Rola Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w systemie bezpieczeństwa Polski jest nieoceniona. Wiceszef MSWiA Jarosław Zieliński podkreślił, że „nie wyobrażamy sobie systemu bezpieczeństwa w Polsce bez ponad 16 tys. jednostek OSP i setek tysięcy druhen i druhów” oraz że „obowiązkiem rządu jest wspieranie strażaków ochotników”. Ochotnicze Straże Pożarne zrzeszają kilkaset tysięcy wolontariuszy, którzy narażają swoje zdrowie i życie, poświęcając czas na ratowanie innych ludzi i ich dobytku.
Rola Ochotniczych Straży Pożarnych w Systemie Bezpieczeństwa
W Polsce działa 16,2 tys. jednostek OSP. Strażacy, zarówno zawodowi, jak i ochotnicy, są uważani za najbardziej „wielofunkcyjnych” spośród wszystkich służb, pomagając przy różnego rodzaju zagrożeniach. Aktualnie jedynie około 25 proc. wyjazdów to pożary, co świadczy o szerokim spektrum ich działalności ratowniczej.
Fundusz Sprawiedliwości - Cel i Działanie
Zreformowany Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, znany jako Fundusz Sprawiedliwości, jest dysponentem ministra sprawiedliwości i działa od września 2017 roku. Program wsparcia z Funduszu obejmuje całą Polskę. Fundusz ten rozporządza pieniędzmi zasądzanymi od sprawców przestępstw. Zmiany ustawowe pozwoliły na poszerzenie katalogu organizacji, które dzięki wsparciu Funduszu Sprawiedliwości mogą pomagać poszkodowanym, aby rzeczywista pomoc docierała do jak największej grupy potrzebujących.
Dotacje są udzielane za pośrednictwem gmin i miast na prawach powiatu. Właściwi komendanci Państwowej Straży Pożarnej obligatoryjnie opiniują poszczególne wnioski składane do Funduszu Sprawiedliwości.
Skala Wspierania OSP z Funduszu Sprawiedliwości
Wsparcie dla OSP w Podlasiu
W ramach wsparcia dla OSP, przedstawiciele samorządów województwa podlaskiego podpisali łącznie 53 umowy na dofinansowanie zakupu sprzętu gaśniczego na kwotę ponad 2 mln zł. Wcześniej, w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku, podpisano umowy z samorządowcami z 54 gmin i powiatów o wartości 1,8 mln zł. Łącznie przewidziano wsparcie dla 107 samorządów z tego województwa na kwotę niemal 4 mln zł.
Wiceminister Jarosław Zieliński podkreślił, że niemal wszystkie samorządy z Podlasia otrzymały wsparcie finansowe na zakup sprzętu dla strażaków ochotników.
Dofinansowanie w Skali Kraju
Zgodnie z zapowiedziami kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości w 2018 roku, do Ochotniczych Straży Pożarnych w całej Polsce miało trafić ponad 100 mln złotych. Proces przyjmowania wniosków o dofinansowanie trwał i obejmował swoim zasięgiem kolejne województwa.
Historyczne dane pokazują również znaczące wsparcie z Funduszu Sprawiedliwości dla jednostek OSP w kolejnych latach:
- W 2019 roku: 25,3 mln zł
- W 2020 roku: 37,4 mln zł
- W 2021 roku: 9,5 mln zł
- W 2022 roku: 17,2 mln zł
- W 2023 roku: aż 58,5 mln zł
Kwoty dotacji były bardzo zróżnicowane, od kilku tysięcy do ponad miliona złotych. Przekazywane dofinansowania były wykorzystywane m.in. na zakup wyposażenia i urządzeń ratownictwa.
Fundusz Sprawiedliwości: Pomagamy pokrzywdzonym przestępstwem
Proces Aplikacji i Kryteria
Zgodnie z programem realizowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, o wsparcie mogą się ubiegać gminy i miasta na prawach powiatu z całego województwa. Za ich pośrednictwem sprzęt ratowniczy trafia do poszczególnych jednostek OSP z terenu danego województwa.
Procedura wygląda następująco:
- Gmina lub miasto na prawach powiatu zbiera zapotrzebowanie od Ochotniczych Straży Pożarnych ze swojego terenu.
- Składa wniosek do Ministra Sprawiedliwości o udzielenie dotacji na zakup wyposażenia i urządzeń ratownictwa, niezbędnych do udzielenia pomocy poszkodowanym bezpośrednio na miejscu zdarzenia.
