Pożar: Definicja, Przyczyny i Metody Ustalania Źródła Ognia

Pożar to zjawisko destrukcyjne, które może prowadzić do znacznych strat zarówno w środowisku naturalnym (np. w lasach, na łąkach), jak i w gospodarce (np. zniszczenie upraw, budynków, urządzeń). Wiąże się z występowaniem szkodliwych czynników, takich jak płomienie, wysoka temperatura, dym, iskry, a niekiedy także toksyczne opary i wybuchy. W skrajnych przypadkach może doprowadzić do zniszczenia całych miast i wywołania katastrof ekologicznych. Pożary są jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia, życia i mienia, a w większości przypadków wynikają z ludzkiej nieostrożności, niewiedzy lub celowego działania. Zrozumienie głównych kategorii przyczyn pożarów pozwala skuteczniej zapobiegać tragediom.

Definicja pożaru

Definicja pożaru różni się w zależności od kontekstu:

• W ochronie przeciwpożarowej pożarem nazywa się niekontrolowany proces palenia w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
• W świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego przez pożar rozumie się ogień o wielkim zasięgu, obejmujący z nagłą i niekontrolowaną siłą mienie ruchome lub nieruchome. Może on też przebiegać w formie bezpłomieniowej (tlenie). Stwarza zagrożenie dla zdrowia lub życia wielu osób albo dla mienia o wielkich rozmiarach. Zagrożenie to nie może być odległe w czasie, lecz musi występować na bieżąco.
• Zakłady ubezpieczeniowe definiują pożar jako działanie ognia, który przedostał się poza palenisko albo powstał bez paleniska i rozprzestrzenił się o własnej sile, lub też jako niekontrolowany proces palenia przebiegający w miejscu do tego nieprzeznaczonym i samorzutnie się rozprzestrzeniający.
• Znacznie szersze jest rozumienie pojęcia pożaru w kryminalistyce. Najogólniej można przyjąć, że przyczyną pożaru jest zjawisko fizyczne, chemiczne lub biologiczne prowadzące do wyzwolenia niekontrolowanego ciepła, iskry lub płomienia, powodujące zapalenie i powstanie ognia.

Klasyfikacja pożarów

Fazy rozwoju pożaru

Pożar charakteryzuje się rozszerzaniem ognia od źródła zapalenia, a w tej fazie następuje gwałtowny wzrost temperatury. Następnie pożar osiąga pełny rozwój przez objęcie płomieniem całego pomieszczenia lub przez wniknięcie w głąb materiału palnego. Podczas przejścia pożaru do tej fazy może nastąpić rozgorzenie lub wsteczny ciąg płomienia. Następuje wówczas gwałtowny wzrost temperatury do około 800-1200 °C w górnej strefie gazów pożarowych.

Rodzaje pożarów ze względu na lokalizację i wielkość

• Pożar ukryty - rozwija się i rozprzestrzenia w pustych przestrzeniach stropów, stropodachów, ścian, podłóg itp.
• Pożar bardzo duży - występuje, jeśli w jego wyniku zostały spalone lub zniszczone obiekty lub ich części, ruchomości, składowiska materiałów, maszyny, urządzenia, surowce, paliwa itp.
• Pożar duży - występuje, jeśli w jego wyniku zostały spalone lub zniszczone obiekty lub ich części, ruchomości, składowiska materiałów, maszyny, urządzenia, surowce, paliwa itp.
• Pożar średni - występuje, jeśli w jego wyniku zostały spalone lub zniszczone obiekty lub ich części, ruchomości, składowiska materiałów, maszyny, urządzenia, surowce, paliwa itp.
• Pożar mały - występuje, jeśli w jego wyniku zostały spalone lub zniszczone: obiekty lub ich części, ruchomości, składowiska materiałów, maszyny, urządzenia, surowce, paliwa itp.

