W ostatnich latach jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Polsce znacząco wzmacniają swój potencjał bojowy, inwestując w nowoczesne wozy ratowniczo-gaśnicze. Zakupy te, często finansowane z budżetów samorządów, środków unijnych oraz wsparcia funduszy ekologicznych, umożliwiają strażakom skuteczniejsze i bezpieczniejsze prowadzenie akcji ratowniczych.
Nowoczesne Wzmocnienie Jednostek OSP w Polsce
Nowy Wóz dla OSP Kleczew
Jednostka OSP w Kleczewie wzbogaciła się o nowy wóz strażacki, którego koszt przekroczył milion dwieście tysięcy złotych. Jest to pojazd nowoczesny, świetnie wyposażony i przystosowany do działań ratowniczo-gaśniczych. Jednorazowo może zabrać sześciu ratowników i cztery tysiące litrów wody. Nowy samochód został już oficjalnie wprowadzony do podziału bojowego i służy mieszkańcom Gminy i Miasta Kleczew.
Jak informuje Piotr Rybarczyk, naczelnik OSP Kleczew, zakupione auto to Volvo FL 4x4 o mocy 326 KM, wyposażone w zbiornik o pojemności 4 tysięcy litrów wody oraz nowoczesną autopompę firmy Rosenbauer. Zabudowa pojazdu została wykonana przez firmę Bocar. Jest to już trzeci pojazd wykonany przez tę firmę dla kleczewskiej jednostki. Poprzednie to Star 244, który aktualnie jest na wyposażeniu jednostki OSP Witnica, oraz dotychczasowe Volvo, które niebawem wzmocni siłę bojową jednostki OSP Sławoszewek, zastępując wysłużony już wóz.
Samochód kosztował ponad 1,2 miliona złotych. Z budżetu gminy przeznaczono na ten cel 759 889 złotych, natomiast pół miliona to środki pochodzące z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Powitanie wozu w Kleczewie miało niecodzienną oprawę, z syrenami, fajerwerkami i udziałem wielu jednostek z gminy oraz burmistrza, który wcielił się w rolę Mikołaja.
Średnie i Ciężkie Samochody Ratowniczo-Gaśnicze w Innych Jednostkach
OSP Marzęcino: Uroczyste Powitanie
W sobotę 13 lutego w Marzęcinie odbyło się uroczyste powitanie nowego średniego wozu ratowniczo-gaśniczego, który wzbogacił lokalną jednostkę Ochotniczej Straży Pożarnej. Koszt zakupu pojazdu wyniósł 819 999,18 zł. Dofinansowanie z budżetu gminy stanowiło 269 999,18 zł, a wsparcie z budżetu państwa oraz innych podmiotów wyniosło 550 000,00 zł. Burmistrz Jacek Michalski podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do zakupu nowego wozu strażackiego. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, jednostek OSP z terenu gminy Nowy Dwór Gdański, a także licznie zgromadzeni mieszkańcy Marzęcina. W ciągu ostatnich trzech lat jednostki OSP z Gminy Nowy Dwór Gdański wzbogaciły się łącznie o trzy nowe pojazdy strażackie: OSP Nowy Dwór Gdański (średni wóz), OSP Marynowy (średni wóz) oraz OSP Lubieszewo (lekki wóz). W ubiegłym roku rozbudowano również remizę w Marynowych.
OSP Krzczonów: Wzmacnianie Lokalnej Społeczności
Druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej w Krzczonowie wzbogacili się o nowy wóz strażacki - Citroën Jumper 30 HDI EURO z 2011 roku. Pojazd ten będzie służył zarówno jednostce, jak i całej społeczności gminy. Zakup pojazdu był możliwy dzięki znacznemu wsparciu finansowemu Gminy Opatowiec w kwocie 50 tys. zł oraz zaangażowaniu środków własnych jednostki (12 tys. zł). Nowy wóz strażacki będzie nieocenionym wsparciem podczas działań ratowniczo-gaśniczych oraz zapewni druhom bezpieczniejsze i skuteczniejsze niesienie pomocy mieszkańcom.
OSP Dobrzelów: Jubileuszowy Zakup i Włączenie do KSRG
Pachnący nowością średni samochód ratowniczo-gaśniczy MAN TGM 13.290 trafił do jednostki OSP Dobrzelów, stanowiąc znakomity prezent na stulecie jednostki. Ten znakomicie wyposażony wóz bojowy posiada automatyczną skrzynię biegów, co poprawi komfort kierowcy, oraz zbiornik mogący pomieścić nawet 4 tysiące litrów wody. Auto jest już w pełni wyposażone w niezbędny sprzęt ratowniczy. Samochód kosztował blisko 1,7 miliona złotych, z czego aż 85% kosztów zostanie pokrytych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Jednostka OSP Dobrzelów jest włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Oficjalne przekazanie wozu i jego "chrzciny" odbędą się 25 maja podczas uroczystości 100-lecia jednostki OSP w Dobrzelowie.
