Ochotnicza Straż Pożarna w Mesznej to jednostka z bogatą historią i szerokim zakresem działalności, obejmującej zarówno akcje ratowniczo-gaśnicze, jak i aktywność kulturalno-oświatową oraz społeczną. Jej historia sięga lat, kiedy potrzeba zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej była szczególnie paląca ze względu na dominację drewnianej zabudowy.
Misja i Cele OSP Meszna
Działalność OSP Meszna koncentruje się na szeregu kluczowych celów:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.

Historia i Rozwój Jednostki
Początki i Okres Międzywojenny
Były to lata, kiedy we wsi Meszna było dużo drewnianych domów z palnymi dachami i często wybuchały pożary. Aby skutecznie walczyć z pożarami, 24-osobowa grupa mężczyzn założyła straż pożarną, wśród nich gospodarz Jan Kubica, z zawodu tkacz. Dokumenty potwierdzające powstanie straży nie zachowały się, jednak rok założenia straży i początki jej działalności odtworzono na podstawie relacji współzałożycieli: Stanisława Wawrzuty, Jana Cadera, Józefa Hankusa, Józefa Gąsiorka, Antoniego, Alojzego i Jana Gębalów oraz Ignacego Martyniaka.
Pierwszym nabytkiem nowo powstałej straży były bluzy mundurowe, czapki rogatywki i mosiężne hełmy strażackie. W 1934 roku zakupiono od OSP Wapienica starszy konny wóz strażacki i ręczną przenośną motopompę. Stopniowo uzupełniano wyposażenie jednostki w podstawowy sprzęt strażacki. Do prywatnego domu mieszkalnego druha Jana Gębali, zamieszkałego pod numerem 39, dobudowano drewnianą przybudówkę, która do 1958 roku stanowiła lokum na posiadany sprzęt strażacki. W 1938 roku straż, przy poparciu społeczeństwa, ufundowała sztandar.

Okupacja i Reaktywacja po Wojnie
W niedługim czasie po napaści Niemców na Polskę, okupant aresztował naczelnika straży, dh Alojzego Sikorę, zlikwidował straż i skonfiskował cały dobytek strażacki. Aresztowani zostali także jego synowie Jan i Józef. Wszyscy trzej zginęli w niewiadomych okolicznościach.
Po drugiej wojnie światowej, w 1946 roku, straż reaktywowali Antoni Gębala, Karol Duraj, Stanisław Wawrzuta, Michał Janica, Józef Hankus, Jan Cader i Ignacy Martyniak. Zaczęto od kompletowania podstawowego sprzętu pożarniczego. Sprzęt przechowywano w stodole dh Jana Gębali. W 1945 roku zakupiono wóz konny z przenośną motopompą oraz podstawowym sprzętem niezbędnym w akcjach gaśniczych. Następnie, w 1949 roku, straż otrzymała od Powiatowej Komendy Straży Pożarnej w Bielsku-Białej samochód marki Krupp pochodzący z demobilu wojskowego. Samochód ten garażował w prywatnym domu druha Stanisława Maślanki. Z powodu braku części do naprawy straż sprzedała ten samochód w 1958 roku. Na jego miejsce w 1959 roku straż zakupiła używany samochód marki Dodge, wycofany z podziału bojowego w 1969 roku.
Budowa i Rozbudowa Strażnicy
W 1951 roku straż zakupiła parcelę pod budowę strażnicy. W latach 1957-1982 prezesem jednostki był dh Stanisław Maślanka. Pod jego kierownictwem straż zanotowała szereg ważnych osiągnięć. W 1958 roku przystąpiono do budowy parterowej strażnicy typu „A”. Uroczyste założenie „kamienia węgielnego” i wmurowanie aktu erekcyjnego pod budowę strażnicy odbyło się 3 sierpnia 1958 roku. Budowa prowadzona systemem gospodarczym trwała do 1962 roku. W międzyczasie, 17 września 1961 roku, przekazana została straży motopompa PO3-E.