Klasy pożarów ze względu na materiał palny

Bezpośrednim warunkiem zapoczątkowania pożaru (podobnie jak w procesie spalania) jest istnienie tzw. trójkąta spalania (materiał palny, utleniacz, źródło zapłonu). Materiały palne dzieli się na kilka klas:

• Stałe materiały palne - np. drewno, papier, tekstylia, tworzywa sztuczne.
• Ciecze palne - np. nafta i jej pochodne, ciecze o niskiej temperaturze wrzenia (alkohol, aceton, eter, oleje, lakiery), a także substancje przechodzące w stan płynny pod wpływem ciepła, np. parafina, stearyna, smoła. Ulegają one zapłonowi, gdyż pod wpływem ciepła przechodzą w stan gazowy (parowanie), tworząc nad górną warstwą cieczy mieszaninę par z powietrzem.
• Gazy palne - np. metan, acetylen, propan, wodór, gaz miejski. Spalanie gazów odbywa się w warstwie stykania się strumienia gazu z powietrzem. Mieszanina gazu palnego z powietrzem lub - w odpowiedniej proporcji (w przedziale powyżej dolnej i poniżej górnej granicy wybuchowości) - z innymi gazami, ulega łatwemu zapaleniu od niewielkiego źródła ciepła, a nawet od iskry lub żaru papierosa. Gazy palne stanowią duże niebezpieczeństwo szczególnie wtedy, gdy wymieszane z powietrzem zostaną podpalone w pomieszczeniu zamkniętym.
• Metale - np. lit, sód, potas, glin i ich stopy. W zależności od składu chemicznego, spalając się, zużywają tlen z powietrza albo - jako mieszaniny mające w swym składzie utleniacze - spalają się bez dostępu powietrza (np. termit (pirotechnika), elektron (stop magnezu)). Metale te oraz mieszanki ciekłe, przeważnie pochodne ropy naftowej (np. napalm, pirożel), są trudne do ugaszenia.
• Pożary tłuszczów i olejów spożywczych - wyróżnienie tej klasy wynika z tego, że tłuszcze spożywcze w czasie ich użytkowania (np. smażenie) mają wysoką temperaturę, co utrudnia ich gaszenie, a po ugaszeniu może dojść do ponownego zapłonu, gdy znów dotrze do nich tlen z powietrza.

Przyczyny powstawania pożarów

Przyczyny powstawania pożarów są różnorodne i można je podzielić na kilka głównych kategorii:

• Czynniki ludzkie - To najczęstsze źródło pożarów, zarówno w domach, jak i obiektach przemysłowych. Pożary inicjowane są przez działalność człowieka (pośrednią lub bezpośrednią). Do tej grupy należą celowe podpalenia (akty wandalizmu, działania przestępcze), ale też zaniedbania lub nieostrożność.
  • Nieostrożność przy posługiwaniu się ogniem otwartym: np. papierosy, zapałki, świece, palenie tytoniu w łóżku (często ze skutkiem śmiertelnym), pozostawianie na kuchni gazowej bez nadzoru przygotowywanego posiłku.
  • Nieostrożność przy posługiwaniu się substancjami łatwopalnymi: np. czyszczenie odzieży, likwidacja plam w cieczach łatwopalnych (benzyna, aceton, rozpuszczalnik), mycie podłóg cieczami łatwopalnymi, rozpalanie ognia w piecu z zastosowaniem cieczy łatwopalnej. Podczas przelewania cieczy łatwopalnych następuje ich parowanie, a pojawienie się czynnika zapalającego może spowodować pożar.
  • Podpalenia: zarówno celowe, jak i przypadkowe, są istotną przyczyną.
  • Nieprawidłowa eksploatacja urządzeń: dotyczy zarówno urządzeń elektrycznych, jak i grzewczych. Przeciążone gniazdka, niesprawne czajniki, żelazka pozostawione bez nadzoru czy farelki ustawione zbyt blisko tkanin to tylko niektóre z przykładów.
  • Niewłaściwa organizacja pracy: np. brak nadzoru, brak oznakowań o zakazie palenia.
  • Brak szkoleń i zabezpieczeń: Brak odpowiednich szkoleń z zakresu ochrony przeciwpożarowej i zaniedbanie zabezpieczeń.
  • Nieostrożność w trakcie prowadzenia prac pożarowo niebezpiecznych: np. spawanie, cięcie, zgrzewanie, podgrzewanie materiałów.
• Czynniki naturalne - Choć występują rzadziej, bywają bardzo groźne. Pożar może zostać zainicjowany przez zjawiska naturalnie występujące w przyrodzie. Susze, silne wiatry i wyładowania atmosferyczne to jedne z głównych czynników powodujących pożary lasów czy trawiastych terenów. Brak bądź niewłaściwe urządzenia odgromowe również przyczyniają się do pożarów.
• Czynniki technologiczne i mechaniczne - W których pożary inicjowane są przez awarie techniczne, wady konstrukcyjne lub procesy chemiczne.
  • Wady lub niewłaściwe użytkowanie urządzeń i instalacji elektrycznych: przeciążone przewody, uszkodzone gniazdka, niewłaściwie zainstalowane oświetlenie, zwarcia, łuk elektryczny. Osłonięcie żarówki materiałem palnym powoduje szybkie nagrzewanie się tego materiału, zwęglenie i zapalenie.
  • Nieprawidłowa eksploatacja elektrycznych urządzeń grzewczych: ustawienie urządzenia grzejnego w odległości zbyt małej od materiałów palnych powoduje systematyczne nagrzewanie materiałów i prowadzi do ich zapalenia. Pozostawienie na dłuższy czas włączonej grzałki elektrycznej do gotowania wody lub żelazka na materiale palnym.
  • Samozapłony i reakcje chemiczne: Dotyczy firm i zakładów produkcyjnych, gdzie obecne są substancje chemiczne, farby, rozpuszczalniki czy łatwopalne odpady. Samozapłon dotyczy również siana, węgla czy niektórych chemikaliów w wyniku reakcji chemicznych lub biologicznych.
  • Elektryczność statyczna: brak instalacji uziemiających.
  • Nieprawidłowa eksploatacja przewodów kominowych.
  • Reakcje chemiczne: wynikające z pokrewieństwa materiałów, w technologii i składowaniu oraz mieszaniu cieczy łatwo zapalnych.
  • Mechaniczne: niewłaściwa eksploatacja urządzeń i maszyn - tarcie elementów, iskry mechaniczne.

