Mirosław Tokarczyk i Ochotnicza Straż Pożarna w Śmiglu

Mirosław Tokarczyk - Wybitny Ilustrator i Malarz

Edukacja i początki kariery

Mirosław Tokarczyk był malarzem i ilustratorem, a także przewodniczącym Rady Nadzorczej oraz współwłaścicielem Wydawnictwa "Nasza Księgarnia". Swoje wykształcenie zdobył na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie studiował grafikę w pracowni Jana Marcina Szancera.

W swojej karierze zawodowej pełnił funkcję kierownika artystycznego w "Ruchu", a także był naczelnym grafikiem w Wydawnictwach Szkolnych i Pedagogicznych oraz w Instytucie Wydawniczym "Nasza Księgarnia". Dodatkowo, pracował jako doradca artystyczny w Wydawnictwie "Alfa".

Charakterystyczny styl i twórczość

Dla twórczości Mirosława Tokarczyka charakterystyczna jest intensywna, kontrastowa kolorystyka oraz prostota formy. Artysta opracował graficznie i zilustrował ponad dwieście książek dla dzieci i młodzieży.

Wśród zilustrowanych przez niego pozycji w znanej serii "Poczytaj mi, mamo" znajdują się takie tytuły jak "W aeroplanie" Juliana Tuwima oraz "Czy to lama, czy to plama" Zofii Bezdomny.

Nagrody i wyróżnienia

Mirosław Tokarczyk brał udział w wielu wystawach, prezentując swoje prace m.in. w Bratysławie, Wiedniu, Monachium i Bolonii. Za swoje zasługi i wkład w sztukę otrzymał liczne nagrody i odznaczenia.

W 1988 roku został uhonorowany Srebrnym Krzyżem Zasługi. Ponadto, zdobył wyróżnienie i pierwszą nagrodę w konkursach Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek na najpiękniejszą książkę roku w latach 1987 i 1990.

Podstawowe Zadania Ochotniczych Straży Pożarnych

Prezes zarządu Ochotniczej Straży Pożarnej reprezentuje OSP na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu. Ogólnie, działalność OSP koncentruje się na wielu kluczowych obszarach:

• Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
• Branie udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
• Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
• Rozwijanie wśród członków OSP kultury fizycznej i sportu, a także prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
• Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.

Rys Historyczny OSP Śmigiel

Pierwsze ślady zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej

Historia walki z ogniem sięga czasów, gdy człowiek zdobył i ujarzmił ten żywioł. Na podstawie wykopalisk stwierdzono, że już przed 500 tysiącami lat nasi przodkowie posługiwali się ogniem. Zdobycie i ujarzmienie ognia stało się pierwszym i najważniejszym krokiem ku rozwojowi społeczno-gospodarczemu, cywilizacji i kulturze. Ucząc się posługiwać ogniem, człowiek musiał jednocześnie uczyć się, jak z nim walczyć.

Pierwsze ślady zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej można znaleźć w starożytnej Grecji, gdzie do gaszenia pożarów używano już drabin, wiader i tłumic. W Polsce pierwsze przepisy dotyczące zwalczania pożarów pochodzą z XIV wieku. W XVIII wieku w Warszawie ukazał się tzw. „PORZĄDEK OGNIOWY”, będący zbiorem przepisów sejmowych dotyczących organizacji walki z pożarami w miastach i osiedlach. Pierwszą w Polsce Straż Pożarną utworzono w Warszawie w 1836 roku, natomiast pierwszą Ochotniczą Straż Pożarną zorganizowano w 1857 roku we Wronkach.

Utworzenie i rozwój OSP w Śmiglu do II wojny światowej

W Śmiglu największy pożar w historii miasta wybuchł 25 listopada 1814 roku, niszcząc prawie całe, w przeważającej części drewniane śródmieście z ratuszem. Spośród 2100 mieszkańców, trzy czwarte utraciło cały swój dobytek. Na zgliszczach spalonego miasta wybudowano nowe, już murowane domy, a nadany wówczas kształt śródmieścia przetrwał do dnia dzisiejszego.

