Strażacy ratownicy ochotniczej straży pożarnej lub osoby posiadające uprawnienie do świadczenia ratowniczego mogą od 8 kwietnia 2026 r. otrzymać legitymacje służbowe. W dotychczasowym stanie prawnym, zgodnie z art. 29 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, strażak ratownik OSP na czas pełnienia tej funkcji oraz osoba posiadająca uprawnienie do świadczenia ratowniczego na czas posiadania uprawnienia do tego świadczenia, powinien otrzymywać legitymację OSP w celu identyfikacji i korzystania z dodatkowych świadczeń.
Podstawy Prawne i Terminy Obowiązywania
Ustawa i Rozporządzenie
Zgodnie z ustawą z 4 czerwca 2025 r. nowelizującą ustawę o ochotniczych strażach pożarnych, która weszła w życie 8 kwietnia 2026 r., wprowadzono nowe regulacje dotyczące legitymacji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał również rozporządzenie w sprawie wzoru legitymacji strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej oraz zasad jej przyznawania. Wygląd legitymacji określiło rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 1 czerwca 2022 r. w sprawie legitymacji strażaka ratownika OSP lub osoby posiadającej uprawnienie do świadczenia ratowniczego. Nowe przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia.
Procedura Wydawania Legitymacji
Składanie Wniosków i Odpowiedzialność
Legitymacja strażaka ratownika OSP wydawana jest na wniosek strażaka lub osoby posiadającej uprawnienia do wykonywania działań ratowniczych. Wniosek składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na siedzibę jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej, której wnioskodawca jest członkiem. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) może na podstawie porozumienia upoważniać zarząd OSP lub zarząd oddziału gminnego związku ochotniczych straży pożarnych do przyjmowania wniosków o wydanie legitymacji i wprowadzenia danych do rejestru. Zgodnie z rozporządzeniem, legitymację wydaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na wniosek strażaka ratownika lub osoby posiadającej uprawnienia do świadczenia ratowniczego.
Warunki Posiadania Legitymacji
Prawo do posługiwania się legitymacją ma strażak ratownik OSP po ukończeniu szkolenia podstawowego, przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych, lub osoba, która uzyskała decyzję o przyznaniu świadczenia ratowniczego.
Charakterystyka Legitymacji
Forma i Wygląd
Legitymacja ma być elektroniczną kartą procesową w formie karty identyfikacyjnej wykonanej z tworzywa sztucznego. Inicjatorzy nowych przepisów szacują, że legitymacje otrzyma około 230 tys. obywateli. Pierwotnie planowano wydać około 230 tys. legitymacji, jednak w październiku 2023 r. Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej zamówiła 9 tys. blankietów legitymacji.
Krytyka i Wyzwania w Procesie Wdrażania
Nowelizację w procesie legislacyjnym skrytykował Związek Powiatów Polskich. Wskazywał on, że przepisy już umożliwiają wydawanie takich legitymacji, ale żadna nie została dotąd wydana. Gminy, które mają odpowiadać za wydawanie legitymacji, mogą mieć problemy, ponieważ nie mają dostępu do pełnych danych członków OSP i strażaków pobierających świadczenia ratownicze. Ponadto nie każdy strażak musi korzystać z mObywatela, co również stanowi wyzwanie w procesie weryfikacji i dystrybucji legitymacji.
Obowiązek Zwrotu Legitymacji
W przypadku zakończenia działalności w ochotniczej straży pożarnej, przed nabyciem praw do świadczenia ratowniczego, strażak ratownik OSP ma obowiązek zwrócić legitymację właściwemu komendantowi powiatowemu/miejskiemu.
Rola i Zadania Ochotniczych Straży Pożarnych
Zasady funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych oraz uprawnienia strażaków ratowników OSP reguluje ustawa o ochotniczych strażach pożarnych. Zgodnie z ustawą ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt jednostkami ochrony przeciwpożarowej, które realizują zadania związane z walką z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami.
tags: #legitymacje #osp #w #twardej #okladce