Z danych statystycznych publikowanych przez Światowe Centrum Statystyki Pożarowej w Genewie (World Fire Statistics Centre) wynika, że za około 65% pożarów odpowiedzialny jest bezpośrednio człowiek, średnio 30% pożarów powstaje z przyczyn technologicznych, a pozostałe 5% ma naturalną przyczynę, m.in. wyładowanie atmosferyczne czy samozapalenie. Koreluje to z danymi statystycznymi Państwowej Straży Pożarnej (PSP), które mówią, że w Polsce za 64% pożarów odpowiedzialny jest człowiek (dane za rok 2016). W 2016 r. PSP zarejestrowała 126 228 pożarów, w których zginęło 488 osób, a 4205 zostało rannych.

Rozprzestrzenianie się pożarów

Pożary mają to do siebie, że bardzo szybko mogą się rozprzestrzenić. Głównymi przyczynami rozprzestrzeniania pożarów są:

• Niewłaściwe zabezpieczanie procesów technologicznych:
  • niewłaściwe składowanie materiałów palnych,
  • nadmierne gromadzenie materiałów palnych,
  • niewłaściwe składowanie produktów rolnych.
• Nieprzestrzeganie wymagań budowlanych:
  • stosowanie niewłaściwych materiałów budowlanych,
  • brak oddzieleń przeciwpożarowych,
  • niewłaściwa aranżacja pomieszczeń,
  • niezachowanie właściwych odległości między obiektami,
  • brak instalacji niezbędnych do odprowadzania ciepła i dymu z obiektów.
• Błędy w zwalczaniu pożaru:
  • brak lub nieprawidłowe przeszkolenie pracowników,
  • stosowanie niewłaściwej strategii gaszenia,
  • stosowanie niewłaściwych środków gaśniczych.
• Brak oraz niewłaściwe działanie wymaganych zabezpieczeń przeciwpożarowych obiektów i procesów technologicznych.
• Negatywne zdarzenia podczas pożaru: promieniowanie cieplne, zadymienie, iskry, ognie lotne, czad - wydzielanie substancji toksycznych.

Dochodzenie popożarowe i ustalanie źródła ognia

Cel i znaczenie oględzin

Oględziny miejsca pożaru to podstawowe źródło informacji niezbędnych do przeprowadzenia dochodzenia popożarowego. W kryminalistyce definiuje się je jako czynności procesowo-kryminalistyczne, które polegają na zbadaniu stanu obiektu. Zasadniczym ich celem jest obiektywna rekonstrukcja przebiegu zdarzenia, a także zebranie, zabezpieczenie i utrwalenie w niezbędnym zakresie dowodów na potrzeby postępowania karnego. Oględziny miejsca zdarzenia dostarczają pierwszych informacji o przestępstwie i dlatego też czynność ta w pierwszym rzędzie służy wykryciu sprawcy. Ponadto dają one możliwość uzyskania odpowiedzi na tzw. siedem złotych pytań kryminalistyki: co się wydarzyło? gdzie miało miejsce zdarzenie? kiedy do niego doszło? dlaczego, czyli jaki motyw kierował sprawcą? w jaki sposób, za pomocą jakich środków dokonano czynu? kto dokonał czynu? i co dalej się działo?