Do roku 1860 namiastką Ochotniczych Straży Pożarnych w Śmiglu były tzw. „Warty Ogniowe”, powoływane przez władze miejskie spośród mieszkańców. Ich głównym zadaniem było pełnienie wart przeciwpożarowych oraz gaszenie pożarów. Od około 1872 roku władze miejskie powierzyły ochronę przeciwpożarową Towarzystwu Gimnastycznemu „Sokół”, które jednak nie było w stanie skutecznie przeciwstawić się groźnemu żywiołowi.

Widząc wielkie zagrożenie i brak odpowiednich służb pożarniczych, ówczesny burmistrz Kluge uznał za wskazane utworzenie w Śmiglu Ochotniczej Straży Pożarnej. 27 marca 1895 roku zwołano zebranie informacyjne, na którym wybrano tymczasowy Zarząd, a pierwszym prezesem został burmistrz Kluge. Do maja 1895 roku do OSP w Śmiglu zadeklarowały przystąpienie 72 osoby, w tym dwóch Polaków: budowniczy Witold Łukowski i obuwnik Tomasz Rudkiewicz.

Pierwsza strażnica znajdowała się na Nowym Rynku (obecnie Plac Wojska Polskiego), w podwórzu Urzędu Miejskiego. Następnie ręczna sikawka garażowana była przy ulicy Kątnej. W 1905 roku miasto wybudowało nową strażnicę przy ulicy Ogrodowej (obecnie ul. Powstańców Wielkopolskich), która po kilku modernizacjach istnieje do dziś. W latach 1912-1913 w Śmiglu wybudowano wodociąg, w związku z czym jednostka OSP została wyposażona w nowy sprzęt przeciwpożarowy.

Pierwszy pożar śmigielska jednostka gasiła w Olszewie 2 stycznia 1886 roku, gdzie paliły się zabudowania gorzelni. Pierwsze ćwiczenia zorganizowano w lutym 1896 roku przy zabudowaniach miejscowej rzeźni (ul. Lipowa). Strażaków alarmowano biciem w dzwony, później trąbkami alarmowymi, a od września 1948 roku syreną elektryczną zamontowaną na budynku przy Placu Rozstrzelanych.

Pierwsza wojna światowa przerzedziła szeregi strażackie, kilkudziesięciu członków powołano pod broń, a życie organizacyjne zamarło. Działalność OSP Śmigiel została oficjalnie wznowiona po I wojnie światowej w styczniu 1921 roku na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia. Pierwszym Naczelnikiem po I wojnie światowej został wybrany druh Władysław Pioch, późniejszy Burmistrz i Prezes OSP. Do 1939 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Śmiglu brała udział w likwidowaniu 119 pożarów, w tym 65 w samym Śmiglu. Do większych akcji zaliczyć można pożar 6 stodół w Siecznie i 6 gospodarstw w Czaczu. Jednym z pierwszych członków honorowych był długoletni naczelnik jednostki, druh Maksymilian Stachowiak, który ze względu na zły stan zdrowia musiał w 1932 roku ustąpić ze stanowiska.

Tragiczny czas okupacji i powojenny powrót do służby

Po długich latach ofiarnej służby dla dobra społeczeństwa i kraju nadszedł wrzesień 1939 roku, a II wojna światowa przerwała działalność OSP. Hitlerowski okupant wprowadził rządy przemocy i gwałtu, rozstrzeliwując najlepszych synów ojczyzny. Publicznie pod ścianą apteki na rynku w Śmiglu rozstrzelani zostali druhowie: Władysław Pioch, Maksymilian Stachowiak, Ignacy Cieśla, Wilhelm Kreuschner, Feliks Zbierski, Leon Szamański, Walenty Czyżowski i Roman Przybysz. W sposób skrytobójczy został zamordowany w lesie pod Racotem druh Józef Dratwiński, a w obozie koncentracyjnym w Stutthofie zamęczono druha Czesława Witczaka. Członkowie OSP, druhowie Stanisław Albrecht i Mieczysław Jankowski, przeżyli długoletni pobyt w niemieckich obozach koncentracyjnych.

