Umundurowanie Strażackie: Od Galowego po Bojowe

Strażacy, niezależnie od tego, czy służą w Państwowej Straży Pożarnej (PSP), czy w Ochotniczych Strażach Pożarnych (OSP), podlegają określonym przepisom dotyczącym noszenia umundurowania. Mundury te pełnią nie tylko funkcję identyfikacyjną, ale również stanowią wyraz prestiżu i odpowiedzialności związanej z zawodem strażaka.

Nowe Umundurowanie w Państwowej Straży Pożarnej

W ostatnich latach w Państwowej Straży Pożarnej wprowadzono istotne zmiany w zakresie umundurowania. Nowy wzór munduru służbowego, zatwierdzony przez Komendanta Głównego PSP, charakteryzuje się przede wszystkim zmianą kolorystyki z tradycyjnej czarnej na piaskową z czarnymi elementami. W tym kolorze wykonane są między innymi imienniki, pagony oraz orzeł na czapce.

Zmiana koloru z czarnego na piaskowy ma swoje uzasadnienie. Jak podkreśla młodszy aspirant Szymon Szydłowski, oficer prasowy PSP w Głogowie, głównym założeniem było skłonienie strażaków do częstszego czyszczenia odzieży, co jest związane z profilaktyką nowotworową. Na jaśniejszym mundurze zdecydowanie łatwiej dostrzec szkodliwe pyły, substancje chemiczne czy sadzę, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia.

Nowe umundurowanie składa się z kilku elementów, które można nosić w zależności od pełnionej służby i warunków pogodowych. Wśród nowości wprowadzono także krótkie spodenki, które latem strażacy podziału bojowego będą mogli nosić w koszarach.

Wprowadzenie nowego typu umundurowania służbowego nastąpiło na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2021 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Nowy ubiór służbowy zastąpił dotychczasowy rodzaj ubioru o tej samej nazwie oraz tzw. odzież specjalną, w tym ubranie koszarowe. Nowe umundurowanie bazuje na koncepcjach wypracowanych przez inne służby mundurowe, czerpiąc inspiracje z wojskowego munduru polowego. Duży nacisk położono na ergonomię, co przejawia się w kolorze, zastosowanym materiale i kroju.

Systematyzacja oznak objęła dodanie emblematu z godłem Rzeczypospolitej Polskiej na umundurowaniu wyjściowym i reprezentacyjnym oraz naszywki z flagą Rzeczypospolitej Polskiej na umundurowaniu służbowym. Rozporządzenie to było poprzedzone wcześniejszymi regulacjami, a jego celem jest ujednolicenie i podniesienie standardów umundurowania strażaków.

Rodzaje Umundurowania Strażackiego

Poza mundurem służbowym, strażacy posiadają również inne rodzaje umundurowania, przeznaczone na różne okazje i rodzaje działań.

Mundur Galowy

Mundur galowy to strój przywdziewany na specjalne okazje, takie jak oficjalne uroczystości, obchody świąt państwowych czy uroczystości kościelne. Jego wygląd zależy od płci strażaka:

• Męski mundur galowy: Składa się z ciemnoniebieskiego munduru i spodni wykonanych z tego samego materiału. Pod marynarką noszona jest śnieżnobiała koszula z długim rękawem. Charakterystycznymi elementami są czapka rogatywka oraz srebrno-niebieski sznur galowy przypięty do marynarki. Całość dopełniają eleganckie czarne buty.
• Kobiece umundurowanie galowe: Marynarka jest taka sama jak w męskim stroju, jednak spodnie zastępuje spódnica do kolan. Do stroju zakłada się cieliste rajstopy i eleganckie czarne obuwie na niewielkim obcasie. Głowę strażaczki przykrywa czapka dżokejka.

Dopełnieniem munduru galowego są zdobyte w trakcie służby odznaczenia, medale, oznaki i ordery. W przypadku strażaków pełniących funkcje honorowe i niosących sztandar, obowiązkowe są również białe rękawiczki.

Mundur Koszarowy

W sytuacjach mniej oficjalnych, ale niebędących akcjami ratowniczymi, strażak zakłada mundur koszarowy. Jest to strój codzienny, wykorzystywany podczas prowadzenia prelekcji, spotkań zawodowych czy pracy w jednostce. Składa się on z bluzy i spodni koszarowych, kamizelki, czapki z daszkiem, butów o wzmocnionej podeszwie oraz odznaczeń.

Mundur Bojowy (Specjalny)

Mundur bojowy, znany również jako strój techniczny lub specjalny, ma za zadanie maksymalnie chronić ciało strażaka przed oparzeniami i innymi zagrożeniami podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Elementy tego stroju obejmują:

• Ubranie ochronne złożone z kurtki i spodni, wykonane z materiałów ognioodpornych.
• Kominiarkę chroniącą twarz.
• Buty ochronne ze wzmocnionymi noskami i podeszwami.
• Hełm, chroniący przed spadającymi elementami.
• Grube rękawice chroniące dłonie.

Warto zaznaczyć, że w PSP w ostatnim czasie zmienił się również wzór umundurowania specjalnego, a jego wymiana trwa od 2018 roku. Nowe ubrania specjalne, opracowywane w latach 2007-2015, posiadają wyższe parametry ochronne od poprzednich.

Umundurowanie Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)

Strażacy OSP również uczestniczą w ważnych obchodach świąt państwowych, religijnych i regionalnych, nosząc wówczas mundury wyjściowe OSP. Zgodnie z przepisami, muszą oni wystąpić podczas uroczystości w białej koszuli z czarnymi guzikami, pagonami oraz z kieszeniami na klatce piersiowej, uzupełnionej czarnym krawatem. Kluczowymi elementami są ciemnogranatowy mundur oraz czapka rogatywka (lub "dżokejka" dla pań), czarne obuwie i srebrny sznur przeplatany niebieską nitką.

Regulamin umundurowania OSP szczegółowo określa zasady noszenia odznaczeń, medali, oznak oraz identyfikatorów. Dopuszcza się również noszenie elementów folklorystycznych, charakteryzujących dany region, oraz stosowanie ubioru letniego w określonych warunkach temperaturowych.

W przypadku działań ratowniczych, jeśli nie jest konieczne użycie ubrania specjalnego ochronnego, dopuszcza się noszenie ubrania typu "moro" lub ubrania koszarowego.

Przepisy Prawne i Regulacje

Noszenie umundurowania przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej jest regulowane prawnie. Strażak na mocy ustawy jest obowiązany do noszenia w czasie służby umundurowania, środków ochrony indywidualnej i ekwipunku osobistego oraz oznak. Przedmioty te są prawnie zastrzeżone wyłącznie dla strażaka.

Kluczowym aktem prawnym jest wspomniane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2021 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Akty te określają szczegółowe wymogi dotyczące wyglądu, elementów składowych oraz sposobu noszenia poszczególnych rodzajów umundurowania.

tags: #mundur #regionalny #strazacki