Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) stanowią kluczowy element w wychowaniu młodych ludzi, propagując wartości takie jak niesienie pomocy drugiemu człowiekowi, patriotyzm oraz aktywność fizyczna. Obóz MDP to wyjątkowa forma wypoczynku, która łączy naukę z zabawą, rozwijając u uczestników wiedzę z zakresu bezpieczeństwa, ochrony przeciwpożarowej, sprawności fizycznej oraz umiejętności z zakresu pierwszej pomocy.
Cele i Idea Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych
Ideą działalności Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych jest poszerzanie wiedzy na tematy bezpieczeństwa, ochrony przeciwpożarowej, rozwijanie sprawności fizycznej i umiejętności z zakresu pierwszej pomocy. Celem wypoczynku organizowanego dla dzieci i młodzieży jest wzbudzenie wśród nich, od najmłodszych lat, idei niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, ducha patriotyzmu oraz aktywności fizycznej.
Organizacja Obozu: Od Lokacji po Kadrę
Wybór lokalizacji
Planując obóz, mamy do wyboru co najmniej dwie możliwości. Pierwsza to wynajem ośrodka wypoczynkowego, który zapewni zakwaterowanie i wyżywienie - organizator będzie mógł skupić się tylko na przygotowaniu odpowiedniego programu dla uczestników. Druga możliwość - trudniejsza - to przygotowanie obozu pod namiotami. Ta forma szkolenia i wypoczynku daje możliwość pokazania młodym ludziom zasad i reguł, do których nie są przyzwyczajeni w codziennym życiu.
Dobrą opcją może być baza namiotowa położona na terenie parku krajobrazowego, w pobliżu jeziora. Na terenie takiego ośrodka mogą znajdować się sale zajęciowe i wiaty, boiska sportowe oraz miejsce na ognisko, a także kąpielisko strzeżone w niewielkiej odległości. Dużą zaletą jest otoczenie wspaniałym, leśnym terenem rekreacyjnym.
Kadra pedagogiczna
Planując dobór kadry pedagogicznej, trzeba pamiętać, że musimy znaleźć opiekunów w liczbie odpowiedniej do liczby uczestników. Wśród nich powinni się znaleźć wychowawcy, kierownik wypoczynku, instruktorzy prowadzący zajęcia i kadra pomocnicza. Kadrę obozu mogą stanowić druhowie ochotnicy z Ochotniczych Straży Pożarnych.
Planowanie programu szkoleniowego
Program szkolenia to jeden z ważniejszych elementów organizacji obozu. Bardzo ważne jest uwzględnienie maksymalnej różnorodności zajęć. Największy błąd, który można popełnić, to skupienie się wyłącznie na prowadzeniu zajęć z zakresu pożarnictwa. Sztuką jest wplatanie elementów ochrony przeciwpożarowej w inne ćwiczenia - chociażby w spartakiadę obozową. Inna ważna kwestia to umiejętne rozplanowanie zajęć na poszczególne dni, tak aby codziennie odbywała się ich odpowiednia liczba i by były różnorodne. Najgorszą rzecz, która nigdy nie powinna pojawić się podczas obozu, stanowi nuda.
Praktyczne Zajęcia i Ćwiczenia Pożarnicze
Zasady skutecznych zajęć praktycznych
Bardzo istotnym elementem obozu jest właściwe przygotowanie i przeprowadzenie praktycznych zajęć z zakresu pożarnictwa. Największy błąd, jaki może popełnić prowadzący, to przeprowadzenie tylko tzw. pokazu sprzętu dla wszystkich uczestników lub krótkiego ćwiczenia z wykorzystaniem pewnej grupy sprzętowej. Dobrym rozwiązaniem będzie podział uczestników na grupy wiekowe, a zajęcia powinny być prowadzone w kilkunastoosobowych zespołach. Właściwy czas trwania zajęć to jedna, maksymalnie dwie godziny, w zależności od stopnia trudności i poruszanej tematyki. Przed przystąpieniem do ćwiczeń należy omówić zasady prowadzenia działań oraz podział na grupy (roty). Na początek warto pokazać i omówić sprzęt.
