Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” to jedno z najważniejszych odznaczeń nadawanych przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP). Jego historia sięga początków XX wieku, a współczesne zasady nadawania podkreślają jego prestiż i znaczenie dla ochrony przeciwpożarowej.
Geneza i Historia Medalu
Medal został ustanowiony przez Główny Związek Straży Pożarnych RP w 1926 roku. Zastąpił on nadawany w latach 1922-1926 Srebrny Medal „Za Długoletnią, Nieskazitelną Służbę”. Historycznie, medal nadawany był za wyróżniającą się działalność, energiczne i planowe kierownictwo, a także za bohaterstwo i odwagę podczas akcji gaśniczych i ratowniczych. Możliwe było kilkukrotne nadanie medalu tej samej osobie w każdym stopniu. Odznaczenie to było wręczane do 1939 roku, a jego współczesna forma kontynuuje bogate tradycje polskiego pożarnictwa.
Charakterystyka i Wymogi Nadawania
Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” nadawany jest za wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Przy nadawaniu medalu zachowuje się kolejność w stopniach, a warunkiem nadania odznaczenia wyższego stopnia jest posiadanie odznaczenia niższego stopnia przez co najmniej 5 lat.
Szczegółowe warunki nadawania Brązowego Medalu obejmują:
- Dla członka jednostki operacyjno-technicznej (zespołu ratowniczego) OSP, biorącego bezpośredni udział w działaniach ratowniczych: posiadanie odznaki „Strażak Wzorowy” od co najmniej 3 lat.
- Dla osób, instytucji, organizacji: udokumentowany okres co najmniej 5-letniej działalności lub współpracy z OSP lub Związkiem OSP RP.
- Pozostali członkowie OSP: mogą otrzymać medal po co najmniej 5 latach działalności od osiągnięcia pełnoletniości.
Ochotnicze Straże Pożarne, charakteryzujące się aktywną działalnością, mogą być również przewidziane do uhonorowania Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”.
Opis Wyglądu i Sposobu Noszenia Medalu
Medal ma kształt krążka o średnicy 30 mm, z krawędzią o szerokości 1 mm, wykonanego z metalu odpowiedniego koloru: złotego, srebrnego lub brązowego.
- Na awersie medalu wykonana jest w płaskorzeźbie postać kobiety, symbolizująca grecką boginię domowego ogniska i świętego, wiecznego ognia, Hestię (odpowiednik rzymskiej bogini Westy). Postać ta stoi na liściach laurowych, oparta jedną ręką na tarczy z pochodnią. W drugiej ręce trzyma liść wawrzynu nad napisem ZA ZASŁUGI DLA POŻARNICTWA.
- Na rewersie znajduje się orzeł jagielloński oparty na skrzyżowanych toporkach, w obramowaniu wieńca szerokości 3 mm, ze stylizowanych liści laurowych. W górnej części w półkolu widnieje napis: ZW.
Medal nosi się na lewej stronie piersi, rozmieszczony symetrycznie 5,5 cm powyżej lewej klapy górnej kieszeni kurtki mundurowej.
Medal Za Zasługi w Powiecie Kłobuckim: Uroczystości i Odznaczeni
Powiat Kłobucki jest aktywnym ośrodkiem działalności Ochotniczych Straży Pożarnych, co regularnie potwierdza się podczas lokalnych uroczystości, gdzie zasłużeni druhowie i jednostki są honorowani różnorodnymi odznaczeniami, w tym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”.
Jubileusz 100-lecia OSP Albertów: hołd dla zasłużonych
W sobotę 6 września 2025 roku w Albertowie odbył się uroczysty jubileusz 100-lecia miejscowej OSP. Strażacy ochotnicy wraz z całą lokalną społecznością świętowali to wydarzenie w podniosłej i radosnej atmosferze. Obchody jubileuszu rozpoczęły się o godzinie 15.00 od uroczystego przemarszu jednostek strażackich wraz z orkiestrą dętą. Wydarzenie prowadził dh Arkadiusz Mielczarek, a dowódcą uroczystości był dh Mariusz Koziński, który wraz z członkiem Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP, dh. Henrykiem Kiepurą, dokonał formalnego rozpoczęcia. W pierwszym akcie uroczystości wybrzmiał hymn państwowy, a biało-czerwona flaga została wciągnięta na maszt.
Obchody 100-lecia OSP Łabowa
Wyróżnienia dla OSP Albertów i indywidualnych druhów
Po otwarciu uroczystości głos zabrał prezes OSP Albertów dh Zbigniew Szlązak, witając wszystkich przybyłych. Następnie odczytano krótką kronikę stuletniej już OSP Albertów, a zmarłych strażaków ochotników uczczono minutą ciszy. Wkrótce potem nastąpiła podniosła ceremonia uhonorowania druhów i strażackiej społeczności Albertowa i gminy Lipie.
W związku ze stuleciem ofiarnej służby na rzecz lokalnej społeczności i bezpieczeństwa przeciwpożarowego jednostka OSP Albertów otrzymała Złoty Znak Związku OSP RP, najwyższe z odznaczeń w ramach OSP. Wręczono również szereg zaszczytnych odznaczeń indywidualnych:
- Złotym Znakiem Związku OSP RP uhonorowany został dh Aleksander Brzęczek.
- Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Śląskiego udekorowani zostali dh Ryszard Wilkowiecki i dh Zbigniew Szlązak.
- Tytuł „Zasłużony dla Powiatu Kłobuckiego” otrzymał dh Robert Sitek.
