Samochody ratowniczo-gaśnicze klasy ciężkiej stanowią kluczowy element wyposażenia jednostek straży pożarnej. Zgodnie z normą PN-EN 1846-1, jest to pojazd, którego całkowita masa rzeczywista przekracza 16 tys. kg. W Polsce, dla samochodu dwuosiowego, dopuszczalna masa całkowita nie może przekroczyć 18 tys. kg, zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (DzU z 2015 r., poz. 305). Samochody ciężkie zabudowywane są na podwoziach różnego typu i wielkości, a dopuszczalna masa całkowita pojazdu uzależniona jest od liczby osi. W Polsce użytkowane są w tej klasie samochody ratowniczo-gaśnicze mające nie więcej niż cztery osie, dzięki czemu można nimi sprawnie manewrować. Poniżej przedstawiono szczegółowe dane techniczne ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych opartych na podwoziach MAN TGM, często odpowiadających oznaczeniu GCBA 5/35, gdzie '5' oznacza pojemność zbiornika wodnego 5000 litrów, a '35' odnosi się do wydajności autopompy około 3500 litrów na minutę. Przedstawione dane mają charakter informacyjny.
Podstawowe Dane Techniczne (przykład MAN TGM 18.320 BB)
Poniżej przedstawiono podstawowe dane techniczne ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego, typowego dla oznaczenia GCBA 5/35, zabudowanego na podwoziu MAN TGM 18.320 BB.
| Cecha | Wartość |
|---|---|
| Podwozie (typ) | MAN TGM 18.320 BB |
| Układ napędowy (koła bliźniacze) | (4x4) |
| Masa (DMC) | 18 600 kg |
| Kabina (liczba miejsc, układ) | Sześcioosobowa (1+1+4) |
| Silnik (moc max.) | 235 kW (320 KM) |
| Rama pomocnicza | Spawana, galwanizowana |
| Zabudowa (materiał) | Aluminium |
| Liczba skrytek (strona zabudowy) | 7 (3+3+1) |
| Zbiornik na wodę (materiał) | 5 000 l (kompozyt) |
| Zbiornik na środek pianotwórczy (materiał) | 500 l (kompozyt) |
| Autopompa | 3 628 l/min przy 8 barach lub 489 l/min przy 40 barach |
| Nasady | Tłoczne 4 x 75 mm, Zasilania hydrantowego 2 x 75 mm, Ssawne 2 x 110 mm |
| Dozownik środka pianotwórczego (ręczny) | 3% lub 6% |
| Linia szybkiego natarcia | 60 m z prądownicą o wydajności 200 l/min |
| Działko wodno-pianowe | 800 - 3 200 l/min |
| Zraszacze (liczba) | 4 szt. |
| Maszt oświetleniowy | Pneumatyczny, 5,3 m, LED (36 000 lm) |
| Wyciągarka elektryczna (siła uciągu) | 9 979 kg |

Charakterystyka Samochodów na Podwoziu MAN TGM
Samochody ratowniczo-gaśnicze zabudowane na podwoziach MAN TGM charakteryzują się solidnością i zaawansowanymi rozwiązaniami technicznymi. Na przykład, ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy P.S. Bocar Sp.z o.o. zabudowany na podwoziu MAN TGM 18.340 BB (4x4), który niedawno trafił do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP nr 2 w Bydgoszczy, posiada dopuszczalną masę całkowitą 18 ton. Jednostkę napędową stanowi sześciocylindrowy silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem o mocy maksymalnej 340 KM. Napęd na obie osie przenoszony jest za pośrednictwem dziewięciostopniowej skrzyni przekładniowej oraz skrzyni rozdzielczej. Zawieszenie obydwu osi składa się z parabolicznych stalowych resorów piórowych, amortyzatorów teleskopowych oraz stabilizatorów.
Design i Funkcjonalność Zabudowy
Pojazdy te wyróżnia również wyjątkowy design. Projektanci i konstruktorzy stworzyli jednolitą bryłę dzięki zastosowaniu nakładki na dach kabiny. Doskonale poradzili sobie z zabudową filtra cząstek stałych, umieszczonego po prawej stronie nadwozia. Dach nadwozia wykonano w formie podestu roboczego, na który można wejść dzięki składanej, aluminiowej drabince, umieszczonej z tyłu po prawej stronie nadwozia pożarniczego. Na dachu zamontowano aluminiową skrzynię do przewożenia węży ssawnych, sprzętu i armatury.

Zaawansowane Systemy Wodno-Pianowe
W układ wodno-pianowy tego typu pojazdów wbudowano dwuzakresową autopompę, taką jak TO3000 EN 1028-1-FPN 10-3000/ FPH 40-400 niemieckiego producenta Johstadt PF Pumpen und Feuerlöschtechnik GmbH. Taka autopompa ma wydajność 3705 l/min przy 8 barach lub 430 l/min przy 40 barach.
System Piany Sprężonej CAFS
Poza standardowym wyposażeniem, ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze mogą być wyposażone w system piany sprężonej CAFS (Compressed Air Foam System). Elementem wyróżniającym system piany sprężonej Bocar PWPSystem 2400 jest wykorzystanie sekcji wysokiego ciśnienia do tłoczenia wody. Może on zostać uruchomiony także podczas podawania prądów gaśniczych niskiego ciśnienia. Wyposażenie pojazdu w system piany sprężonej znacznie rozszerza jego możliwości taktyczno-techniczne. Umiejętne wykorzystanie piany sprężonej w pierwszej fazie gaszenia pożarów wewnętrznych czy pożarów pojazdów skraca czas gaszenia oraz zmniejsza straty pożarowe, obniżając jednocześnie koszty użycia piany.