OSP KSRG Siedlin: Zaawansowany Sprzęt i Unijne Dofinansowanie
1 marca 2025 roku w Siedlinie odbyła się uroczysta ceremonia poświęcenia i przekazania sztandaru jednostce Ochotniczej Straży Pożarnej KSRG Siedlin. Podczas uroczystości druhowie otrzymali również nowoczesny, ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy marki MAN TGM 18.320 z napędem 4x4. Jest to najnowszy pojazd, wyprodukowany w 2024 roku, który znacząco podniesie skuteczność działań ratowniczych i gaśniczych na terenie gminy oraz całego powiatu.
Nowy wóz jest wyposażony w szeroki wachlarz specjalistycznego sprzętu, w tym akumulatorowe narzędzia hydrauliczne, aparaty powietrzne, pompę pływającą i szlamową, agregat prądotwórczy, zestaw ratownictwa medycznego wraz z defibrylatorem AED, kamerę termowizyjną oraz pilarki i przecinarki spalinowe. Na jego pokładzie znajduje się również armatura wodna i sprzęt wodno-pianowy, co pozwoli na skuteczniejszą walkę z pożarami i innymi zagrożeniami. Koszt nowoczesnego pojazdu wyniósł ponad 1,85 miliona złotych, z czego niemal 1,6 miliona złotych pochodziło z unijnego dofinansowania w ramach programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021-2027. Nowy sztandar oraz wóz bojowy są symbolem rozwoju i profesjonalizacji jednostki oraz wyrazem uznania dla strażaków ochotników.
Innowacyjne Rozwiązania w Nowoczesnych Wozach Ratowniczo-Gaśniczych
Prezentowany w niektórych regionach samochód ratowniczy Rosenbauer RT jest przykładem zastosowania nowoczesnych technologii w służbie straży pożarnej. Wykorzystywany jest m.in. w Berlinie, Amsterdamie czy Dubaju. Główne źródło napędu stanowią w nim silniki elektryczne - dwie jednostki o łącznej mocy 272 KM, przekazujące napęd na wszystkie cztery koła. Jedno ładowanie baterii pozwala na 100 kilometrów jazdy lub na godzinę pracy pompy stacjonarnej. Po tym czasie wymagane jest ładowanie, trwające od 45 minut do 4,5 godziny, w zależności od źródła zasilania.
W pojeździe istnieje również możliwość wykorzystania trzeciego silnika, spalinowego. Jest to 3-litrowa jednostka turbodiesel marki BMW, która pełni rolę pokładowego generatora prądu. Silnik ten, w momencie osiągnięcia przez baterie poziomu 20% naładowania, załącza się w pełni automatycznie, doładowując akumulatory. Dzięki temu zasięg pojazdu zwiększa się do 600 km, bądź do 6 godzin nieprzerwanej pracy podczas postoju.
Wśród głównych zalet pojazdu Rosenbaure RT wymienia się przyspieszenie oraz układ skrętny wszystkich kół, który ograniczył średnicę zawracania do zaledwie 12,5 metra. Ponadto, wszystkie koła mają niezależne zawieszenie o całkowicie pneumatycznym układzie, co pozwala regulować prześwit między podwoziem a nawierzchnią drogi w czterech poziomach: od 17,5 do 47 centymetrów. W opcjach produkowanego pojazdu znajduje się zbiornik wodny od 1 tysiąca do 4 tysięcy litrów wody oraz zbiornik na środek pianotwórczy. W kabinie połączonej z przedziałem dla ratowników znajdują się miejsca dla kierowcy, dowódcy, trzech rot oraz dodatkowego pomocnika, co daje możliwość przewiezienia 9 osób.
Z tyłu wozu na próżno szukać autopompy, gdyż jest ona zamontowana wewnątrz pojazdu, co zmniejsza hałas i zapewnia dodatkowe miejsce na sprzęt ratowniczy. Zestaw drabin znajdujący się na dachu pojazdu jest opuszczany do poziomu terenu za pomocą elektrycznych siłowników, eliminując potrzebę wchodzenia ratownika na dach. Podobnie skrzynia na sprzęt, zlokalizowana na dachu, może być opuszczana w sposób podobny do drabin. Wyposażenie samochodu obejmuje również sprzęt elektryczny na baterie (doładowywane akumulatory).
Straż pożarna Charlotte wprowadza innowacyjne rozwiązanie w postaci elektrycznego wozu strażackiego
Od Pomysłu do Gotowości Bojowej: Proces Powstawania Wozu Strażackiego
Etap Planowania i Przetargu
Proces pozyskania nowego wozu strażackiego zaczyna się od pomysłu i posiadania środków na zakup. Jednostki analizują dostępne pojazdy, zapoznają się z parametrami w katalogach i w sąsiednich jednostkach. Gdy oczekiwania są sprecyzowane, rozpoczyna się tworzenie szczegółowej specyfikacji przetargowej. W niej można określić podwozie, pojemność zbiornika na wodę, rodzaj oświetlenia czy nawet detale estetyczne, takie jak herb gminy na drzwiach.
