Prezes zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) reprezentuje jednostkę na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu. Działalność OSP obejmuje szereg kluczowych zadań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa publicznego.
Podstawowe Cele i Zadania OSP
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Braniem udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
Kontrowersje związane z Incydentem z 17 Stycznia 2019 Roku
Pojawiły się znaczące kontrowersje dotyczące incydentu z udziałem strażaka-kierowcy OSP w Bobowej, który miał miejsce 17 stycznia 2019 roku. Strażak ten, kierując samochodem marki MAN o numerze rejestracyjnym KGR XS82, został uznany przez Komisariat Policji w Bieczu za sprawcę wykroczenia z art. 86 §1 Kodeksu wykroczeń. W związku z tym, dziennikarz portalu „Gorlice i Okolice” otrzymał wezwanie do usunięcia z portalu danych osobowych strażaka - jego imienia i nazwiska.
Analiza Prawna i Argumenty
Wezwanie, datowane na 24 kwietnia 2019 roku, skierowane do dziennikarza Macieja Rysiewicza, wzbudziło wątpliwości co do jego podstaw prawnych, szczególnie w kontekście RODO (Ogólnego Rozporządzenia o Ochronie Danych). Strażak-kierowca powołał się na zapisy RODO dotyczące przetwarzania danych osobowych związanych z czynami zabronionymi.
Zgodnie z ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, strażacy jednostek ochrony przeciwpożarowej i członkowie ochotniczych straży pożarnych biorący udział w działaniu ratowniczym lub wykonujący inne zadania związane z ochroną przeciwpożarową, korzystają z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych. Status ten wiąże się z ochroną wizerunku. Zasadniczo, rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby, jednakże wyjątek stanowi sytuacja, gdy wizerunek wykonano w związku z pełnieniem funkcji publicznych, co dotyczy między innymi członków OSP wykonujących działania ratownicze.
W kontekście tego zdarzenia, Komendant Komisariatu Policji w Bieczu, podinsp. Marian Stępień, przekazał dane osobowe strażaka-kierowcy w piśmie z dnia 7 marca 2019 roku, argumentując, że miało to miejsce podczas pełnienia obowiązków publicznych, a zatem wizerunek nie podlegał pełnej ochronie i nie wymagał zgody na upublicznienie imienia i nazwiska.
Dziennikarz Maciej Rysiewicz, zgodnie z prawem wszedł w posiadanie dokumentu wystawionego przez funkcjonariusza publicznego. Argumentowano, że publikacja dokumentu z dnia 7 marca 2019 roku, wystawionego bez uchybień formalnych, była zgodna z zasadą budowania zaufania do władzy publicznej.
RODO a Status Funkcjonariusza Publicznego
Strażak-kierowca w swoim wezwaniu powoływał się na art. 10 RODO, który reguluje przetwarzanie danych osobowych dotyczących wyroków skazujących oraz czynów zabronionych. Podkreślono jednak, że przetwarzanie takie może odbywać się wyłącznie pod nadzorem władz publicznych lub gdy jest dozwolone prawem Unii lub państwa członkowskiego, przewidującym odpowiednie zabezpieczenia.
Przytoczono również art. 6 ust. 1 RODO, który definiuje przesłanki legalności przetwarzania danych. W kontekście zdarzenia, kluczowe znaczenie ma punkt e), stanowiący, że przetwarzanie jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej.
Argumentowano, że strażak-kierowca, podejmując działania publiczne i korzystając z mienia publicznego, dopuścił się wykroczenia. W takiej sytuacji, jego dane osobowe mogły zostać ujawnione, ponieważ nie był zwykłym obywatelem, lecz funkcjonariuszem publicznym w chwili popełnienia czynu. Podkreślono, że polskie prawo nie zabrania rejestrowania działań funkcjonariuszy publicznych w trakcie pełnienia obowiązków.
Ustawa Prawo Prasowe i Sytuacja Prawna
Strażak-kierowca żądał również usunięcia jego danych na podstawie ustawy Prawo prasowe (art. 13 ust. 2), który zabrania publikowania w prasie wizerunku i danych osobowych osób, przeciwko którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, chyba że wyrażą na to zgodę.