W czasie okupacji okupant powołał Ochotniczą Straż Pożarną z mieszkańców narodowości niemieckiej. Szeregi tej straży stawały się jednak coraz mniej liczne na skutek powoływania członków do wojska. W 1941 roku utworzono straż przymusową składającą się z 50 Polaków.

Dnia 27 stycznia 1945 roku Śmigiel został wyzwolony przez wojska radzieckie. W tych dniach w mieście powstało 13 pożarów. Wzorem dobrowolnie wykonywanego wysiłku w czasie akcji gaszenia pożarów był Wawrzyniec Judek wraz z dwoma synami, Władysławem i Franciszkiem.

Pierwszym prezesem OSP po II wojnie światowej został Leonard Graczyk, a naczelnikiem Władysław Bromke. W lutym 1945 roku rozpoczęto przystosowanie do celów pożarniczych półciężarówki „HORCH”, która po remoncie służyła jako wóz bojowy do roku 1963. W pierwszych latach powojennych społeczeństwo przekazało OSP w Śmiglu sztandar, nową motopompę (25 sierpnia 1946 roku) oraz 4-piętrową wieżę ćwiczeń (lipiec 1951 roku). W tym czasie prezesem OSP był burmistrz miasta Śmigla, druh Józef Tokarczyk, a naczelnikiem druh Leon Drótkowski. W latach powojennych, w celu uzyskania funduszy na działalność, jednostka OSP w Śmiglu organizowała imprezy rozrywkowe oraz liczne konkursy.

Rozwój jednostki i Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza

Zgodnie z uchwałą Zarządu OSP w Śmiglu, 1 czerwca 1960 roku rozpoczęła działalność Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza (MDP), licząca 45 członków. Pierwszym opiekunem MDP (w latach 1960-1978), prawdziwym przyjacielem i wychowawcą młodzieży, był druh Franciszek Judek, któremu w początkowym okresie pomagał Jan Łęczyński - kierowca.

Działająca wówczas Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza silnie wpisała się w historię OSP w Śmiglu, odnosząc znaczące sukcesy, takie jak:

• pierwsze miejsce w Wielkopolsce w tenisie stołowym (druh Tomasz Judek);
• II miejsce w I Zawodach Sportowo-Pożarniczych województwa leszczyńskiego w Rawiczu w 1976 roku;
• I i II miejsce w Turnieju Wiedzy Pożarniczej województwa leszczyńskiego (druh Mirosław Judek);
• I miejsce w konkursie „Wiosna i lato bez pożaru” (w latach 1986 i 1987).

Ważnym wydarzeniem w działalności jednostki była wyjazdowa sesja Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych z Warszawy, która odbyła się 27 kwietnia 1977 roku w Śmiglu. Z ramienia jednostki współorganizatorem tej sesji był prezes druh Franciszek Babiński.

Modernizacja, Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy i współpraca międzynarodowa

W 1985 roku OSP w Śmiglu otrzymała nowoczesny samochód pożarniczy „STAR” GBA 2,5/16. Dzień 6 listopada 1992 roku na trwałe zapisał się w historii jednostki. W tym dniu Komenda Rejonowa Państwowej Straży Pożarnej w Kościanie wraz z Urzędem Miasta i Gminy w Śmiglu przekazała do dyspozycji jednostki wóz bojowy „Jelcz” GMBA 6/32, który razem z wcześniej otrzymanym „Starem” stanowił podstawę działalności gaśniczej.

20 lutego 1995 roku jednostka OSP Śmigiel, na podstawie decyzji wydanej przez Komendanta Głównego PSP w Warszawie, została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Przynależność do tego systemu jest szczególnym wyróżnieniem, ale także wyzwaniem dla jednostki.

