Serial animowany Strażak Sam (ang. Fireman Sam), znany również jako Sam Tân, to produkcja pochodząca z Walii, która zdobyła popularność na całym świecie. Pierwsze odcinki zostały wyemitowane w Walii już w 1985 roku.
Historia i rozwój serialu
Cztery pierwsze serie serialu, obejmujące lata 1985-1994, zostały wyprodukowane przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design na zlecenie walijskiej telewizji S4C oraz brytyjskiej sieci stacji BBC. Serial opowiada o przygodach dzielnego strażaka o imieniu Sam, a akcja rozgrywa się w fikcyjnym, malowniczym mieście Pontypandy, położonym w Walii. Nazwa miasta jest połączeniem nazw dwóch walijskich miejscowości: Pontypridd i Tonypandy.

Premiera i emisja w Polsce
W Polsce serial pojawił się po raz pierwszy w latach 90. XX wieku na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej audycji "Wieczorynka" w latach 1993-1996, obejmując 32 odcinki. Emisja została wznowiona w czerwcu 2007 roku, a trzy tygodnie później pojawiła się nowa seria z 2003 roku. W 2008 roku serial był dostępny na kanałach JimJam i MiniMini. Firma Cass Film wydała również płyty DVD z odcinkami serialu.
Serial premierowo wydawany w Polsce na płytach DVD przez Cass Film od 5 listopada 2010 roku. Emitowany od 26 stycznia 2012 roku na kanale MiniMini+.
Opracowanie polskiej wersji językowej
Opracowanie wersji polskiej serialu realizowano w różnych studiach i na zlecenie różnych platform:
- Odcinki 1-26, 53-182: START INTERNATIONAL POLSKA
- Odcinki 27-104: na zlecenie MiniMini+
- Odcinki 105-143: na zlecenie platformy nc+
- Odcinki 144-145: na zlecenie platformy C+
- Odcinki 146-208: na zlecenie Canal+
- Odcinki świąteczne: studio Eurocom (na zlecenie Cass Film w 2012 roku)
W 2009 roku polski dubbing do pierwszych trzech serii został nagrany w Studiu Opracowań Filmów - Warszawa. Reżyserem dubbingu była Maria Piotrowska, a narratorem Jerzy Kramarczyk. W tym samym roku Telewizja Polska Agencja Filmowa opracowała polską wersję piątej serii serialu, a tłumaczką była Grażyna Rogalska.
Świat Strażaka Sama
Strażak Sam wraz ze swoimi przyjaciółmi mieszka w urokliwym miasteczku Pontypandy. Codzienne życie w tym malowniczym miejscu toczy się zazwyczaj bardzo spokojnie, jednak czasami zdarzają się zaskakujące sytuacje i przygody, które wymagają interwencji strażaków.
Postacie i ich role
Głównym bohaterem jest Strażak Sam (Samuel), bardzo dzielny i kochający swoją pracę strażak. W codziennym życiu towarzyszą mu przyjaciele oraz siostrzeniec James i siostrzenica Sara. Wśród znajomych Sama, pracujących razem z nim w remizie, znajdują się strażacy tacy jak Elvis Cridlington, Trevor Evans oraz koleżanka Penny Morris. Nad pracą wszystkich czuwa komendant Bazyli Steele, szef strażaków w Pontypandy.
W serialu pojawiają się również inne postacie, takie jak:
- Norman Price i jego matka, Pani Price
- Bella Lazania, właścicielka włoskiej restauracji
- Gareth Griffiths, dziadek Jamesa i Sary
- Hannah Sparkes i jej matka Lizzie Sparkes
- Ellie Phillips
- Profesor Pickles
- Malcolm Williams
- Pani sierżant Rose Ravani
- Scoop Dooley
- Peter Kaminski
- Mike Flood
- Tom Thomas
- Derek
Wśród postaci nie brakuje również zwierzaków, które często potrzebują pomocy strażaków.

Edukacyjny wymiar serialu
Bajka Strażak Sam pokazuje dzieciom trudną i odpowiedzialną pracę strażaków. Uczy, jak niebezpiecznym żywiołem jest ogień, jak się przed nim bronić oraz jak mu zapobiegać. Uświadamia dzieciom również, w jakich sytuacjach niezbędna jest pomoc straży pożarnej. Strażak Sam i jego ekipa z miasteczka Pontypandy przekazują dzieciom ważne informacje na temat bezpieczeństwa pożarowego, stawiając czoła różnym zagrożeniom.
Gry edukacyjne inspirowane Strażakiem Samem
Motywy związane ze Strażakiem Samem zainspirowały twórców gier edukacyjnych dla dzieci. Jedną z takich propozycji jest gra "Strażak Sam dla dzieci", która ma na celu przybliżenie najmłodszym świata strażaków.
Charakterystyka gry "Strażak Sam dla dzieci"
Gra "Strażak dla dzieci" to symulacja strażacka, która uczy o:
- Różnych rodzajach wozów strażackich i ich silników
- Kombinezonach strażackich
- Pracy straży pożarnej w remizie
- Ratowaniu zwierząt
- Służbach ratunkowych
Gra jest przeznaczona dla dzieci w wieku przedszkolnym, głównie w wieku 3-6 lat, i ma charakter przyjaznej gry fabularnej, zaprojektowanej specjalnie dla małych dzieci. Pozwala dziecku wcielić się w rolę strażaka-superbohatera, odwiedzić remizę strażacką, poznać sprzęt gaśniczy i brać udział w akcjach gaszenia pożaru.
W grze dziecko ma możliwość:
- Ratowania zwierząt w płonących budynkach.
- Wybierania ulubionych pojazdów do przygód przeciwpożarowych.
- Nauki kochania i ratowania zwierząt.
- Nauki pomagania innym w potrzebie.
Gra oferuje również wiele zachęcających naklejek i nagród za pomyślne ukończenie zadań.
Reklama Strażaka Sama w języku hebrajskim z motywem angielskim z 14. sezonu.
Filmy i specjalne odcinki
Uniwersum Strażaka Sama obejmuje również pełnometrażowe filmy animowane i specjalne odcinki, które często koncentrują się na bardziej złożonych akcjach ratunkowych lub wprowadzają nowe elementy fabularne. Wśród nich można wymienić:
- Sausages Vs. Fireman Sam: Alien Alert!
- Norman-Man vs. Strażak Sam: Zimowe szaleństwo
- Strażak Sam i wielki pożar w Pontypandy
- Strażak Sam i bohaterowie burzy
- Strażak Sam: Uwaga, kosmici!
- Strażak Sam: kamera w akcji!