Ochotniczy ruch strażacki chlubnie zaznaczył swoje istnienie na kartach historii narodu i państwa polskiego. Przykłady poświęcenia w niesieniu ratunku i pomocy są udziałem licznej rzeszy strażaków ochotników, którzy swoją działalnością zyskują uznanie społeczne.
Walka z żywiołem ognia i sił przyrody, ratowanie zdrowia, życia i mienia w obliczu wypadków, katastrof oraz zdarzeń losowych to tylko część działalności Ochotniczych Straży Pożarnych. Członkowie OSP ponadto uczestniczą w kultywowaniu rodzimych tradycji i dorobku kulturalnego. Swoją działalnością wychowawczą docierają do młodzieży, którą organizują we wspólnych działaniach dla dobra rodziny, środowiska i kraju. Te wysoce pozytywne przykłady postaw strażaków znajdują między innymi uhonorowanie w przyznawanych im przez władze państwowe odznaczeniach.

System odznaczeń i wyróżnień Związku OSP RP
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP) posiada rozbudowany system odznaczeń i wyróżnień, mających na celu uhonorowanie zasług strażaków oraz jednostek OSP.
Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza
Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza stanowi formę wyróżnienia osób i organizacji szczególnie zasłużonych dla rozwoju i umacniania Związku OSP RP. Warunkiem nadania odznaczenia są szczególne zasługi dla rozwoju i umocnienia Związku OSP RP.
Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”
Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” nadawany jest za wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Medal dzieli się na trzy stopnie: brązowy, srebrny i złoty. Ochotnicze Straże Pożarne wyróżniające się aktywną działalnością również mogą być uhonorowane tym medalem.
Odznaka „Strażak Wzorowy”
Odznaka „Strażak Wzorowy” przewidziana jest dla członków ochotniczych straży pożarnych i może być nadawana tylko członkom OSP biorącym bezpośredni udział w działaniach ratowniczych.
Odznaka „Za Wysługę Lat”
Prawo do odznaki „Za Wysługę Lat” można uzyskać po 10 latach działalności. Następną odznakę można otrzymać po 20 latach, a kolejne uzupełniane są w cyklu pięcioletnim oznaczeniem liczby lat w OSP (X, XXV, XXX, XXXV, 40, 45, 50, 55, 60, 65, 70, 75).
Odznaka Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP)
Odznaka Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych jest wyróżnieniem nadawanym członkom młodzieżowych drużyn pożarniczych za wzorową i aktywną działalność w drużynie przy ochotniczej straży pożarnej.
Zmiany w Regulaminie odznaczeń, odznak i wyróżnień ZOSP RP od 2019 roku
Z dniem 1 stycznia 2019 roku nastąpiła zmiana Regulaminu odznaczeń, odznak i wyróżnień Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nowy Regulamin został zatwierdzony przez Zarząd Główny ZOSP RP w dniu 12 września 2018 roku Uchwałą Nr 16/V/2018.
Nowe zasady nadawania medali i odznak oraz nowe wnioski uwzględniają również ochronę danych osobowych według zasad ochrony danych osobowych wynikających z RODO.
Program Stabilne Zatrudnienie aktywizuje zawodowo i poprawia sytuację społeczną i ekonomiczną OzN
Najistotniejsze zmiany w Regulaminie obowiązujące od 1 stycznia 2019 r.
- Złoty Znak Związku: Przy nadawaniu Złotego Znaku Związku zmienia się czasookres. Złoty Znak Związku, podobnie jak Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza, będą nadal limitowane.
- Medal im. Bolesława Chomicza (pamiątkowy): Stanowi formę wyróżnienia jako medal pamiątkowy i nadawany będzie głównie z okazji obchodów jubileuszy OSP i Związku OSP RP. Nie ma wyznaczonego czasookresu od ostatniego odznaczenia korporacyjnego ZOSP RP.
- Odznaka „Strażak Wzorowy”: Nadawana jest tylko członkowi OSP biorącemu bezpośredni udział w działaniach ratowniczych. Kandydat powinien mieć złożone ślubowanie, posiadać wyszkolenie odpowiednie do pełnionej funkcji i mieć co najmniej 5-letni staż w działalności ratowniczo-gaśniczej od osiągnięcia pełnoletności (wcześniej było 3 lata).
- Wyróżnienia dla wspierających OSP: Odznaczenia i wyróżnienia mogą otrzymać osoby, instytucje, organizacje oraz przedstawiciele służb mundurowych wspomagający ochotnicze straże pożarne i oddziały Związku w wykonywaniu zadań ratowniczych oraz realizacji celów Związku, a także pracownicy Związku OSP RP. W tym kontekście uwzględniono przedstawicieli samorządu, a funkcjonariusze PSP są traktowani jako przedstawiciele służb mundurowych wraz z innymi służbami. Wymagany okres współpracy z OSP lub Związkiem OSP RP dla osób, instytucji i przedstawicieli służb mundurowych został zmieniony na co najmniej 10 lat (wcześniej było 5 lat).
- Odznaka „Za Wysługę Lat”: Odznakę „Za Wysługę Lat” można uzyskać po 10 latach działalności w OSP, następną po 20 latach, a kolejne w 5-letnich cyklach. Od 1 stycznia 2019 roku Odznaka „Za Wysługę Lat” będzie odpłatna.
- Odznaka Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP): Odznaka pierwszego stopnia „Brązowa” może być nadana po 2 latach od momentu złożenia ślubowania (wcześniej było po roku). Pozostałe odznaki „Srebrna” i „Złota” mogą być nadane po 2 latach od otrzymania niższej odznaki. Nowy regulamin nie uwzględnia wyróżnienia odznaką Opiekuna lub działacza Związku będącego członkiem Komisji Młodzieży, jak to miało miejsce do tej pory.
Nowe wnioski odznaczeniowe i ochrona danych osobowych
Od 1 stycznia 2019 roku obowiązują nowe wnioski odznaczeniowe, opracowane w związku z obowiązkiem ochrony danych osobowych. Zostały one wprowadzone na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE.
Wnioski na odznaczenia od 1 stycznia 2019 roku będą przyjmowane wyłącznie na nowych drukach wniosków, dostępnych w dwóch wzorach:
- Wzór nr 1 (bez oświadczenia RODO): Przeznaczony dla członków i działaczy ZOSP RP, którzy złożyli w OSP lub oddziałach Związku oświadczenie RODO. W tym przypadku za potwierdzenie tego faktu odpowiedzialność prawną bierze na siebie Administrator Danych Osobowych - organ wnioskujący o odznaczenie.
- Wzór nr 2 (z oświadczeniem RODO): Przeznaczony dla członków i działaczy ZOSP RP oraz innych osób uprawnionych do odznaczeń, którzy nie złożyli w OSP lub oddziałach Związku oświadczenia RODO.
tags: #obowiazujaca #uchwala #w #sprawie #nadania #odznaczen