W latach 1968-1972, w czynie społecznym, realizowana była rozbudowa strażnicy przy poparciu finansowym Powiatowej Komendy Straży Pożarnych w Bielsku-Białej. Było to możliwe dzięki poparciu Komendanta Powiatowych Straży Pożarnych kpt. poż. Eugeniusza Zabłockiego. Do strażnicy dobudowano wówczas piętro z zapleczem kuchennym. W 1998 roku przystąpiono do modernizacji strażnicy.

Osiągnięcia i Działalność
Sukcesy Sportowo-Pożarnicze
W 1958 roku założona została Drużyna Kobieca, prowadzona przez druhnę Hildegardę Maślankę, która posiadała przeszkolenie dowódców drużyn pożarniczych na kursie wojewódzkim w Ogrodzieńcu. Położono nacisk na szkolenie i ćwiczenia, dzięki czemu przez szereg lat jednostka OSP Meszna zajmowała pierwsze miejsce w powiatowych zawodach pożarniczych, otrzymując w nagrodę sprzęt pożarniczy. Drużyna kobieca szkoliła się i odbywała ćwiczenia na równi z mężczyznami, kobiety startowały w zawodach i wyjeżdżały do pożarów. W latach 1963-1967 sekcja męska 2-krotnie zakwalifikowała się do wojewódzkich zawodów pożarniczych.
Jednostka OSP Meszna była współorganizatorem 1. Zlotu Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych Ziemi Bielskiej, który odbył się 14 października 1973 roku. Sekcja kobieca w 1967 roku zajęła pierwsze miejsce w krajowych zawodach pożarniczych w Częstochowie. W 1996 roku dziewczęca Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza z Mesznej zajęła pierwsze miejsce w wojewódzkich zawodach sportowo-pożarniczych województwa śląskiego.
Młodzież zrzeszona w straży, a prowadzona przez 20 lat przez dh Franciszka Bieguna, uczestniczyła w Spartakiadach im. Haliny Dzidówny, zdobywając wyróżnienia i nagrody, np. rzutnik z ekranem lub sprzęt sportowy. Młodzież brała udział we wszelkich imprezach organizowanych dla członków MDP przez Komisję ds. Drużyn Kobiecych i Młodzieżowych oraz Komisję ds. Sport, działające przy Zarządzie Powiatowym Związku OSP w Bielsku-Białej. Sekcja sportowa w 1972 roku zajęła trzecie miejsce w turnieju siatkówki zorganizowanym przez Miejską Komendę Straży Pożarnych. Z kolei w 1974 roku w Powiatowym Biegu Strażackim w Wiśle sekcja męska zdobyła pierwsze miejsce. Młodzież strażacka bierze udział w zawodach narciarskich organizowanych corocznie od 1985 roku w ramach Memoriału im. Michała Siudy.
Znaczące osiągnięcia młodzież odniosła również w Turniejach Wiedzy Pożarniczej. Sławomir Gałązka w 1982 roku w eliminacjach wojewódzkich zajął pierwsze miejsce. W 1984 roku w eliminacjach wojewódzkich TWP dhna Teresa Krupa zajęła pierwsze miejsce oraz dziesiąte na szczeblu krajowym. W 1998 roku dh Jarosław Łaciak w wojewódzkich eliminacjach TWP także zajął pierwsze miejsce oraz jedenaste w eliminacjach krajowych.
Strażacy z Gminy Morawica najlepsi podczas VII Powiatowych Zawodów Sportowo-Pożarniczych OSP
Działalność Kulturalno-Oświatowa
OSP Meszna ma duży dorobek w działalności kulturalno-oświatowej. Na przykład w 1960 roku straż prowadziła szeroko zakrojoną działalność artystyczną. Działały wówczas zespoły: teatralny, śpiewaczy, słowno-muzyczny oraz gitarzystów. Opracowania muzyczne przygotowywała dhna Hildegarda Maślanka, a słowne dhna Stanisława Siuda. Dawano występy na potrzeby wsi i gminy, a także brano udział w przeglądach powiatowych i wojewódzkich. Wśród nagród za osiągnięcia artystyczne wymienić można: akordeon, telewizor dużo-ekranowy marki „Orion”, wyposażenie w gry świetlicowe oraz w sprzęt sportowy.
