Najstarszy Wóz Strażacki z 1913 Roku i Historia Pożarnictwa

Historia pożarnictwa to niezwykła opowieść o zawodzie strażaka, sposobach ratowania ludzi oraz walce z żywiołem, które zmieniały się na przestrzeni lat wraz z rozwojem technologicznym. Zabytkowe wozy strażackie, sztandary, hełmy czy sikawki to dziedzictwo straży pożarnej, przybliżające charakter jej zadań i pozwalające zrozumieć fascynujący oraz niebezpieczny zawód strażaka. Jednym z miejsc, w którym można dogłębnie poznać tę historię, jest Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach, gdzie znajdują się jedne z najstarszych pojazdów gaśniczych.

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach: Historia i Misja

Centralne Muzeum Pożarnictwa (CMP) w Mysłowicach funkcjonuje od 14 września 1975 roku. Jest to jedyne muzeum pożarnictwa w Polsce, będące jednostką Państwowej Straży Pożarnej. Pierwotną lokalizacją Muzeum była ulica Powstańców, jednak w 1979 roku rozpoczęto budowę nowego obiektu przy ulicy Stadionowej 7a, 41-400 Mysłowice, woj. śląskie. Muzeum jest położone niedaleko Mysłowic, na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, co czyni je atrakcyjnym punktem podczas wakacyjnych wycieczek.

CMP przechowuje, gromadzi, dokumentuje oraz eksponuje dorobek i dziedzictwo polskiego pożarnictwa. Placówka ta jest największym tego typu obiektem w Polsce, przechowując blisko 4 tysiące eksponatów, w tym około 100 pojazdów pożarniczych - wszystko to, co strażacy użytkowali od XIX wieku po wiek XX. Dyrektor Muzeum, mł. bryg. Artur Luzar, podkreśla: „Mamy naprawdę pokaźne zbiory. To około 4000 eksponatów, w tym około 100 pojazdów pożarniczych. Są to zarówno sikawki, jak i samochody pożarnicze - wszystko to, co strażacy użytkowali od XIX wieku po wiek XX”.

Muzeum prowadzi następujące wydziały tematyczne:

• Wydział Dokumentacji Zbiorów
• Wydział Historii Pożarnictwa
• Wydział Naukowo-Oświatowy
• Wydział Finansowy
• Wydział Kwatermistrzowski
• Wydział Administracyjno-Kadrowy
• Wydział Konserwacji-Zbiorów

Na miejscu działa również biblioteka, z której można skorzystać po uzyskaniu pisemnej zgody Dyrektora CMP, a przechowywane przez nią książki przybliżają ewolucję sprzętu pożarniczego oraz przebieg różnych wypadków i katastrof.

Kolekcje Muzealne: Od Sikawek do Wozów Strażackich

W Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach miłośnicy pożarnictwa, historii czy motoryzacji znajdą mnóstwo ciekawych eksponatów i informacji w przestronnych halach. Prezentowane są mundury, sztandary, wyposażenie strażackie oraz bardzo cenne fotografie i dokumenty.

Najstarsze Pojazdy Pożarnicze

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach może poszczycić się najstarszym wozem strażackim - wyprodukowanym w 1913 roku samochodem Benz-Gaggenau. Obok niego, jednymi z najstarszych samochodów pożarniczych w posiadaniu Muzeum jest również Daimler z 1913 roku. Oba pojazdy były użytkowane na Górnym Śląsku. Nestorem kolekcji samochodów jest właśnie wyprodukowany w 1913 roku samochód BENZ-GAGGENAU.

Innym godnym uwagi pojazdem specjalistycznym jest autodrabina Magirus z 1927 roku. Muzeum gromadzi samochody zarówno z początku XX wieku, jak i współczesne pojazdy, w tym Star P 25 z 1957 roku czy Star 20 z 1953 roku. Wśród eksponatów uwagę przykuwa również ciężki lotniskowy samochód gaśniczy CHUBB PATHFINDER, który służył na lotnisku w Bostonie i w Balicach. Od sprawności tych wozów niejednokrotnie zależało ludzkie życie, a każdy z nich ma swoją niepowtarzalną historię.

Ewolucja Technologii Pożarniczej

W Centralnym Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach można uświadomić sobie, jak technologia pożarnicza zmieniała się na przestrzeni wieków. Kpt. Grzegorz Mazur, zastępca dyrektora placówki, zaznacza, że kwestia ta dotyczy zarówno ochrony osobistej strażaków, sprzętu, jak i łączności. Obserwuje się dynamiczny rozwój również w przypadku drabin mechanicznych, które wcześniej były drabinami ręcznymi, a teraz wspomagamy się pojazdami silnikowymi i mechanicznymi drabinami dla strażaków. Na przestrzeni wieków szczególny rozwój dotyczył samochodów pożarniczych dla strażaków Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej - od maszyn parowych, przez silniki spalinowe dwusuwowe, aż po nowoczesne konstrukcje czterosuwowe.

