Obowiązki Kierowcy-Konserwatora w Ochotniczej Straży Pożarnej

Rola Kierowcy-Konserwatora w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) jest kluczowa dla utrzymania gotowości bojowej jednostki. Łączy ona w sobie zarówno techniczne aspekty dbania o sprzęt i pojazdy, jak i operacyjne zadania związane z udziałem w akcjach ratowniczych. Poniżej przedstawiamy szczegółowy zakres obowiązków oraz zasady regulujące to stanowisko.

Podległość Służbowa

Kierowca-konserwator podlega zazwyczaj naczelnikowi OSP. W zakresie polityki gospodarowania budynkiem OSP, może podlegać organom samorządowym, na przykład Burmistrzowi Miasta, natomiast w pozostałym zakresie Zastępcy Burmistrza Miasta, co wskazuje na złożony charakter funkcji i konieczność koordynacji działań z różnymi podmiotami.

Zakres Obowiązków Konserwatora

Do głównych zadań konserwatora należy zapewnienie należytego stanu technicznego i eksploatacyjnego zarówno budynku remizy, jak i całego powierzonego sprzętu. Wśród nich wyróżnić można:

• Ogrzewanie obiektu: Opalanie obiektu remizy w okresie jesienno-zimowym.
• Eksploatacja i kontrola urządzeń: Prawidłowa eksploatacja urządzeń znajdujących się na terenie obiektu oraz bieżąca kontrola ich sprawności.
• Konserwacja sprzętu: Bieżąca konserwacja urządzeń i sprzętu będącego na terenie remizy, w tym dbanie o należyty stan techniczny, czystość i wygląd powierzonego sprzętu.
• Utrzymanie czystości: Utrzymanie budynku i terenu do niego przyległego w należytej czystości pod względem sanitarnym i porządkowym.
• Kontrola hydrantów: Bieżąca kontrola hydrantów na terenie gminy we współpracy z zarządem sieci wodociągowej.
• Zgłaszanie usterek: Formalne zgłaszanie naczelnikowi OSP o wszelkich usterkach sprzętu.
• Usuwanie przecieków: Usuwanie przecieków instalacji wodociągowej i centralnego ogrzewania.
• Obsługa urządzeń: Obsługiwanie urządzeń na przypisanym aucie.
• Prace konserwacyjno-naprawcze: Udział w pracach konserwacyjno-naprawczych powierzonego sprzętu silnikowego.
• Gotowość sprzętu: Utrzymywanie czystości w pomieszczeniach na powierzony sprzęt i urządzenia.
• Inne zadania: Wykonywanie innych zadań związanych z charakterem pracy wydawanych przez przełożonego (np. cięcia sanitarne drzew na polecenie Burmistrza).

Zakres Obowiązków Kierowcy

Kierowca OSP odpowiada za bezpieczne i skuteczne prowadzenie pojazdów pożarniczych oraz zarządzanie związaną z tym dokumentacją. Kluczowe aspekty to:

• Prowadzenie pojazdów: Prowadzenie, eksploatacja i obsługa powierzonych pojazdów, motopomp i innego sprzętu oraz upewnienie się co do ważności ubezpieczenia OC.
• Udział w obsłudze technicznej: Bezpośredni udział w obsłudze technicznej typu OT-1 i OT-2.
• Obsługa urządzeń samochodowych: Obsługa zainstalowanych na samochodzie urządzeń.
• Bezpieczeństwo jazdy: Przestrzeganie bezpiecznych warunków w czasie jazdy, obsługi pojazdów i sprzętu silnikowego.
• Oświetlenie pojazdu: Jazda z włączonymi światłami mijania lub drogowymi.
• Rozpoznawanie terenu: Rozpoznawanie, czy teren nie jest zbyt grząski i czy manewrowanie pojazdem nie będzie niebezpieczne.
• Technika jazdy: Znajomość i stosowanie odpowiedniej techniki jazdy w zabudowie miejskiej.

Zarządzanie Dokumentacją Pojazdów

Jednym z istotnych zadań kierowcy jest dbałość o dokumentację eksploatacyjną pojazdów:

• Prowadzenie dokumentacji eksploatacyjnej pojazdów (karty drogowej) w sposób przejrzysty i zgodny ze stanem faktycznym.
• Podsumowywanie wyników eksploatacyjnych poszczególnych pojazdów po zakończeniu czasu pracy, przebiegu kilometrów, ilości zużytego i pobieranego paliwa itp.
• Zdawanie karty drogowej osobie rozliczającej karty drogowe.
• Prowadzenie wymaganej odrębnymi przepisami dokumentacji oraz rozliczenia kart drogowych i kart pracy sprzętu.
• Zgłaszanie potrzeb w zakresie napraw i remontów sprzętu i pojazdów.
• Odpowiednie zabezpieczenie dokumentacji i kluczy do pojazdów.