W strażnicy uruchomiona została pierwsza we wsi łazienka ogólnodostępna. W strażnicy uruchomiono również Klub Rolnika i punkt filialny Gminnej Biblioteki Publicznej, przez co Dom Strażaka stał się centrum życia kulturalno-oświatowego i tak jest do dziś. W 1969 roku OSP Meszna była organizatorem Powiatowego Zlotu Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, w którym brało udział 180 członków MDP. Część artystyczną przygotowały OSP Meszna i OSP Komorowice Śląskie.
Z okazji 25-lecia Polski Ludowej straż zorganizowała Powiatowy Bieg Zwycięstwa z torem przeszkód oraz testem ze znajomości wiedzy pożarniczej i ze „zgaduj-zgadulą” z wiedzy historycznej. Drużyna dziewcząt z OSP Meszna zdobyła pierwsze miejsce, a nagrodą był puchar przechodni. Chłopcy za drugie miejsce otrzymali sprzęt biwakowy. Powiatowy rajd górski w 1974 roku zakończył się w OSP Meszna i połączony był z zaprezentowaniem wystawy plakatów na temat ochrony przeciwpożarowej oraz czystości środowiska i wód. W kolejnym zlocie młodzieżowych drużyn pożarniczych w 1973 roku drużyna dziewcząt z Mesznej zdobyła puchar na własność.
Od 1990 roku OSP prowadzi działalność kulturalno-oświatową z młodzieżowym zespołem dziewcząt. Zespół daje występy dla członków straży oraz z takich okazji jak Dzień Matki, Dzień Ojca oraz Mikołajki. Jest także współorganizatorem takich imprez jak „opłatek” lub „święcone”, Dni Mesznej, akademie gminne na święta państwowe i samorządowe. Straż prowadzi Turnieje Wiedzy Pożarniczej oraz związane z nimi konkursy plastyczne dla młodzieży szkolnej i przedszkolnej, a także w ramach akcji „podaruj dzieciom słońce”. Organizowane są Dni Otwartej Strażnicy oraz spotkania z ciekawymi ludźmi. Co roku straż organizuje dla swych członków jednodniową wycieczkę turystyczno-krajoznawczą pod hasłem „Poznajemy naszą Ojczyznę”.

Zaangażowanie Społeczne i Kadra
Członkowie OSP Meszna znani są z pracy społecznej w środowisku, gminie i powiecie oraz aktywnej działalności w ogniwach Związku OSP szczebla powiatowego i wojewódzkiego. Tradycją w Mesznej jest rodzinna przynależność do OSP.
Druhna Stanisława Siuda w 1962 roku weszła w skład Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP w Katowicach, przy którym pełniła funkcję przewodniczącej Komisji ds. Kobiet i Młodzieży. Po zmianach podziału administracyjnego kraju w 1975 roku, przez pięć kadencji (lata 1975-1991) wchodziła w skład Zarządu Wojewódzkiego Związku OSP w Bielsku-Białej, w tym przez cztery kadencje pełniła funkcję członka Prezydium tego Zarządu oraz była przewodniczącą Komisji Drużyn Młodzieżowych i Kobiecych. Była delegatem na 3, 4 i 5 Zjazd Krajowy Związku OSP. W 1973 roku, w nagrodę za pracę w Zarządzie Głównym i w terenie, brała udział w „Pociągu Przyjaźni” do Moskwy. W 1974 roku reprezentowała Zarząd Główny Związku OSP na Międzynarodowym Sympozjum w Czechosłowacji, dotyczącym udziału kobiet w ochronie przeciwpożarowej. Na 4 Krajowym Zjeździe Związku OSP wybrana została do Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP i pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Komisji ds. Drużyn Kobiecych. Na podkreślenie zasługuje fakt, że od 1957 roku nieprzerwanie straż skupia w swoich szeregach młodzież, która później zasila szeregi OSP.
W 2011 roku wybrano nowy zarząd. W latach 1996-2010 prezesem jednostki był Piotr Dobosz.