Następnie ogłaszany jest przetarg, a producenci składają swoje propozycje. Dzień zamknięcia przetargu i wyboru ofert to kluczowy moment, choć nie oznacza on końca pracy. Od momentu podpisania umowy z wykonawcą rusza ogromna machina, na którą zamawiający ma wpływ w wielu kwestiach. Mimo szczegółowej specyfikacji, papier może nie oddać wszystkich niuansów, a niektóre pomysły mogą okazać się niemożliwe do zrealizowania z powodu konfliktów technicznych.
Realizacja Zamówienia i Produkcja
W chwili podpisania umowy specyfikacja zamówienia jest weryfikowana przez pracowników firmy odpowiedzialnych za projekt, realizację oraz zamówienie materiałów. Pierwszą ważną fazą jest projekt, a drugą - pozyskanie podwozia. Najczęściej pojazdy zabudowywane są na standardowych podwoziach, które są na bieżąco dostarczane producentom. W przypadku pojazdów na niestandardowym podwoziu czas realizacji może się wydłużyć, gdyż baza musi być specjalnie sprowadzona, a do tego dochodzi całkowicie nowy projekt. Dzieje się tak często przy pojazdach z kabinami nieseryjnymi lub specjalistycznych, jak "Rotator" czy "Mobilab". W takich sytuacjach czas zabudowy wydłuża się dodatkowo z powodu współpracy z firmami zewnętrznymi, np. przy montażu specjalistycznego dźwigu.
Gdy podwozie jest na zakładzie, rozpoczyna się właściwy proces zabudowy. Specjaliści z różnych działów częściowo "rozbrajają" pojazd, by dostosować go pod klienta. Demontowane są nadkola (jeśli wymagają malowania), wiele elementów w kabinie w celu modyfikacji instalacji elektrycznej, a także reorganizuje się fotele/siedzenia. W tym samym czasie w innym dziale powstaje zabudowa pojazdu lub jej elementy. Większe firmy posiadają specjalistyczne maszyny, lasery, prasy, komory lakiernicze, co pozwala na pracę na miejscu bez korzystania z pomocy firm zewnętrznych.
Często zabudowa opiera się na gotowym szkielecie, który jest przytwierdzany do ramy podwozia, a następnie uzbrajany. Po zamontowaniu części bazowej rozpoczyna się pracochłonny proces montażu wielu elementów, od autopompy i żaluzji po oświetlenie i ściany grodziowe. Na tym etapie jednostka zamawiająca ma możliwość zapoznania się z postępem prac i zgłoszenia uwag, które mogą być uwzględnione.
Gdy podstawowy etap jest za sobą, pracownicy dopasowują pojazd do życzeń jednostki w każdym detalu, zgodnie ze specyfikacją. Realizowane są podstawowe działania, których nie można zmienić na późniejszym etapie, takie jak montaż autopompy, masztu oświetleniowego, oświetlenia, szybkiego natarcia i innych "stałych" elementów.
Odbiór, Certyfikacja i Wprowadzenie do Służby
Wstępnie gotowy pojazd odbywa szczegółową inspekcję techniczną oraz jest sprawdzany pod kątem możliwości. Po pozytywnym przejściu kontroli, wraca na ewentualne poprawki lub konfigurację na halę serwisową. Aby nowy pojazd mógł być włączony do podziału bojowego, musi posiadać certyfikat CNBOP (Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej). Samochody zabudowywane seryjnie zazwyczaj otrzymują go wraz z pojawieniem się pierwszego egzemplarza modelu, natomiast pojazdy niestandardowe muszą przejść liczne testy w Józefowie.
Gdy pojazd jest w większości ukończony i posiada certyfikat CNBOP, strażacy często przywożą swój sprzęt do zamontowania, a pracownicy firmy dostosowują zabudowę pod konkretne wyposażenie. Nowi użytkownicy są również szkoleni z obsługi pojazdu, zarówno teoretycznie, jak i praktycznie. Finalnie następuje odbiór pojazdu według specjalnego protokołu, z dokładną weryfikacją wykonanej pracy. Kolejność czynności może się różnić; niekiedy odbiór i szkolenie odbywają się w jednostce, do której pojazd jest dostarczany.
Należy pamiętać, że często zdarzają się "wady wieku dziecięcego", czyli usterki zgłoszone przez użytkowników po odbiorze pojazdu. Ważne jest, aby zamawiający aktywnie uczestniczył w procesie, ponieważ firma realizuje zlecenie zgodnie z wolą i specyfikacją klienta. Brak zaangażowania zamawiającego w proces produkcji może skutkować niezadowalającym efektem końcowym. Materiał ten, oparty na informacjach od czołowych producentów, ma na celu przybliżenie, jak wygląda złożony proces powstawania wozów dla straży pożarnej.