30 stycznia 2026 roku podpisano kluczową umowę na dostawę nowoczesnych systemów przeciwlotniczych o kryptonimie SAN. Kontrakt, zawarty pomiędzy Skarbem Państwa - Agencją Uzbrojenia a Konsorcjum w składzie Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (lider) oraz Kongsberg Defence & Aerospace, stanowi odpowiedź na rosnące zagrożenia ze strony bezzałogowych statków powietrznych (BSP). System SAN jest pierwszym tego typu rozwiązaniem w Europie, finansowanym z funduszu SAFE.
Charakterystyka i przeznaczenie systemu SAN
System SAN nie jest pojedynczym elementem wyposażenia, lecz rozległym i wielowątkowym rozwiązaniem zintegrowanym w ramach architektury obronnej. Jak podkreśla gen. bryg. Michał Marciniak, zastępca szefa Agencji Uzbrojenia, system ten stanowi dopełnienie budowanego wielowarstwowego zintegrowanego systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej. Dwie główne cechy systemu to mobilność oraz autonomia poszczególnych komponentów.
Struktura i komponenty
W skład systemu wchodzi:
- 18 modułów bateryjnych,
- 52 plutony ogniowe,
- 18 plutonów dowodzenia,
- 703 pojazdy (ok. 400 na bazie Jelcza i 300 na bazie Legwana).
Każdy pluton ogniowy wyposażony zostanie w armatę 30 mm (wieża MCT na platformie kontenerowej) oraz wyrzutnię rakiet APKWS zamontowaną na podwoziu Legwan. Do ochrony przed BSP wykorzystywane będą także systemy MEROPS, które zyskały uznanie dzięki potwierdzonej skuteczności na froncie ukraińskim.
Autonomia i rola w systemie obrony
System SAN zaprojektowano z myślą o automatyzacji. Operatorzy na stanowiskach dowodzenia będą wskazywać cele, a efektory w sposób zautomatyzowany lub półautomatyczny przeprowadzą proces ich niszczenia. Architektura systemu jest otwarta, co pozwala na przyszłe modyfikacje i integrację z innymi komponentami, takimi jak system Pilica++.
Kluczowe decyzje techniczne
| Komponent | Rola |
|---|---|
| Radar FIELDctrl ULTRA | Rozpoznanie dookólne (wykrywanie i śledzenie) |
| Radar FIELDctrl FOLLOW | Dokładne wskazanie celu dla efektorów |
| Radar Weibel Xenta-M | Identyfikacja swój-obcy |
Bezpieczeństwo i rozwój krajowego przemysłu
Budowa systemu SAN to istotny impuls dla polskiego przemysłu obronnego. Udział polskich podmiotów w programie ma sięgać 60%. Większość sensorów, efektorów oraz systemy kierowania i dowodzenia (C2) są efektem prac krajowych inżynierów. Program ten jest traktowany jako pilna potrzeba operacyjna, co wymusiło wykorzystanie technologii o wysokim poziomie gotowości technologicznej (co najmniej VIII poziom PGT).
Defence24 Day: System zarządzania rojem lądowych bezzałogowców
System SAN nie wyklucza realizacji innych programów modernizacyjnych, takich jak SONA czy NIDA. Jednocześnie, jako doświadczenie z systemem Mała Narew, gen. Marciniak wskazuje, że proces wdrażania zaawansowanej obrony powietrznej w Polsce jest dynamiczny i opiera się na ciągłej analizie zagrożeń oraz wymianie doświadczeń z partnerami zagranicznymi w ramach inicjatyw takich jak Diamond czy wdrożenie systemu IBCS.