Baza Lokalowa i Wyposażenie
Dom Strażaka
Siedzibą straży jest piętrowy Dom Strażaka po rozbudowach, wyposażony w dwa boksy garażowe. Obiekt jest własnością straży, wpisaną do księgi wieczystej nr 4499 pgr 186/20 w Sądzie Rejonowym, Wydział Ksiąg Wieczystych w Bielsku-Białej. W 1962 roku był to obiekt parterowy, do którego w 1972 roku dobudowane zostało zaplecze kuchenne i piętro. Na piętrze znajduje się duża sala spotkań o wymiarach 21x10 metrów (210 metrów kwadratowych). Zarząd posiada oddzielne pomieszczenie o wymiarach 6,3x5,6 metrów (35 metrów kwadratowych). Zaplecze kuchenne wyposażone jest w piec węglowy i gazowy oraz w sprzęt kuchenny. Obiekt podłączony jest do sieci wodociągowej i gazu ziemnego.
Z pomieszczeń w Domu Strażaka korzystają raz w roku bezpłatnie, jako zbiorowi członkowie popierający, takie organizacje jak: Koło Gospodyń Wiejskich, Stowarzyszenie Rodzin Katolickich, Akcja Katolicka oraz Szkoła Podstawowa i Przedszkole. W przypadku większej liczby imprez, płacą za korzystanie z pomieszczeń na tych samych zasadach co członkowie popierający. Na zasadzie umowy użyczenia z pomieszczeń korzystają: Urząd Gminy i Rada Sołecka na organizowanie zebrań wiejskich, a od 2001 roku korzystał punkt filialny Gminnej Biblioteki Publicznej. W strażnicy mieszka kierowca-konserwator, u którego przechowywane są klucze na wypadek alarmu. Straż posiada stałe połączenie telefoniczne pod numerem (0-33) 8-171-271.

Sprzęt Bojowy i Historyczny
W 1965 roku, w nagrodę za dobre wyniki w działalności pożarniczej, jednostka otrzymała samochód pożarniczy Star-25. Za całokształt wzorowej działalności w 1985 roku jednostka otrzymała nowy samochód pożarniczy Star 266. Wtedy starszy od niego i bardziej wyeksploatowany samochód Star 25 wycofano z podziału bojowego jednostki. W 1971 roku jednostka brała udział w gaszeniu groźnego pożaru Rafinerii Nafty w Czechowicach Dziedzicach.
W 2002 roku jednostka OSP Meszna otrzymała używany samochód pożarniczy marki Mercedes, zakupiony ze środków Urzędu Gminy i od społeczeństwa za dopłatą z kasy OSP. Aktu poświęcenia samochodu 15 czerwca 2002 dokonał miejscowy proboszcz. Do wyposażenia bojowego został dołączony również Volkswagen Transporter. Uroczystość przekazania odbyła się 5 marca 2011 roku.
Na wyposażeniu był również samochód marki Tarpan Honker, wycofany z Policji Państwowej w Bielsku-Białej i adoptowany do celów OSP w 1996 roku (rok produkcji 1990). Straż w Mesznej ma także na stanie zabytkowy już samochód marki Dodge, zakupiony w 1959 roku, do 1967 roku używany jako wóz bojowy, który jako nadal sprawny służy do celów gospodarczych. Do prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych służą trzy motopompy: autopompa (rok prod. 1981), motopompa PO-5 (rok produkcji 1981) oraz pompa szlamowa marki AGM-330WP.
Wśród innego ważniejszego sprzętu będącego na wyposażeniu straży w Mesznej wymienić należy: agregat prądotwórczy Honda EC-220, aparaty powietrzne, piłę mechaniczną, radiotelefon, podnośnik hydrauliczny, zbiornik wodny, drabinę D10W, ciśnieniową myjnię samochodów oraz węże pożarnicze i inny podstawowy sprzęt pożarniczy zgodnie z normami.