Scenariusze działań gaśniczych
Jedną z ciekawszych dziedzin, w której chcą się wykazać młodzi druhowie, są scenariusze działań gaśniczych. Dobrym przepisem na realizację tych zajęć jest podzielenie grupy na zastępy, przypisanie im odpowiednich funkcji i zrealizowanie otrzymanego założenia, np. „pali się las - podać dwa prądy gaśnicze…” lub „pali się budynek gospodarczy - podać dwa prądy gaśnicze…”. Oczywiście zaawansowane zadania to finał ćwiczeń. Prowadzący muszą dobrać odpowiednie tempo realizacji szkolenia, podzielić zadania na poszczególne etapy oraz przećwiczyć poszczególne elementy, chociażby łączenie odcinków węży. Jeśli mamy możliwość dodania ćwiczeniom realizmu, np. jesteśmy w stanie rozpalić w bezpiecznym miejscu ogniska, to w wykonanie danego zadania uczestnicy wkładają jeszcze więcej energii i zaangażowania.
Symulacje zadymienia
Nikt nie będzie wymagał tworzenia symulacji pożarów wewnętrznych, które realizowane są w trakcie ćwiczeń w strukturach PSP. Niemniej jednak można w bardzo prosty sposób przygotować podobne zajęcia - wykorzystując świetlicę, stołówkę, a w ostateczności namiot lub dwa, które przy użyciu wytwornicy wypełnimy dymem teatralnym. Istotnymi aspektami prowadzonych zajęć są - po raz kolejny - kwestie związane z bezpieczeństwem. W pomieszczeniu bezpośrednio przy ćwiczących musi czuwać dwóch instruktorów, którzy na odpowiedni sygnał pomogą w prowadzeniu linii gaśniczej, w razie konieczności zdejmą uczestnikom maskę i aparat, wyprowadzą z budynku czy namiotu. Zadaniem do wykonania jest odnalezienie osoby poszkodowanej w pomieszczeniu i wyniesienie jej na zewnątrz.
Rozszerzone Formy Ratownictwa i Ich Praktyka
Ratownictwo techniczne
Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie całego zestawu hydraulicznego do ćwiczeń przy samochodzie. Wykorzystując auto przeznaczone do zezłomowania, można pokazać różne techniki pracy z wykorzystaniem narzędzi hydraulicznych. Z pewnością dla uczestników najciekawsza będzie możliwość własnoręcznego pocięcia pojazdu. W jednostkach z wyposażeniem na poziomie podstawowym warto połączyć tę tematykę np. z ratownictwem technicznym. Strażacy mają niełatwe zadanie, chcąc zainteresować młodzież tym zagadnieniem, co jest w dużym stopniu uzależnione od posiadanego sprzętu.
Ratownictwo chemiczne
Jeśli istnieje możliwość przyjazdu na obóz samochodem SRchem (Specjalistyczne Ratownictwo Chemiczne) - można zrobić o wiele więcej. Sprzęt wykorzystywany do tego typu działań to sprzęt specjalistyczny i niejednokrotnie złożenie całego układu wymaga czasu. Sprawdzonym sposobem na przeprowadzenie zajęć z ratownictwa chemicznego jest założenie przez uczestników ćwiczebnych ubrań gazoszczelnych i wykonanie kilku prostych czynności, chociażby przeniesienie odcinków węży.
Ratownictwo wysokościowe
W zależności od posiadanego sprzętu oraz pojazdów (podnośnik/drabina) można różnicować zajęcia. Najprostszą ich formą jest podpięcie pod kosz lub drabinę tzw. drabinki speleo i wyniesienie jej na odpowiednią wysokość. Osoba zabezpieczona szelkami bezpieczeństwa i liną asekuracyjną wspina się do wysokości kosza, następnie jest opuszczana.