- Złotymi Medalami Za zasługi dla pożarnictwa nagrodzeni zostali druhowie: Łukasz Sitek, Marian Szlązak i Karol Węzik.
- Medalami Za zasługi dla Ochotniczych Straży Pożarnych Powiatu Kłobuckiego odznaczeni zostali druhowie: Robert Sitek, Tadeusz Heluszka, Aleksander Kamyk, Tadeusz Hyra i Zygmun Jarząb.
- Odznaki „Strażak Wzorowy” otrzymali druhowie z OSP Albertów: Ariel Głąb, Michał Kowalczyk, Rafał Jeziorski, Tomasz Heluszka, Wojciech Nicpoń, Arkadiusz Dwornik i Jakub Szlązak, oraz druhowie z jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w Lindowie: Kamil Orzełek, Robert Bernaś, Łukasz Ostasiewicz, Tomasz Bebłot i Damian Sitek.
- Medalami za wysługę lat odznaczeni zostali druhowie:
- 45 lat - Aleksander Kamyk
- 40 lat - Tadeusz Heluszka, Zygmunt Jarząb i Tadeusz Hyra
- 35 lat - Zbigniew Szlązak i Robert Sitek
- 25 lat - Karol Węzik, Florian Kowalski i Marian Szlązak
- 20 lat - Łukasz Sitek
- 15 lat - Tomasz Heluszka
- 10 lat - Wojciech Nicpoń
Warto podkreślić, że poseł Henryk Kiepura uroczyście wręczył Medal Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wieloletniemu prezesowi jednostki, śp. Stanisławowi Szlązakowi. Odznaczenie odebrała małżonka zmarłego.
Wystąpienia gości i uhonorowanie OSP Albertów
W dniu tak uroczystym głos zabrało kilkoro honorowych gości. Ciepłe słowa do strażackiej społeczności Albertowa skierował poseł i wiceminister edukacji - dh Henryk Kiepura. Wystąpił też reprezentujący władze wojewódzkie marszałek Grzegorz Boski, który złożył list gratulacyjny w imieniu województwa. W imieniu Powiatu Kłobuckiego gratulacje dla jednostki oraz prezent w postaci specjalistycznego sprzętu przekazał starosta dh Dariusz Pilśniak. Wójt Gminy Lipie, Bożena Wieloch, wraz z przewodniczącą rady gminy Ewą Kuc, podkreśliła znaczenie tradycji strażackich Albertowa i ich trwałość, wręczając również specjalne gratulacje. Na koniec zabrał głos Powiatowy Komendant Państwowej Straży Pożarnej w Kłobucku, brygadier Mariusz Gosławski, który także złożył gratulacje świętującej jubileusz jednostce.
Specjalny prezent - piękną statuetkę - jednostka jubilatka otrzymała od firmy Jamar z Albertowa. Z kolei druhowie - gospodarze wydarzenia - odwdzięczyli się gościom za ich obecność i działania na rzecz jednostki specjalnymi pamiątkowymi medalami. Uroczystości oficjalne zakończył wymarsz jednostek. W uroczystości udział wzięli Zastępca Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej st. bryg. Roman Klecha, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Kłobucku bryg. Mariusz Gosławski oraz Zastępca Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Kłobucku mł. bryg.
Powiatowe Obchody Dnia Strażaka
Powiatowe Obchody Dnia Strażaka stanowią regularną okazję do wręczania odznak i medali dla najbardziej zasłużonych strażaków. W trakcie uroczystości głos zabrała między innymi Zastępca Dyrektora Delegatury Śląskiego Kuratorium Oświaty w Częstochowie, pani Barbara Matczak, wyrażając słowa uznania dla druha OSP w Pankach, funkcjonariusza Komendy Powiatowej PSP w Kłobucku st. ogn.
Rola przedstawicieli Powiatu Kłobuckiego w strukturach ZOSP RP
Ważnym wydarzeniem, mającym wpływ na całe województwo, był V Zjazd Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Województwa Śląskiego, który odbył się 11 czerwca w siedzibie Ochotniczej Straży Pożarnej w Wojkowicach Kościelnych. Na funkcję prezesa Zarządu Oddziału Wojewódzkiego zgłoszono dwie kandydatury, w tym dotychczasowego wiceprezesa Henryka Kiepury, starosty powiatu kłobuckiego. W tajnym głosowaniu stosunkiem głosów 39 do 24 na prezesa w nowej kadencji wybrano Henryka Kiepurę. Prezes ZOW ZOSP RP Henryk Kiepura podkreślił w swoim wystąpieniu, iż hołduje zasadzie mówiącej, że należy tak długo dyskutować, aż uda się wypracować jednomyślne stanowisko i ma nadzieję, że tak będzie również podczas prac Zarządu Oddziału Wojewódzkiego w kolejnej kadencji. Wskazując hasło przewodnie obchodów 100-lecia Związku OSP RP „W jedności siła”, zadeklarował, że będzie mu ono przyświecać w nowej kadencji. Henryk Kiepura zapowiedział nowe decyzje w sprawach gospodarczych oraz ożywienie w obszarach takich jak dostosowanie działań do współczesnych wymogów społecznych i możliwości komunikacyjnych, jakie daje Internet, a także zwiększony udział przedstawicieli Zarządu OW w uroczystościach ochotniczych straży pożarnych oraz zbliżenie z samorządami. Zadeklarował również budowanie pozytywnego wizerunku Związku na Śląsku i powrót do organizowania wojewódzkich obchodów Dnia Strażaka.