Sztandary i Pamiątki
W straży zachował się sztandar z 1938 roku, który jako jedyna rzecz strażacka z okresu międzywojennego przetrwała zawieruchę wojenną. W czasie okupacji hitlerowskiej ukryty został przez druha Józefa Sromka (zam. Meszna 118) w zakładzie jego pracy Wencelis w Bielsku-Białej. Jako eksponat o znaczeniu historycznym można wymienić wspomniany wyżej sztandar pochodzący z 1938 roku. Drugi sztandar, bez symboli religijnych, pochodzi z 1967 roku. Trzeci, ufundowany w 1998 roku z okazji 70-lecia działalności, na jednym z płatów ma wizerunek św. Floriana i podczas obchodów jubileuszu udekorowany został Odznaką „Za zasługi dla województwa bielskiego”.
W uznaniu zasług w walce z klęskami żywiołowymi oraz działalnością na rzecz ochrony przeciwpożarowej pięć druhen i druhów otrzymało odznaki „Za zasługi dla województwa bielskiego”. Ponadto pięć osób otrzymało Krzyże Zasługi.
Opracowania działalności OSP Meszna wydanych drukiem dotychczas nie ma.

Włączenie do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego i Jubileusze
Z dniem 21 maja 2002 roku jednostka OSP Meszna włączona została do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, co potwierdza jej wysoką gotowość operacyjną i profesjonalizm.
15 maja 2004 roku OSP Meszna obchodziła jubileusz 75-lecia pod hasłem: „działać sprawnie, gasić skutecznie i rozsławiać dobre imię odważnych strażaków”. Podczas obchodów jubileuszu 75-lecia jednostka odznaczona została Złotym Medalem „Za zasługi dla pożarnictwa”.
Wydarzenia i Współpraca: IV Obóz-Tabor Vidnava-Łąka z udziałem Komendanta Gminnego Sylwestra Łuckiego
Kolejny, czwarty już „Obóz-Tabor Vidnava-Łąka” odbył się z sukcesem. W tym roku po polskiej stronie granicy ponad 40 uczestników i 12 osób kadry przez 6 dni intensywnie wykorzystywało czas na wypoczynek, zabawę i naukę. Przybywających uczestników i ich rodziców witał Komendant Gminny Sylwester Łucki oraz Sekretarz Miasta Zdzisław Cholewiński, który przywiózł słodycze od nieobecnego Burmistrza Otmuchowa Jana Woźniaka. Obecna była również Starostka Vidnavy.

Przyjęcie Uczestników i Pierwsze Dni
Dzień pierwszy to poza upominkami i słodyczami zapoznanie się z obiektem, kwaterowanie, wydanie sortów obozowych (koszulka, czapka, smycz i identyfikator), krótki spacer i polewka gulaszowa na kolację. Poniedziałek to dalszy ciąg zapoznawania się z terenem. Zwiedzono remizę OSP Otmuchów, Urząd Gminy, gdzie uczestnicy spotkali się z głównym „sponsorem” - Burmistrzem Otmuchowa Janem Woźniakiem, oraz otmuchowski Zamek, gdzie również zjedzono obiad.
Szkolenia i Pokazy Ratownictwa
Wtorek do południa to pokaz współdziałania straży i służb medycznych przy wypadku drogowym, wykonany przez druhów z OSP Otmuchów i Maltańską Służbę Medyczną. Kolejne godziny to szkolenie medyczne, przeprowadzone profesjonalnie i z zaangażowaniem przez Maltańską Służbę Medyczną z Nysy. Po obiedzie uczestnicy udali się nad Jezioro Otmuchowskie, gdzie odbyły się pokazy ratownictwa wodnego w wykonaniu OSP Otmuchów (Jan Wójcik) i JRG Nysa. Ponadto uczestnicy zażyli kąpieli i przejażdżek po jeziorze skuterem i łodzią ratowniczą.
Strażacy z Gminy Morawica najlepsi podczas VII Powiatowych Zawodów Sportowo-Pożarniczych OSP
Wycieczka do Kłodzka i Atrakcje
W środę rano, po śniadaniu, nastąpiło pakowanie do autokaru i wyjazd do Kłodzka. Najpierw wizyta w Placówce Straży Granicznej, gdzie Komendant kpt. Piotr Piekarski serdecznie powitał grupę i oddał ją w troskliwe ręce swoich funkcjonariuszy. Atrakcji było co niemiara, a wszystko pod czujnym okiem zastępcy komendanta mjr Dariusza Matusiaka (w czasie wolnym opiekuna na obozie i instruktora pływania). Po PSG odbył się relaks w postaci rejsu gondolami po kanale młynówki i spacer podziemną trasą pod starym miastem, dzięki uprzejmości Burmistrza Kłodzka i pomocy Mieczysława Szyszki.