Pozostałe Cenne Eksponaty

Najbogatszą kolekcją eksponatów w Centralnym Muzeum Pożarnictwa jest wystawa sikawek ręcznych i powozowych, używanych do walki z żywiołem, które stanowiły wyposażenie strażaków zanim do wozów trafiły silniki spalinowe i elektryczne. Prawdziwymi klejnotami w tej kolekcji są:

• Pochodząca z 1717 roku sikawka konna wykonana w opactwie Cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku.
• Sikawka konna z 1844 roku, ufundowana dla podgłogowskiej gminy Neudorf (obecnie Nowa Wieś).
• Oryginalne sikawki konne firmy KNAUST z XIX wieku, świetnie zaprojektowane i wówczas bardzo nowatorskie.

Równie efektownie prezentuje się kolekcja polskich i zagranicznych motopomp, używanych jeszcze do lat 80. Muzeum posiada spory zbiór motopomp, które wyprodukowane zostały niegdyś w Bielsku - przez firmę Karol Ochsner i Syn oraz Wytwórnię Sprzętu Mechanicznego. WSM Bielsko powstało na bazie przedwojennej montowni pomp Ochsnerów i po wojnie stało się potentatem w produkcji motopomp pożarniczych.

W Muzeum znajdziemy również eksponaty związane z Podbeskidziem, takie jak skórzany hełm z metalową plakietką z napisem „Kaczyce”, użytkowany pod koniec XIX wieku przez Ochotniczą Straż Pożarną w Kaczycach. Najstarszym hełmem znajdującym się w CMP jest hełm pochodzący z 1860 roku. Wśród sztandarów znajduje się sztandar strażacki z 1906 roku, z obrazem przedstawiającym św. Floriana, przekazany do Muzeum przez Ochotniczą Straż Pożarną Dziedzice w 1976 roku i gruntownie odnowiony w 2004 roku.

Edukacja i Wydarzenia w CMP

Centralne Muzeum Pożarnictwa prowadzi bogatą ofertę lekcji muzealnych przeznaczonych nie tylko dla wszystkich typów szkół, ale również dla dorosłych. Na piętrze Muzeum znajduje się specjalna sala edukacyjna, wyposażona w multimedia i efekty specjalne, dzięki którym dzieci w przystępny sposób dowiadują się o różnych zagrożeniach. Przewodnik Michał Figzał opowiada: „Pokazujemy dzieciom - ale nie tylko im, bo sala jest przeznaczona również dla osób starszych - czego się wystrzegać, na przykład podczas wypoczynku nad wodą czy nad zamarzniętym jeziorem. Pokazujemy też, co zrobić, gdy zapali się nam olej na patelni, mówimy również o tlenku węgla. Oprócz tego realizujemy zajęcia z pierwszej pomocy i uczymy, jakie zagrożenia wynikają na przykład z pożarów lasów czy hal”.

Dla starszych odwiedzających muzeum przygotowało lekcje z historycznego zakresu pracy strażaka i jej rozwoju, a także roli kobiet w straży pożarnej czy przedstawienia pożarnictwa w sztuce, literaturze i architekturze.

Muzeum organizuje również imprezy cykliczne. Jak mówi dyrektor Artur Luzar: „Nasza placówka znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, a co roku świętem tego szlaku jest Industriada, która odbywa się zawsze w drugą sobotę czerwca i w ramach której organizujemy różne atrakcje. Nasza oferta jest również cyklicznie rozszerzana”. W Muzeum organizowano także sztaby Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. W tym roku Muzeum będzie obchodziło 50-lecie istnienia. „We wrześniu planujemy otworzyć z tej okazji dwie nowe wystawy czasowe, między innymi o herosach pożarnictwa. Będzie to bardzo ciekawa wystawa, która pokaże spuściznę protoplastów pożarnictwa” - dodaje dyrektor. Planowana jest również organizacja konferencji, a rok 2025 to 30-lecie Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.

Centralne Muzeum Pożarnictwa skupia się głównie na utrwalaniu tradycji szeroko pojętego pożarnictwa. „Za każdym z eksponatów kryje się mnóstwo krwi i potu. O wszystkich strażakach, którzy brali udział w tych akcjach ratowniczych, musimy pamiętać” - podkreśla dyrektor Artur Luzar.

Informacje dla Zwiedzających

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach to interesująca propozycja dla grup szkolnych, młodzieżowych drużyn pożarniczych, a także rodzin z dziećmi. Muzeum jest zdecydowanie przygotowane do zwiedzania przez dzieci, można poruszać się po nim wózkiem, a nawet skorzystać z przewijaka i niewielkiej knajpki. Przy muzeum jest duży, bezpłatny parking (koordynaty 50.227803, 19.145358).

Godziny Otwarcia i Cennik

Muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00-16:00.

Cennik biletów prezentuje się następująco:

• Bilet normalny: 15 zł
• Bilet ulgowy: 8 zł
• Bilet grupowy: 8 zł/osoba
• Lekcja muzealna: 100 zł
• Usługa przewodnicka: 70 zł

Ponadto, wstęp bezpłatny w niedzielę przysługuje osobom zwiedzającym indywidualnie. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów najlepiej sprawdzić bezpośrednio na stronie Muzeum.

tags: #najstarszy #woz #strazacki #1913 #r