnikach.
Rodzaje raków ze względu na materiał
- Raki aluminiowe: Charakteryzują się niską masą kosztem zwiększonego ryzyka uszkodzenia, przez co są bardziej podatne na zgięcie/złamanie zębów. Zużywają się również o wiele szybciej w kontakcie z twardym podłożem.
- Raki stalowe: Pomimo prawie dwukrotnie wyższej masy dominują w turystyce ze względu na większą wytrzymałość.
- Raki hybrydowe: Stalowo-aluminiowe, jak np. te z mocowaniem LEVERLOCK UNIVERSEL, przeznaczone są do skialpinizmu i do podejścia w terenie lodowcowym. Przednia część raków jest stalowa, tylna część raków aluminiowa.
Konstrukcja i liczba zębów
Raki do zadań specjalnych mogą być bardzo lekkie, automatyczne i wyposażone w 12 precyzyjnie ustawionych zębów. Liczba zębów - 10 lub 12 - to jedna z różnic konstrukcyjnych, według których producenci rozdzielają modele podstawowe od bardziej zaawansowanych. Klasyczne raki mają, licząc od frontu: dwa zęby atakujące, dwa w drugim rzędzie, kolejne dwa lub cztery (to odróżnia 10- od 12-zębnych), oraz cztery zęby pod piętą. Umieszczenie dodatkowej pary pod częścią frontową pozwala na mocniejsze wysunięcie drugiego rzędu zębów do przodu, co wydatnie zwiększa stabilność na bardzo stromych podejściach.
Niektóre raki charakteryzują się wytrzymałą konstrukcją 3D ze stali nierdzewnej, która jest zarazem lekka i niezwykle mocna. W modelach trekkingowych przednie zęby atakujące są ustawione poziomo. Dobrze sprawdzają się na śniegu, okazują się tańsze, lżejsze i prostsze w produkcji. Pionowe zęby oraz wariacje na ich temat (np. mono-point: jeden ząb z przodu zamiast dwóch) to rozwiązania zarezerwowane do technicznej wspinaczki w lodzie lub terenie mieszanym (skalno-lodowym). Dostępne są też lekkie i kompaktowe raki o 10 zębach, idealne na wyprawy na lodowce, do alpinizmu klasycznego oraz skituringu.
Systemy mocowania raków
- Mocowanie koszykowe (taśmą): Raki mocuje się do buta (po uprzednim ustawieniu odpowiedniej długości) wiążąc je taśmą przeplecioną przez przedni koszyk (element okalający przednią część buta), blokowaną w sposób znany z uprzęży (dwa wszyte obok siebie metalowe kółka lub drabinki). Zaletą tych pierwszych jest uniwersalność - można założyć je do każdego buta. Wystarczy, by cholewka chroniła stopę przed taśmą mocującą, a podeszwa była wystarczająco sztywna, by zapobiec spadaniu raków z buta.
- Raki z elastycznymi łącznikami: Wraz z trendem redukowania masy przenoszonego sprzętu i coraz śmielszego sięgania po lekkie obuwie, na rynku pojawiają się raki z elastycznymi łącznikami (stalowa płytka łącząca przednią i tylną część raka), które lepiej współpracują z mniej topornymi butami o odchudzonej konstrukcji. Pomimo tego zawsze istnieje ryzyko poluzowania i spadnięcia raków z buta.
- Raki półautomatyczne: Niwelują problem poluzowania dzięki bardzo ścisłemu dopasowaniu w tylnej części, w efekcie podnosząc zarówno bezpieczeństwo, jak i komfort użytkowania. W przypadku półautomatów wybór zawsze należy rozpocząć od buta, gdyż w przepastnej ofercie rynkowej nie każdy duet (but-rak) będzie ze sobą kompatybilny. Mnogość regulacji (długość łącznika, ustawienie tylnego mocowania) i idąca za nią precyzja dopasowania to kolejny z aspektów, odróżniający prostsze modele od droższych, bardziej rozbudowanych.
Dodatkowym elementem, praktycznie wszechobecnym w dzisiejszej ofercie, lecz wartym wzmianki, są miękkie płytki, tzw. anti-snow, umieszczone pomiędzy zębami.
Wybór odpowiedniego sprzętu antypoślizgowego i zasady bezpieczeństwa
Jak zakładać raki na buty - skalnik.pl
Raki doskonale sprawdzą się podczas górskich wędrówek, zimowych spacerów po lesie oraz na oblodzonych powierzchniach, zwiększając Twoje bezpieczeństwo i stabilność. Ograniczając się do warunków spotykanych w obrębie naszych granic - pełnoprawne raki polecamy przede wszystkim na tatrzańskie szlaki, gdzie zdarzają się strome podejścia. Wszystkie inne pasma bez problemu "ogarniecie" w raczkach, które są tańsze, dużo wygodniejsze w przenoszeniu (lżejsze i mniejsze) oraz w eksploatacji (prostsze zakładanie/zdejmowanie).
