Ochotnicza Straż Pożarna w Baczynie została założona w lutym 1929 roku. Głównym założycielem i pierwszym prezesem był proboszcz ks. Stefan Zieliński. Od momentu powstania stowarzyszenie koncentruje się na realizacji swoich statutowych celów.
Cele statutowe stowarzyszenia
Celem stowarzyszenia jest podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska, określonych w art. 3 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, a także szereg innych inicjatyw:
- Udzielanie pomocy członkom ochotniczych straży pożarnych i ich rodzinom.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury oraz tradycji.
- Rozwijanie i krzewienie kultury fizycznej i sportu.
- Wychowanie dzieci i młodzieży, ze szczególnym uwzględnieniem wychowania o bezpieczeństwa, przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu oraz dyskryminacji osób i grup społecznych.
- Podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości.
Początki i rozwój OSP Baczyn
Pomimo panującej biedy, zdołano w ciągu roku od daty utworzenia straży zakupić mundury dla strażaków oraz hełmy. Pierwszym sprzętem, który służył strażakom, była dwucylindrowa sikawka, poświęcona w maju 1930 roku. W roku 1934 OSP otrzymała sztandar, co było ważnym wydarzeniem w historii jednostki. W tym samym roku wybudowano drewnianą remizę. Budulec na nią otrzymano z lasu państwowego dzięki poparciu ówczesnego wójta Zembrzyc Józefa Danka.
Rozwój OSP po II Wojnie Światowej
Po II wojnie światowej OSP zakupiła za własne fundusze z imprez motopompy i nowy ogumiony wóz, przystosowany do przewozu sprzętu i ludzi. W latach 1962-1968 strażacy baczyńscy wybudowali w czynie społecznym, przy 23% poparciu finansowym PZU, nową murowaną remizę strażacką. W 2009 roku w ramach programu „Małopolskie remizy” została ona wyremontowana i odnowiona.
Ewolucja sprzętu transportowego
Do 1968 roku do transportu sprzętu i ludzi używano zaprzęgów konnych. W 1968 roku OSP otrzymała pierwszy samochód marki „Żuk” od Powiatowej Komendy Straży w Suchej Beskidzkiej. Następnie zakupiono „Lublin” oraz mocno zużyty samochód marki „Star 25 GMB”. W 1996 roku OSP otrzymała karosowany samochód „Star 244” z autopompą i zbiornikiem, co znacząco zwiększyło jej możliwości operacyjne.
Ważniejsze akcje gaśnicze z udziałem OSP Baczyn
Strażacy OSP Baczyn brali udział w gaszeniu wielu pożarów, ratując mienie i życie mieszkańców. Do ważniejszych akcji należą:
- W maju 1951 roku w Budzowie, w gaszeniu pożaru zabudowań mieszkalnych i gospodarczych na Dziale.
- We wrześniu 1951 roku w Budzowie na roli Wojtanówka, w gaszeniu pożaru domu mieszkalnego i stodoły.
- W sierpniu 1959 roku w Baczynie, w gaszeniu pożaru od uderzenia pioruna zabudowań mieszkalnych i gospodarczych.
Osiągnięcia i odznaczenia
Za swoją służbę i zaangażowanie OSP Baczyn została uhonorowana. W 1999 roku OSP odznaczona została Srebrnym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Jednostka może pochwalić się także osiągnięciami w konkursach lub zawodach, zdobywając:
- I miejsce w 2009 roku.
- I miejsce w 2006 roku.
Strażacka Izba Pamięci w Baczynie
W 2003 roku powstała Strażacka Izba Pamięci, której utworzenie planowano już w latach 60-tych XX wieku. Głównym powodem jej powstania było zachowanie wyposażenia strażackiego z 1929 roku oraz wielu fotografii - m.in. z lat 30-tych, a także strażackiego archiwum.
Założycielem i opiekunem Izby Pamięci jest Władysław Łuczak, który bardzo często sam zakupuje różne eksponaty do niej. Izba Pamięci spełnia bardzo ważną historyczną rolę na terenie Budzowszczyzny. Dzięki niej młodzież szkolna może zdobyć wiele wiadomości na temat historii nie tylko strażaków, ale także miejscowej ludności, ich codziennego życia, pracy, udziału w walkach narodowo-wyzwoleńczych.
W Strażackiej Izbie Pamięci zgromadzonych jest około 270 eksponatów, nie licząc starych monet.
