Udzielanie pierwszej pomocy wymaga opanowania usystematyzowanych procedur, które pozwalają szybko i skutecznie ocenić stan osoby poszkodowanej. Jednym z najważniejszych narzędzi wykorzystywanych zarówno przez świadków zdarzeń, jak i profesjonalne zespoły ratownictwa medycznego, jest schemat ABCDE.
Czym jest schemat ABCDE?
Postępowanie z poszkodowanym ułatwia przeprowadzenie badania według usystematyzowanego i prostego schematu ABCDE. Według tego protokołu będziemy postępować w większości sytuacji wymagających udzielenia pierwszej pomocy.
- W zależności od stanu pacjenta, zakres działań może się różnić: niekiedy poprzestaniemy na elementach A, B i C (np. w przypadku omdlenia lub nagłego zatrzymania krążenia), a w sytuacjach urazowych konieczne będzie przejście przez cały schemat do litery E.
- C - Circulation (Krążenie): Oceń, czy nie występują krwawienia zewnętrzne; jeżeli są, zatamuj je. Pamiętaj: „krwotok ma pierwszeństwo”.
- D - Disability (Stan neurologiczny): Oceń stan przytomności poszkodowanego, zadając mu proste pytania.
Wstępna ocena miejsca zdarzenia
Jeśli zauważysz osobę potrzebującą pomocy, oceń najpierw miejsce zdarzenia pod kątem bezpieczeństwa swojego, poszkodowanego oraz świadków wypadku. Podchodząc do osoby poszkodowanej, należy zwrócić uwagę na widoczne urazy (krwotoki, złamania, amputacje, oparzenia) oraz ustalić ilość osób poszkodowanych i potrzebny sprzęt. Jeżeli ocenisz, że stan jest poważny, natychmiast wezwij pogotowie ratunkowe, a po wezwaniu służb pozostań przy poszkodowanym do czasu ich przyjazdu.
Ocena przytomności
Utrata przytomności to brak świadomości i zdolności reagowania na bodźce zewnętrzne. Osoba nieprzytomna jest bezbronna, a głównym zagrożeniem w tym stanie jest uduszenie spowodowane zapadnięciem się języka na tylną ścianę gardła.
Jak sprawdzić reakcję poszkodowanego?
Jeśli poszkodowany nie porusza się i nie otwiera oczu, należy szybko dokonać szczegółowej oceny przytomności przy użyciu dwóch bodźców: głosu i dotyku. Należy klęknąć przy poszkodowanym, delikatnie złapać go za ramiona i potrząsnąć nimi, jednocześnie wydając głośne polecenia: „Czy mnie słyszysz? Co się stało? Otwórz oczy”.
Udrożnienie dróg oddechowych
U osoby nieprzytomnej mięśnie wiotczeją, co prowadzi do zapadnięcia się języka. Aby zapewnić drożność dróg oddechowych, należy zastosować technikę odchylenia głowy:
- Uklęknij obok ramienia poszkodowanego.
- Ułóż palce jednej dłoni na żuchwie, a drugiej na czole.
- Powoli odchyl głowę maksymalnie do tyłu.
Uwaga: Jeśli podczas odchylania głowy natkniesz się na opór, nie wolno pokonywać go na siłę, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia kręgosłupa.
Ocena oddechu
Po udrożnieniu dróg oddechowych należy ocenić oddech metodą widać-słychać-czuć przez 10 sekund:
- Widać: ruchy klatki piersiowej i przepony.
- Słychać: wydychane powietrze przy uchu.
- Czuć: oddech na własnym policzku.
Dla prawidłowej oceny należy odsłonić klatkę piersiową poszkodowanego. Aby uznać oddech za prawidłowy, należy zaobserwować co najmniej 2 oddechy w ciągu 10 sekund.
ESD 1986 - wysyłamy sygnał dobra :)
Pozycja boczna bezpieczna
Poszkodowany nieprzytomny, który oddycha prawidłowo, powinien zostać ułożony w pozycji bocznej bezpiecznej. Zapobiega ona zachłyśnięciu się śliną lub treścią żołądkową. Należy pamiętać o monitorowaniu stanu poszkodowanego i sprawdzaniu oddechu co minutę. W przypadku długiego oczekiwania na pomoc, warto obracać poszkodowanego na drugi bok co 30 minut (z wyjątkiem kobiet w widocznej ciąży, które układamy wyłącznie na lewym boku).
tags: #ocena #stanu #poszkodowanego #osp