Raczki i raki to bardzo cenne narzędzia, lecz (uwaga!) działają tylko po przymocowaniu do butów. Do wielu kontuzji dochodzi z bardzo błahego powodu - niechęci do ich zakładania. W pozornie łatwym terenie i przy dobrej pogodzie bardzo łatwo o wypadek. Produkt jest przeznaczony do użytku na oblodzonych i śliskich powierzchniach, takich jak lód czy śnieg. Zalecany rozmiar obuwia to 39-45. Montaż polega na naciągnięciu elastycznych gumowych nakładek na podeszwę buta, co zapewnia stabilne i bezpieczne dopasowanie. Produkt nie jest przeznaczony do alpinizmu wyczynowego. Należy unikać używania na powierzchniach innych niż zalecane, aby zapobiec uszkodzeniom i utracie przyczepności. Opiekunowie powinni nadzorować użytkowanie przez dzieci oraz dbać o prawidłowe przechowywanie w dołączonym pokrowcu. Opakowanie nie służy do zabawy. Trzymać poza zasięgiem dzieci. Dla zapewnienia bezpiecznego i prawidłowego użytkowania prosimy o dokładne zapoznanie się z dołączoną instrukcją obsługi przed rozpoczęciem korzystania z produktu.
W przypadku raczków, zwłaszcza wybierając się na kilkudniowe wyjście, poleca się zabranie zestawu naprawczego - kombinerek oraz dobrej jakości plastikowych opasek łączących, drutu lub zapasowych ogniw łańcuchów pod podeszwą.
Profesjonalne buty strażackie: Wymagania i charakterystyka
Strażak w swojej codziennej pracy nie tylko dba o bezpieczeństwo osób, które ratuje, ale również o swoje. Istotne w tym wszystkim jest ubranie specjalne, a dokładniej profesjonalne buty strażackie, które mają za zadanie nie tylko chronić przed urazami, ale też zapewniać bezpieczeństwo w obliczu wysokich i niskich temperatur, wilgoci, prądu elektrycznego i poślizgu. Buty noszone przez Strażaków muszą spełniać szereg norm, które będą ich chroniły w czasie różnych akcji. W tym zawodzie wykonuje się wiele nieprzewidywalnych zadań - czasem trzeba jechać do pożaru, innym razem do podtopień, a niekiedy do materiałów wybuchowych, zatem konieczne jest obuwie, które będzie w pełni chroniło stopy.
Kluczowe cechy i materiały butów strażackich
- Wodoodporność: Buty muszą chronić także przed wilgocią, ponieważ Strażacy często wykonują swoje prace w trudnych warunkach przez wiele godzin.
- Antypoślizgowe spody: Obuwie powinno również chronić przed nagłym upadkiem. Strażacy często poruszają się po różnych nawierzchniach - od śliskich, mokrych podłóg w zalanych budynkach, po nierówne, zniszczone powierzchnie w trakcie działań ratunkowych na zewnątrz.
W konstrukcji butów strażackich wykorzystywane są wyjątkowe tworzywa. Skóra (często bydlęca) przepuszcza powietrze, jest miękka, silnie absorpcyjna i dostosowuje się do kształtu stopy. Świetnym przykładem butów, w których cholewka jest wykonana ze skóry zwierzęcej, są Red Fighter BOA. Z kolei materiały typu Kevlar czy Nomex chronią przed wysoką temperaturą i są bardzo wytrzymałe. Tutaj szczególnej uwadze polecamy ROSENBAUER BOROS B4 CS.
Często stosowana jest również stalowa podeszwa, dzięki której Strażak jest chroniony przed wszelkimi przebiciami. Doskonałym tego przykładem są buty HAIX FIRE FLASH 2.0. Obuwie dla Strażaków jest również wykonane z gumy. Z jakiego powodu? Otóż z takiego, że ten materiał chroni przed przesiąkaniem wody, ale też izoluje przed porażeniem prądem. Buty specjalne Haix charakteryzują się wyjątkową wytrzymałością i komfortem użytkowania.
Normy bezpieczeństwa dla obuwia strażackiego (EN 15090)
Główną normą, jaką powinny spełniać buty specjalne strażackie, jest EN 15090. Norma ta określa trzy główne typy obuwia:
- Typ 1: Przeznaczone do ogólnych akcji ratowniczych i gaszenia pożarów na polach, pastwiskach i w lasach. Mogą to być trzewiki (model B), buty do połowy łydki (model C), buty do kolana (model D) i w przypadku obuwia klasyfikacji II, buty z dłuższą cholewką (model E). Mogą nie chronić palców stopy i nie mieć wkładki odpornej na przekłucia.
- Typ 2: Do akcji gaśniczych w budynkach, pojazdach i na statkach. Mogą to być buty do połowy łydki (model C) i buty do kolana (model D) oraz w przypadku obuwia klasyfikacji II, buty z dłuższą cholewką (model E). Powinny mieć podnoski ochronne i wkładkę odporną na przekłucia.
- Typ 3: Buty z gumy lub z tworzywa sztucznego, w modelach C, D lub E, przeznaczone do sytuacji z niebezpiecznymi materiałami.
Kiedy znamy już wszystkie wymagania i cechy obuwia strażackiego, łatwo zrozumieć, dlaczego jest ono tak ważnym elementem ochrony każdego Strażaka. Za sprawą wielu wytrzymałych materiałów i rygorystycznych norm bezpieczeństwa, buty nie tylko chronią, ale także zapewniają pełen komfort noszenia.
tags: #raki #na #buty #strazackie