Jednakże, w momencie przyjęcia mandatu, strażak-kierowca został prawomocnie skazany, co oznaczało zakończenie procedury. Komendant Stępień poinformował o fakcie ukarania po uprawomocnieniu się postanowienia. Dziennikarz Maciej Rysiewicz opublikował dokument, wiedząc o prawomocności mandatu, co było zgodne z prawem.
Wskazano, że nie toczyło się żadne dalsze postępowanie przygotowawcze ani sądowe, co dyskwalifikuje żądanie usunięcia danych na podstawie tego konkretnego zapisu Prawa prasowego.
Ocena Żądania Usunięcia Danych
Z formalnego punktu widzenia, żądanie strażaka-kierowcy dotyczące usunięcia jego imienia i nazwiska z portalu „Gorlice i Okolice” uznano za nieuprawnione. Podana podstawa prawna nie odzwierciedlała rzeczywistości, w której strażak, wykonując czasowo zadania publiczne, podlegał większej transparentności.
Podkreślono, że społeczeństwo ma prawo wiedzieć, jak osoby wykonujące czasowo zadania publiczne, korzystając z publicznego mienia, wypełniają swoje obowiązki. Jako ochotnik strażak-kierowca, biorąc udział w akcji pożarniczej, sam zrzekł się części ochrony prywatności.
Strażacy ochotnicy badają krew (FILM)
Reakcje i Dalszy Rozwój Sytuacji
W obliczu tej sytuacji, autor artykułu wyraził przekonanie, że strażak-kierowca ma złych doradców, a jego działania prowadzą do eskalacji konfliktu. Wskazano na szereg błędów popełnionych przez strażaka od momentu incydentu, w tym brak natychmiastowego wezwania policji, nieprawdziwy komunikat radiowy o przyczynie zatrzymania pojazdu, czy brak reakcji na publikacje medialne.
Pojawiły się również zarzuty o celowe tuszowanie zdarzenia przez funkcjonariuszy publicznych, samorządowców i dziennikarzy, co miało prowadzić do fałszowania rzeczywistości i demoralizacji.
Postanowienie Sądu Rejonowego w Gorlicach
10 czerwca 2020 roku Sąd Rejonowy w Gorlicach wydał postanowienie (sygn. akt II Ko 232/19), które uchyliło prawomocny mandat karny nałożony na kierowcę A.Ch. (strażaka-kierowcę). Wcześniej, w piśmie z dnia 13 kwietnia 2019 roku, Zarząd Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Gorlicach wyraził zaniepokojenie sytuacją, zarzucając Policji działanie pod wpływem nacisków ze strony portalu internetowego i krytykując ukaranie strażaka za „chęć niesienia pomocy”.
Komenda Powiatowa Policji w Gorlicach odpowiedziała, że ocena zawarta w piśmie OSP nie miała oparcia w faktach, a działania Policji nie były podyktowane naciskami. Podkreślono, że zawiadomienie o możliwości popełnienia wykroczenia potraktowano zgodnie z przepisami prawa, a strażak został ukarany za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nie za „chęć niesienia pomocy”. Wskazano również, że uczestnictwo w akcji nie zwalnia z odpowiedzialności za bezpieczeństwo na drodze.
Pomimo uchylenia mandatu przez sąd, kwestia odpowiedzialności i transparentności w działaniach OSP oraz organów ścigania pozostaje tematem dyskusji.
Struktura i Działalność OSP w Gminie Bobowa
Wspomniano o zjeździe Oddziału Miejsko-Gminnego ZOSP RP w Bobowej, który odbył się w Wilczyskach 15 marca 2026 roku. Podsumowano minioną kadencję, podkreślając intensywne działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa mieszkańców. Wybrano nowe władze na lata 2026-2031, a także dokonano zmian personalnych, w tym wybrano nowego prezesa, druha Pawła Muchę, po rezygnacji druha Stanisława Pękali.
Podczas zjazdu podkreślono znaczenie pozyskania nowego sprzętu i wyposażenia, a także remontów pomieszczeń jednostki, które były możliwe dzięki wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz Urzędu Gminy Bobowa.