Następnie grupa udała się na twierdzę, lecz tu niestety przewodnik nie zgodził się, aby opiekunowie tłumaczyli jego słowa na czeski (ze względu na mieszaną grupę), co zmusiło do wycofania się i zrezygnowania z tej atrakcji. Na pocieszenie zaserwowano porcję lodów, krótki spacer po mieście, obiad i kolejną atrakcję - dzięki Burmistrzowi Kłodzka Bogusławowi Szpytmie - kryty basen ze zjeżdżalniami, rwącą rzeką i jacuzzi.
Dzień Relaksu i Wizyta w Czechach
Czwartek to dzień relaksu przeplatany atrakcjami i nauką. Dzięki uprzejmości Starostki Vielkiej Krasi Vlasty Kočí, uczestnicy mieli darmowy wstęp na basen, co przy upalnej pogodzie było szczególnie przyjemne. Było zatem pływanie dowolne, nauka pływania i pierwszej pomocy, spotkanie z Policją CR, zjazd po linie przygotowany przez Josefa (Pepa) Janku.
Piątek to wyjazd na wycieczkę do Czech. Zwiedzono uzdrowisko Lázně Jeseník, gdzie rozpoczął swoją działalność Vincent Priessnitz. Najodważniejsi spróbowali w kolejnych stacjach wodolecznictwa - woda była zimna jak lód! Po takim odświeżeniu grupa udała się do elektrowni szczytowo-pompowej w Dlouhé Stráně. Niezapomniane przeżycia dostarczyło zwiedzanie części podziemnej i górnego zbiornika (1450 m n.p.m. - Jezioro Otmuchowskie ok. 200 m n.p.m.). Sam wjazd i zjazd dostarczył niemałego dreszczyku emocji, ponieważ różnica między zbiornikami elektrowni to aż 510 m! Po takich wrażeniach przejazd do Vidnavy na pizzę. Gdy wszyscy się najedli do syta, powrócili do Sarnowic, gdzie czekała kolejna niespodzianka - „Ścieżka Strachu”.

Zakończenie Obozu i Uroczystości Pożegnalne
Sobota to dzień pożegnań. Po śniadaniu odbyło się sprzątanie i pakowanie, a potem podpisywanie pamiątkowych certyfikatów i oczekiwanie na obiad i ostatnią zbiórkę. Około godziny 14:00 „doszły” smakowite mięsa przygotowane przez Vlastimila Skroba i nadszedł czas obiadu. Po sytym i smacznym posiłku komendant ogłosił ostatni raz tego roku zbiórkę. W obecności rodziców i dziadków Burmistrz Otmuchowa Jan Woźniak i Starostka Vidnavy Eva Pavlicikova wręczyli uczestnikom pamiątkowe certyfikaty i gratulowali wytrwałości i zaangażowania. Dodatkowo Vlastimil Skrob i Alena Matejova wręczali dyplomy za największą ilość wykonanych przysiadów czy za największy nieporządek w pokoju, co wywołało sporo śmiechu.
Kolejnym wręczającym był wspomniany już mjr Dariusz Matusiak, zastępca komendanta PSG Kłodzko. Rozdał on uczestnikom i kadrze pamiątkowe certyfikaty z wycieczki do PSG, opatrzone pieczęciami i podpisami oraz zdjęciem wykonanym w placówce przez techników, co stanowiło wspaniałą i oryginalną pamiątkę. Na zakończenie Vlastik przygotował niespodziankę dla kadry. Burmistrz Otmuchowa Jan Woźniak, Komendant Gminny Sylwester Łucki i piszący te słowa Artur Banasiak zostali odznaczeni czeskim, strażackim medalem za współpracę międzynarodową. Ostatni sygnał syreną ogłosił rozejście się i wyjazd do domów.