- Wniosek, wraz z dokumentami potwierdzającymi status prawny podmiotu składającego wniosek (np. umocowanie osób reprezentujących wnioskodawcę), jest składany w systemie www.witkac.pl (np. od 16 kwietnia 2018 r., od godziny 12:00 do 27 kwietnia 2018 r.).
- Wygenerowany i wydrukowany z systemu wniosek, podpisany przez osoby uprawnione do zaciągania zobowiązań ze strony wnioskodawcy, wraz z załącznikami, należy niezwłocznie, w nieprzekraczalnym terminie (np. do 7 maja 2018 roku), przekazać do Ministerstwa Sprawiedliwości (decyduje data wpływu do Kancelarii Głównej / Biura Podawczego Ministerstwa Sprawiedliwości).
Wniosek złożony w systemie elektronicznym oraz w wersji papierowej musi posiadać taką samą sumę kontrolną wygenerowaną z systemu. W skrócie - gmina kupuje sprzęt w imieniu własnym z przeznaczeniem dla Ochotniczych Straży Pożarnych ze swojego terenu.
Rodzaje Dofinansowywanego Sprzętu
W ramach ogłoszonego naboru można kupić wyłącznie wyposażenie i urządzenia ratownictwa, niezbędne do udzielenia pomocy poszkodowanym bezpośrednio na miejscu zdarzenia. Przykładowe sprzęty, które uzyskiwały dofinansowanie ze środków Funduszu Sprawiedliwości, to:
- Agregat zasilający do narzędzi hydraulicznych o modelu pracy min.
- Zestaw węży hydraulicznych o długości min.
- Butla na sprężone powietrze do poduszek pneumatycznych pojemności min.
- Detektor wielo- lub jednogazowy (min. zakres).
Warto zaznaczyć, że zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi, żadne inne sprzęty poza wyżej wymienionymi nie uzyskiwały dofinansowania ze środków Funduszu Sprawiedliwości.
Inne Źródła Finansowania OSP
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) z różnych źródeł przeznaczyło na działanie OSP w 2018 roku 137,5 mln zł. Ochotniczy Strażacy są również objęci Programem Modernizacji Służb Mundurowych, z którego OSP łącznie otrzymają w ciągu czterech lat 501 mln zł.
Ponadto, w ramach wartego ponad 285 mln zł programu wsparcia dla Ochotniczych Straży Pożarnych, zostaną zakupione m.in. nowe wozy strażackie i sprzęt. Dla porównania, w 2017 roku jednostki OSP wpisane do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) otrzymały z budżetu państwa ponad 70 mln złotych, a prawie 60 mln złotych stanowiła dotacja przeznaczona dla wszystkich OSP w Polsce (z czego 38 mln pochodziło z dotacji MSWiA, a reszta z innych źródeł).
Niezależnie od środków otrzymywanych bezpośrednio z budżetu państwa, istnieją także inne źródła wsparcia. Dla realizacji celu doposażenia straży pożarnych powołano Fundusz Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, a na mocy ustawy o ochronie przeciwpożarowej towarzystwa ubezpieczeniowe są zobligowane do przekazywania części swoich dochodów na potrzeby straży pożarnych (również ochotniczych).
Kontrowersje i Krytyka NIK
Najwyższa Izba Kontroli (NIK) zwracała uwagę, że środki zgromadzone w ramach Funduszu Sprawiedliwości nie powinny być przeznaczone na zakup sprzętu dla jednostek OSP. NIK przypominała, że choć doposażenie straży pożarnych w sprzęt ratujący życie i zdrowie ludzi jest działaniem pożądanym, to dla realizacji tego celu powołano Fundusz Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, a także istnieją ustawowe zobowiązania towarzystw ubezpieczeniowych.
Zakup takiego sprzętu nie jest natomiast celem funkcjonowania Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, gdyż cele te zostały zdefiniowane w odpowiednich przepisach. NIK zapowiedziała, że wydatki Funduszu Sprawiedliwości zostaną poddane analizie podczas kontroli wykonania planu finansowego Funduszu za 2018 rok. Izba przypominała również o swoich wcześniejszych zastrzeżeniach dotyczących przekazania 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości do CBA.
Z poddanych badaniu przez obecne kierownictwo Ministerstwa Sprawiedliwości danych wynika, że środki z Funduszu Sprawiedliwości „nie były rozdzielane wedle rzetelnie przeanalizowanych potrzeb i obiektywnych kryteriów, a część gmin była z tego procesu wykluczona”.
tags: #nowy #sprze #osp #sprawiedliwosci #rawa