Współczesne galerie handlowe stoją przed wyzwaniem pogodzenia nowoczesnych standardów efektywności energetycznej z rygorystycznymi wymogami bezpieczeństwa pożarowego. Modernizacja systemów oświetleniowych, wymuszona m.in. zakazem produkcji lamp typu T5/T8 oraz dążeniem do optymalizacji kosztów operacyjnych, musi odbywać się w pełnej zgodności z przepisami przeciwpożarowymi, które w najbliższych latach ulegną istotnym zaostrzeniom.
Nowe wymogi prawne w zakresie ochrony przeciwpożarowej
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez rzecznika prasowego KG PSP, od 1 stycznia 2026 r. w obiektach handlowych, produkcyjnych i magazynowych wprowadzone zostaną nowe obowiązki w zakresie oznakowania konstrukcyjnego. Dotyczy to miejsc połączenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego ze ścianą zewnętrzną oraz z dachem.
- Cel: Skrócenie czasu rozpoznania sytuacji pożarowej i zwiększenie bezpieczeństwa załóg ratowniczych.
- Zakres: Obowiązek dotyczy budynków, w których ściana oddzielenia rozdziela strefy pożarowe o powierzchni co najmniej 2 tys. m kw.
- Terminy: W praktyce dla obiektów, które przed 23 grudnia 2024 r. uzyskały pozwolenie na użytkowanie, nowe oznakowanie będzie wymagane od 1 stycznia 2026 r.
Warto również pamiętać o nadchodzących wymogach dotyczących autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla, które w określonych lokalach i pomieszczeniach staną się obowiązkowe od 1 stycznia 2030 r.
Modernizacja oświetlenia: Retrofit czy wymiana 1:1?
W obliczu rosnących cen energii i dyrektyw środowiskowych, firmy decydują się na wymianę oświetlenia na technologię LED. Wybór odpowiedniej metody modernizacji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa obiektu:
| Metoda | Charakterystyka | Zagrożenia |
|---|---|---|
| Retrofit | Zastąpienie źródeł światła LED w istniejących oprawach. | Brak gwarancji efektu, ryzyko przegrzewania (brak odprowadzania ciepła), utrata funkcjonalności (np. regulacji). |
| Modernizacja 1:1 | Wymiana całej oprawy wraz z obudową. | Wymaga wyższych nakładów inwestycyjnych, ale zapewnia pełną zgodność z normami i bezpieczeństwo. |
Modernizacja typu 1:1 pozwala na redukcję kosztów energii nawet o 76%. Warto przy tym pamiętać, że instalacje oświetleniowe w galeriach handlowych stanowią rozległą sieć, którą można wykorzystać do wdrażania zaawansowanych systemów zarządzania budynkiem (BMS).
Projektowanie oświetlenia w obiektach komercyjnych
Projekt oświetlenia w galerii handlowej musi być zgodny z normą PN-EN 12464-1. Kluczowe kryteria obejmują:
- Natężenie oświetlenia: Dla obiektów handlowych standardem jest 300 lx.
- Wskaźnik oddawania barw (CRI): W handlu absolutnym minimum jest Ra > 80, jednak w salonach odzieżowych rekomendowane są wartości Ra > 90.
- Ograniczenie olśnienia (UGR): Należy unikać zarówno oślepienia, jak i olśnienia przykrego, które powoduje zmęczenie wzroku klientów.
W nowoczesnych obiektach standardem stają się systemy sterowania oświetleniem (np. DALI) zintegrowane z multisensorami. Pozwalają one na automatyczną redukcję mocy lamp w strefach z dostępem do światła dziennego, co w połączeniu z odpowiednim projektem może przynieść oszczędności energii sięgające nawet 85%.
Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w przestrzeniach ogólnodostępnych
Oświetlenie musi współpracować z systemami bezpieczeństwa. W galeriach handlowych kluczowe jest:
- Zapewnienie słyszalności i widoczności alarmów w pasażach i korytarzach.
- Integracja systemów oświetleniowych z głośnikami DSO (Dźwiękowy System Ostrzegawczy).
- Zastosowanie czujników dymu i ciepła w lokalach handlowych oraz na zapleczach technicznych, gdzie istnieje największe ryzyko wystąpienia pożaru.
- Utrzymanie drożności dróg ewakuacyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego oświetlenia awaryjnego.
Prawidłowe rozmieszczenie systemów przeciwpożarowych w połączeniu z nowoczesną infrastrukturą oświetleniową stanowi fundament bezpiecznej i efektywnej energetycznie galerii handlowej.
tags: #modernizacja #oswietlenia #w #galerii #a #strazak