W 1999 roku, dzięki staraniom druha Jerzego Cieśli, za pośrednictwem pani Bronisławy Kuś, jednostka nawiązała kontakt ze strażakami francuskimi z Neufchâteau w Lotaryngii. Do dnia dzisiejszego trwa przyjaźń i wymiana doświadczeń, obejmująca wzajemne wizyty strażaków. Od francuskich strażaków OSP Śmigiel otrzymała m.in. dwie motopompy, narzędzia do rozcinania karoserii samochodowych, siedemnaście hełmów Drägera, a także samochód gaśniczy Magirus, który obecnie znajduje się w jednostce w Czaczu. W grudniu 1999 roku Śmigiel odwiedził Waldemar Pawlak, Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP.

W 2000 roku samochód Star GMBA 2,5/16 został poddany kasacji i otrzymał nowe, funkcjonalne nadwozie. W 2002 roku jednostka została wyposażona w nowy samochód Ford Transit do ratownictwa technicznego. Otrzymano również nowoczesny sprzęt, taki jak:

• motopompa Tohatsu,
• pompa szlamowa,
• urządzenie gaśnicze IFEKS,
• szczęki życia (LUKAS),
• agregat prądotwórczy,
• piła do drewna,
• piła do stali i betonu,
• aparaty oddechowe,
• urządzenie rozruchowe,
• sprężarka, a także wiele innego sprzętu.

Zaangażowanie społeczne i remont strażnicy

W ostatnim okresie przeprowadzono gruntowny remont strażnicy, w wyniku którego uzyskano funkcjonalne pomieszczenie kuchenne, wyremontowano świetlicę i ubikację, zamontowano nowe okna i uchylne bramy garażowe, a także odnowiono elewację budynku strażnicy. Zakup sprzętu i remont strażnicy nie byłyby możliwe bez pomocy Komendanta Głównego PSP, Zarządu Głównego, Wojewódzkiego, Powiatowego i Gminnego ZOSP RP, PZU, Wojewody Wielkopolskiego, Marszałka Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, Starostwa Powiatowego, Burmistrza, a przede wszystkim Rady Miejskiej Śmigla. Swoją cegiełkę dołożyli też Spółdzielnia Meblarska, Wędkarze i Zakład Gospodarki Komunalnej.

Osobne słowa podziękowania kierowane są do strażaków jednostki za niezliczoną ilość godzin przepracowanych przy remoncie strażnicy, za ogromne zaangażowanie przy konserwacji powierzonego sprzętu oraz za ofiarny i bezinteresowny udział w akcjach ratowniczych, a także w pokazach ratownictwa i zabezpieczania imprez organizowanych przez różne organizacje.

Orkiestra Dęta przy OSP w Śmiglu

Reaktywacja i ewolucja

W sierpniu 1946 roku utworzono orkiestrę dętą przy OSP, która istniała do 1952 roku. Po 25 latach przerwy, z inicjatywy druha Henryka Majchrzaka, orkiestra dęta została reaktywowana. Pierwsze spotkanie odbyło się w sali Urzędu Miejskiego przy skromnym udziale trzech muzyków, którzy przyszli już z własnymi instrumentami muzycznymi. Natomiast spotkanie, na którym popłynęły pierwsze dźwięki, odbyło się 9 marca 1977 roku w Domu Harcerza przy ul. Mickiewicza. Partytury dostarczył druh Mieczysław Smelkowski.

Od chwili reaktywowania aż do dnia dzisiejszego orkiestrę prowadzi kapelmistrz druh Jan Nowicki. W latach 1981-1983 orkiestrą dyrygował druh Tadeusz Muller, który do kwietnia 1995 roku pełnił funkcję drugiego kapelmistrza i gospodarza orkiestry. Społeczną funkcję kierownika orkiestry z ramienia jednostki pełnił druh Józef Rusek. W okresie od 1977 roku do dnia dzisiejszego przewinęło się 60 muzyków. W chwili obecnej w orkiestrze gra 38 muzyków. Obecna orkiestra składa się w przeważającej części z młodzieży i można powiedzieć, że jest to młodzieżowa orkiestra dęta, ponieważ ze starego składu zostało tylko kilku muzyków.