Proces oględzin miejsca pożaru

Oględziny są czynnością wymagającą specjalistycznej wiedzy i dużego doświadczenia, dlatego powinny być przeprowadzane z udziałem biegłego z zakresu pożarnictwa. Rozpoczyna się je po zakończeniu akcji gaśniczej, wygaszeniu pogorzeliska oraz zebraniu informacji o spalonym lub zniszczonym obiekcie. Należy ustalić osobę lub osoby, które pierwsze zauważyły pożar, czas zauważenia pożaru, miejsce zauważenia płomieni lub dymu oraz warunki, w których powstał lub rozprzestrzeniał się ogień (np. otwarte okna, drzwi, otwory w ścianach).

Po wykonaniu czynności ogólnoorientacyjnych przeprowadza się oględziny w pobliżu miejsca pożaru, w celu ujawnienia i zabezpieczenia porzuconych przez sprawcę przedmiotów, które mogły służyć do celowego wzniecenia pożaru, a także innych, np. zgubionych przedmiotów, śladów obuwia lub opon samochodowych nadających się do identyfikacji. Podstawowym celem oględzin jest ujawnienie i zabezpieczenie śladów kryminalistycznych lub ich nośników, znajdujących się na miejscu zdarzenia, osobie lub przedmiocie, albo rzeczy mogących mieć związek z wznieceniem ognia, które mogą służyć jako środki dowodowe w toku postępowania. Należy także ustalić inne okoliczności bezpośrednio poprzedzające pożar, a mogące mieć z nim związek (np. awaria instalacji, wyładowanie atmosferyczne, remont).

Ujawnianie i badanie śladów

W ustalaniu przyczyny pożaru najważniejszym zadaniem jest wykrycie ogniska pożaru, czyli miejsca, w którym się rozpoczął. Będzie to możliwe, jeśli ujawnimy i zbadamy ślady zniszczeń termicznych oraz kierunek rozprzestrzeniania się ognia. Na podstawie analizy charakteru uszkodzeń termicznych można ustalić miejsce lub obszar, gdzie pożar został zainicjowany. Mogą to być następujące ślady lub zmiany:

• całkowicie zwęglone, przepalone i wypalone przedmioty palne (głównie elementy drewniane i drewnopochodne, tworzywa sztuczne),
• uszkodzenia i stopienia instalacji elektrycznej, farb itp. (zwarcia, destrukcje termiczne, zwęglenia, wypalenia, przepalenia),
• stan przeszkleń (okopcone, popękane, stopione, brak),
• okopcenia przy otworach, framugach okiennych, kratkach wentylacyjnych,
• kierunek dymienia (przeciwny w stosunku do ogniska pożaru, ponieważ ciepło jest przekazywane przez ognisko pożaru drogą prądów konwekcyjnych i promieniowania w kierunku materiałów mniej nagrzanych),
• miejsca występowania smug dymu, ze zmianami koloru materiałów z otoczenia (ślady na ścianach, sufitach i stropach oraz okopcenia tynku),
• miejsca odpadnięcia tynku, pęknięcia ścian budynków lub tzw. spękania pajęczynowe.

Pożar zazwyczaj rozprzestrzenia się ku górze, dlatego poszukując ogniska pożaru, zawsze należy obejrzeć najniżej położone miejsca ze śladami jego oddziaływania. Najczęściej ślad taki charakteryzuje się lokalnym wypaleniem materiału albo silnym termicznym zniszczeniem niepalnych lub trudno zapalnych materiałów i elementów konstrukcyjnych. Należy porównać dane z sytuacji przed powstaniem pożaru i ocenić możliwości pierwotnego zapalenia się materiałów i substancji znajdujących się w obszarze pożaru. Ogniskiem pożaru bywa często miejsce, w którym nastąpiło termiczne i destrukcyjne działanie prądu elektrycznego, np. zwarcie przewodów elektrycznych lub przeciążenia linii elektrycznej.