Ratownictwo wodne
Nic tak nie wzbudza zainteresowania, jak przypłynięcie na zajęcia łodzi motorowej. Każdy z uczestników już wie, że poza elementami szkolenia, takimi jak zapoznanie się ze sprzętem do ratownictwa wodnego, ćwiczenia realizowane na pomoście (np. z użyciem rzutki ratowniczej), zaprezentowanie możliwości podejmowania osoby tonącej z wody, na wszystkich czeka nagroda. Ważna uwaga dla organizatorów takiej formy ćwiczeń - niektóre akweny objęte są strefą ciszy. Warto wykorzystać swoją wyobraźnię, by rozwinąć tę formę zajęć.
Kwalifikowana Pierwsza Pomoc (KPP)
Ważne jest, aby organizując ćwiczenia z zakresu Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP), utworzyć kilka stanowisk, przy których kilkuosobowe grupy będą wykonywały różne czynności. Przygotowując zajęcia, warto zaopatrzyć się w znacznie większe ilości środków opatrunkowych, a w szczególności bandaży, którym np. minął okres przydatności.
Życie Obozowe i Dodatkowe Atrakcje
Dyscyplina i kreatywność
Obóz powinien odbywać się w duchu strażackiej musztry. Dzieci codziennie może budzić syrena strażacka, po czym odbywać się będzie poranna zaprawa dostosowana do wieku młodzieży. Jedną z podstawowych zasad obozowych może być zakaz posiadania sprzętu elektronicznego (smartfonów, tabletów, komputerów), co owocuje szeroko rozumianą kreatywnością u młodzieży i wspólnym spędzaniem czasu.
Interakcje i edukacja pozapożarnicza
Podczas obozu nie powinno zabraknąć elementów nauki sztuki pożarnictwa i ratownictwa. Dzieci mogą mieć okazję porozmawiać na temat bezpieczeństwa nad wodą, gdzie odbyć się może pokaz sprzętu ratownictwa wodnego oraz nauki pływania. W ostatnim dniu można zorganizować wielki finał obozu - Dzień Otwarty Służb Mundurowych, w którym uczestniczą m.in. Policja, Służba Leśna, Inspekcja Transportu Drogowego. W wydarzeniu tym nie może zabraknąć oczywiście Straży Pożarnej, a strażacy mogą omówić zasady bezpiecznego wypoczynku i zaprezentować sprzęt. Młodzież może również odwiedzać komendy powiatowe Państwowej Straży Pożarnej, gdzie funkcjonariusze zapoznają ją z posiadanym sprzętem i specyfiką funkcjonowania Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej.
Funkcjonariusze z Komendy Powiatowej Policji mogą gościć na obozie, wypełniając czas ćwiczeniami z młodzieżą technik samoobrony oraz elementów sztuk walki. Uczestnicy obozu mogą mieć również możliwość zmierzenia się z wyzwaniem przejścia tras w parku linowym lub skorzystania z atrakcji parku wodnego. Warto także organizować wizyty w centrach ochrony przyrody, gdzie pracownicy przedstawią obszar parku krajobrazowego, jego roślinność oraz zwierzynę.
Integracja i relaks
Czas pomiędzy zajęciami może wypełniać tworzenie piosenek obozowych, gry zespołowe, wspólne tańce. Nie powinno obyć się również bez wieczornych ognisk, śpiewania piosenek i pieczenia kiełbasek.
Trzy Złote Zasady Organizacji Wypoczynku
Najistotniejsze są trzy złote zasady, których należy przestrzegać, organizując letni wypoczynek dla dzieci i młodzieży, a zwłaszcza wypoczynek w określony sposób ukierunkowany:
- Po pierwsze trzeba przygotować zajęcia tak, by każdy uczestnik mógł zaangażować się w wykonywanie zadań.
- Po drugie preferowane są kilkunastoosobowe grupy.
- Po trzecie, stawiajmy na różnorodny program - nawet najwięksi miłośnicy pożarnictwa mogą poczuć się przytłoczeni ciągłymi zajęciami na ten temat.
Logistyka Obozu
Wyżywienie
Standardem są trzy posiłki dziennie na terenie ośrodka lub bazy namiotowej: śniadanie, obiad plus podwieczorek i kolacja.
Transport
Możliwy jest transport za dopłatą pod opieką pilota tranzytowego z największych miast, ze szczegółami zawartymi w regulaminie dojazdów.