Osiągnięcia i wyróżnienia muzyczne

W ciągu 28 lat istnienia orkiestra brała udział w licznych przeglądach i prezentacjach, uświetniając szereg uroczystości strażackich, gminnych, kościelnych i innych. W 2001 roku orkiestra wydała płytę ze swymi utworami. W 2004 roku na festiwalu muzyki i folkloru w Lesznie orkiestra została wyróżniona srebrnym pasmem. Na tym samym festiwalu w roku bieżącym (czasu powstania dokumentu) orkiestra została wyróżniona srebrnym rogiem.

W bieżącym roku orkiestra uczestniczyła w krajowym święcie Brandenburgii we Frankfurcie nad Odrą, gdzie w kategorii koncert została wyróżniona. Orkiestra działa i umila uroczystości dzięki przychylności gminnych władz samorządowych.

Uroczystości Jubileuszowe 110-lecia OSP w Śmiglu

Przebieg obchodów i goście

27 marca minęła 110. rocznica utworzenia w Śmiglu ochotniczych szeregów straży pożarnej, powołanych z inicjatywy ówczesnego burmistrza Kluge. Uroczystości jubileuszowe odbyły się w minioną sobotę, 10 września, na placu ćwiczeń przy śmigielskiej strażnicy. Rozpoczął je przemarsz do kościoła p.w. św. Stanisława Kostki, gdzie została odprawiona okolicznościowa msza święta. Obchody uświetniła Młodzieżowa Orkiestra Dęta przy OSP w Śmiglu, prowadzona przez kapelmistrza Jana Nowickiego.

Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in.: Jerzy Błoszyk - wicewojewoda wielkopolski, Wiesław Szczepański - wiceprzewodniczący Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, Andrzej Jęcz - Starosta Kościański, Edward Strzymiński - przewodniczący Rady Powiatu Kościańskiego, burmistrz Józef Cieśla, zastępca burmistrza Stefan Stachowiak, Jan Józefczak - przewodniczący Rady Miejskiej, Kazimierz Król - prezes powiatowy i członek zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP, Jarosław Tomaszewski - komendant Powiatowej Straży Pożarnej w Kościanie oraz jego zastępca Andrzej Ziegler.

Uhonorowani strażacy i odznaczenia

Obchody rocznicowe były okazją do uhonorowania zasłużonych strażaków branżowymi odznaczeniami, jak i wręczenia odznaczeń państwowych za zasługi w działalności społecznej. Zarząd Województwa Wielkopolskiego przyznał śmigielskiej jubilatce oraz jej prezesowi, Romanowi Schillerowi, Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Wielkopolskiego.

Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP nadał Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza Kazimierzowi Jórdeczce. Medale przyznane przez Zarząd Oddziału Wojewódzkiego Związku OSP RP Województwa Wielkopolskiego za zasługi dla pożarnictwa otrzymali:

• Złoty Medal: Włodzimierz Dębowiak, Ryszard Muller, Tomasz Nowak, Wojciech Karolczak, Roman Łęczyński, Janusz Szulc i Leszek Karolczak.
• Srebrny Medal: Henryk Wasilewski, Hubert Ratajczak, Henryk Nadolny, Mieczysław Franek, Tadeusz Czapla i Maciej Rusek.
• Brązowy Medal: Arkadiusz Nadolny, Marcin Rusek i Dariusz Łupicki.

Swoje pierwsze odznaczenia otrzymali również juniorzy śmigielskiej jednostki. Zarząd Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Kościanie przyznał odznakę „Wzorowy Strażak” Piotrowi Mani, Mariuszowi Wajske, Adrianowi Frankowi, Piotrowi Szudrze, Łukaszowi Handke, Dominikowi Szymańskiemu, Arturowi Schillerowi, Sebastianowi Tomkowiakowi i Zbigniewowi Prajsowi.

Za zasługi w działalności społecznej odznaczeniami państwowymi uhonorowano:

• Srebrnym Krzyżem Zasługi: Feliksa Banasika, Zbigniewa Macieja Wojciechowskiego, Karola Jankowskiego, Jerzego Ratajczaka i Henryka Starkbauera.
• Brązowym Krzyżem Zasługi: Urbana Mirosława Judka.

tags: #miroslaw #tokarczyk #rozno #osp