Pogorzelisko budynku ma najczęściej układ warstwowy zgliszczy. Najbliżej podłoża leżą warstwy, które opadły w początkowej fazie rozwoju pożaru. Na wierzchu zalegają zazwyczaj elementy konstrukcyjne obiektu charakteryzujące się największą odpornością na oddziaływanie ognia. Aby dotrzeć do podłoża pogorzeliska, można zastosować tzw. archeologiczną metodę badania. Polega ona na usuwaniu kolejnych warstw pogorzeliska, zaczynając od warstwy wierzchniej, a następnie poddawaniu ich szczegółowym oględzinom, w tym przesiewaniu przez specjalnie przygotowane sito pogorzeliskowe. Badania warstwowe pozwalają nie tylko na zorientowanie się w kolejności następowania pobieżnych zniszczeń, lecz także na odtworzenie rozwoju pożaru, a w szczególności kierunków jego rozprzestrzeniania się.

Zabezpieczanie materiałów do badań

Końcową czynnością oględzin miejsca pożaru jest zabezpieczenie materiału do badań laboratoryjnych (kryminalistycznych). Wstępne typowanie i selekcję ujawnionych zmian termicznych powstałych w wyniku działania ogniska pożaru oraz śladów zjawisk termicznych wtórnych przeprowadza się już w trakcie oględzin. Zabezpiecza się ślady zjawisk termicznych, co do których istnieje przypuszczenie, że mogły być przyczyną powstania pożaru oraz materiały łatwopalne znajdujące się w centrum lub w pobliżu ogniska pożaru. Odrzuca się natomiast ślady zmian termicznych powstałych w wyniku oddziaływania wtórnego pożaru.

Miejsce ujawnienia śladów opisuje się szczegółowo w protokole oględzin, fotografuje z użyciem skalówki i numerka oraz zaznacza na szkicu. Dopiero po wykonaniu tych czynności zakwalifikowany do badań materiał pobiera się z miejsca jego ujawnienia. Na przykład próbki pogorzeliska przeznaczone do badania obecności cieczy palnych pobiera się z miejsc, gdzie ciecz mogła wpłynąć i nie mogła się spalać, a jej parowanie było utrudnione (np. próg drzwi, listwa przyścienna, wykładzina dywanowa). Jeżeli przedmioty znajdujące się w ognisku pożaru uległy całkowitemu spopieleniu, to po wystudzeniu popiołu należy umieścić w czystych, zamykanych szklanych słojach lub workach z tworzyw sztucznych. Przed podjęciem decyzji o zakończeniu oględzin należy ponownie przejrzeć obiekt lub teren, by sprawdzić, czy nie zostały pominięte jakiekolwiek czynności istotne dla wyjaśnienia sprawy. Przebieg oględzin zależy od rodzaju, przeznaczenia i charakteru obiektu, a elementy te wyznaczają rodzaj wykonywanych czynności. Bardzo ważne jest, by w pracy z ujawnionymi i zabezpieczonymi dowodami rzeczowymi nie zostały zniszczone lub zmienione właściwości ujawnionych śladów. Dlatego przy poszukiwaniu śladów oraz innych dowodów rzeczowych należy stosować takie metody i sposoby, które zapobiegną możliwości uszkodzenia lub zmiany badanego miejsca. Profesjonalne poszukiwanie i zabezpieczenie śladów pożarowych ma wartość tylko wtedy, jeśli uzupełnione zostanie naukową ekspertyzą.

Metody i środki gaśnicze

Najbardziej znanymi metodami walki z pożarem jest użycie środków gaśniczych.