Gotowość do Akcji i Reakcja na Alarm

Gotowość do natychmiastowej reakcji na alarm jest fundamentalnym aspektem pracy kierowcy OSP:

• Na sygnał alarmu należy zgłosić się do akcji.
• Najkrótszą drogą należy niezwłocznie udać się do strażnicy bądź wyznaczonego miejsca zbiórki.
• Wykonywanie rozkazów i poleceń dowódców oraz przestrzeganie wymaganej dyscypliny.

Mimo obowiązku stawiennictwa, istnieją okoliczności, które mogą zwolnić kierowcę z udziału w akcji, takie jak:

• Niedyspozycja (np. bycie podpitym).
• Znaczna odległość od jednostki.
• Bycie w trakcie wykonywania czynności, które nie mogą być przerwane.
• Brak osoby mogącej zająć się dziećmi podczas nieobecności.

Garażowanie Pojazdów

Kierowca-konserwator odpowiada za właściwe garażowanie pojazdów. Pojazdy OSP powinny być garażowane w remizie Ochotniczej Straży Pożarnej. W przypadku pojazdów przystosowanych do przewozu osób niepełnosprawnych, należy przestrzegać obowiązku garażowania ich wyłącznie w obiektach Urzędu Miasta.

Kwalifikacje i Wymagania dla Kierowcy OSP

Aby pełnić funkcję kierowcy w OSP, konieczne jest spełnienie określonych warunków. Osoba taka musi posiadać zezwolenie na prowadzenie pojazdów mechanicznych (prawo jazdy), dowód rejestracyjny pojazdu oraz jego ubezpieczenie.

Kierowca-konserwator powinien także:

• Eksploatować sprzęt zgodnie z kwalifikacjami do ściśle określonych celów.
• Wykonywać prace sumiennie.
• Nie zlecać innym osobom wykonywania prac bez pisemnej zgody zleceniodawcy.
• Być ubezpieczonym od wypadków zaistniałych w czasie wykonywania zadań statutowych.

Podstawy Prawne Obowiązków

Działalność kierowców-konserwatorów OSP jest uregulowana szeregiem przepisów prawnych, w tym:

• Uchwałą nr 95/18/2004 Prezydium Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 grudnia 2004r.
• Kodeksem drogowym, w szczególności w zakresie warunków używania pojazdów w ruchu drogowym.
• Ustawą z dnia 20 czerwca 1977r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 1997r. Nr 98, poz.602 z późn. zm.).
• Polską Normą PN-EN 1846-1:2000 "Samochody pożarnicze".
• Zarządzeniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 20 stycznia 2006r. w sprawie gospodarki transportowej w jednostkach organizacyjnych PSP (Dziennik Urzędowy Komendanta Głównego PSP 2006 nr 1, poz.1).

Konserwacja a Działania Ratownicze: Kwestie Prawne i Ekwiwalent

Ważnym aspektem regulacji prawnych jest rozróżnienie pomiędzy działaniami ratowniczymi a czynnościami konserwacyjnymi. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, członek OSP uczestniczący w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym otrzymuje ekwiwalent pieniężny, którego wysokość ustala rada gminy.

Definicja działań ratowniczych (art. 2 pkt 2 ww. ustawy) obejmuje każdą czynność podjętą w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska, a także likwidację przyczyn powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Jednakże, ustawodawca rozróżnia (art. 1 ww. ustawy) przedsięwzięcia polegające na prowadzeniu działań ratowniczych od przedsięwzięć polegających na zapewnieniu sił i środków do zwalczania zagrożeń. W świetle tej interpretacji, przygotowywanie wozu bojowego do akcji ratowniczej, w tym jego konserwacja, zalicza się do przedsięwzięć mających na celu zapewnienie sił i środków (art. 1 pkt 2 ww. ustawy), a nie do samych działań ratowniczych (art. 1 pkt 3 ww. ustawy).

Z tego względu, członkowi OSP za czynności konserwacyjne nie przysługuje ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Za przygotowanie wozu bojowego do akcji ratowniczej i jego konserwację, strażakowi może być natomiast wypłacone wynagrodzenie na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z gminą. Taka interpretacja ma istotne konsekwencje dla sposobu rozliczania pracy konserwatorów, zwłaszcza w kontekście ubezpieczeń społecznych, szczególnie dla strażaków-rolników.

tags: #obowiazki #kierowcy #konserwatora #osp