• Woda: absorbuje z palącego się ciała duże ilości ciepła, tym samym uniemożliwiając dalsze palenie się. W zetknięciu się wody z pożarem wytwarza się para wodna, która wypiera tlen z ogniska pożaru, hamując cały proces palenia się. W przypadku pożaru palnych cieczy mieszających się z wodą (np. alkohol) lub ciał reagujących chemicznie z wodą (np. karbid, sód, potas), woda nie jest odpowiednim środkiem gaśniczym.
• Piana gaśnicza: może być podana w postaci piany lekkiej, średniej lub ciężkiej, co zwiększa zakres jej stosowania. Typ piany zależny jest od tzw. liczby spienienia. Piana izoluje palący się materiał od dostępu tlenu. W przypadku pożaru cieczy rozpuszczalnych w wodzie (np. etanolu) stosowanie piany wymaga użycia specjalnych środków pianotwórczych zapobiegających niszczeniu piany przez ciecz. Piany utworzone z użyciem tych środków doskonale nadają się do gaszenia pożarów innych cieczy (np. ropy naftowej).
• Proszki gaśnicze: drobno zmielone (niepalne) związki węglanowe lub fosforanowe - mają za zadanie odizolować płonące ciała od dostępu tlenu. Są bardzo skutecznym środkiem gaśniczym, ich dominującym mechanizmem gaśniczym jest zmiana parametrów cieplnych środowiska pożaru polegająca m.in. na pochłanianiu ciepła, co z kolei powoduje zmniejszenie szybkości reakcji chemicznych w płomieniu i stopniowe jego wygaszenie.
• Piasek: należy do łatwo dostępnych środków gaśniczych. Jego działanie polega na odcięciu dostępu tlenu od palącego się materiału. Użycie piasku zapobiega rozbryzgom.
• Koce gaśnicze: służą do gaszenia małych przedmiotów lub powierzchni nie większych niż 1 m².
• Specjalistyczne środki dla pożarów metali (klasa D): Podstawowym środkiem gaśniczym jest chlorek sodu, który przy zetknięciu się z płonącym metalem zaczyna się topić i wytwarza wokół niego warstwę, która odcina dostęp tlenu, przez co metal gaśnie. W przypadku mieszanin metali z utleniaczem warstwa stopionej soli izoluje płonący metal od palnych materiałów. Nieco mniej skuteczne (z powodu wyższej temperatury topnienia i przez to wytwarzania mniej szczelnej warstwy, gdyż ziarna się nie topią), ale też czasem stosowane są grafit i piasek. W przypadku pożaru litu stosowana jest także sproszkowana miedź, która działa podobnie do soli. Czasami, gdy dojdzie do pożaru niewielkiej ilości mieszaniny metalu z utleniaczem (np. termit) i dysponuje się dużą ilością ciekłego azotu lub (mniej skutecznego) dwutlenku węgla (np. w laboratorium), można ten metal gasić tą cieczą, zalewając go (uważając na rozpryskiwanie się metalu), co spowoduje obniżenie jego temperatury poniżej temperatury zapłonu. Jednakże takie działanie bardzo często może zakończyć się niepowodzeniem, ponieważ gaz powstały wskutek odparowania cieczy tworzy warstwę izolacyjną utrudniającą oziębianie materiału palnego.
• Specjalistyczne środki dla pożarów tłuszczów i olejów spożywczych (klasa F): Do gaszenia małej ilości gorącego tłuszczu (typowa kuchnia domowa) wystarczy zwykła gaśnica B, BC, ABC. Natomiast gaszenie w ten sposób takich pożarów w restauracjach, cukierniach itp., kiedy zapali się duża ilość rozgrzanego tłuszczu, może być nieskuteczne, ponieważ po ugaszeniu tłuszczu może się on znów zapalić, kiedy z powrotem dotrze doń tlen. Należy wtedy stosować specjalne gaśnice klasy F zawierające przeważnie roztwór octanu potasu.

W miejscach, gdzie są przechowywane duże ilości palnych metali, powinny być zainstalowane automatyczne instalacje gaśnicze z odpowiednim środkiem (sól, miedź) oraz przygotowane w pobliżu zbiorniki z tym samym środkiem - na użytek strażaków (nie należy zastępczo stosować soli kuchennej dostępnej w handlu, ponieważ ona zawiera rozmaite dodatki, które mogą zaburzać proces gaszenia).

Skutki pożarów

Pożary na terenach ekosystemów leśnych przynoszą duże straty ekonomiczne i ekologiczne. Według Instytutu Badawczego Leśnictwa bezpośrednie straty w przeliczeniu na 1 ha powierzchni wynoszą 17 tys. złotych, a straty pośrednie (ekologiczne) 92 tys. Ekologiczne skutki pożarów lasów są szczególnie niebezpieczne ze względu na wydzielane w procesie spalania związki toksyczne oraz tzw. gazy cieplarniane przyczyniające się bezpośrednio do powstawania efektu cieplarnianego. Pożar może również stanowić ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia wielu osób, a także dla mienia o wielkich rozmiarach.

tags: #nieustalone #zrodlo #ognia #pozar