Przechodzenie ospy wietrznej to doświadczenie, które spotyka większość osób jeszcze w dzieciństwie - swędzące krosty, gorączka i przymusowa izolacja. Choroba, wywołana przez wirus ospy wietrznej i półpaśca, jest bardzo zaraźliwa i może pojawić się w każdym wieku. Najbardziej charakterystycznym objawem ospy jest wysypka, która początkowo występuje w formie plamek, następnie grudek i pęcherzyków, aż przyjmuje postać odpadających strupków. Zmiany skórne pojawiają się w 2-3 rzutach, dlatego na ciele można jednocześnie zauważyć wykwity na różnych etapach rozwoju. Całkowity czas trwania ospy wietrznej wynosi zwykle 7 do 10 dni.
Jednym z najbardziej dokuczliwych objawów ospy wietrznej jest intensywne swędzenie skóry, które może prowadzić do rozdrapywania wykwitów, a w konsekwencji do blizn i nadkażeń bakteryjnych.
Właściwa pielęgnacja skóry i unikanie powikłań
Właściwa pielęgnacja skóry jest kluczowym czynnikiem, ponieważ choroba zwiększa ryzyko rozwoju zakażeń bakteryjnych, takich jak np. róża, liszajec zakaźny, ropowica, a nawet zapalenie tkanki podskórnej. Najczęstszymi powikłaniami ospy wietrznej są właśnie bakteryjne nadkażenia wykwitów, które mogą przybierać różnorodne postacie kliniczne (np. zakażenia tkanek miękkich, ropnie, rzadko posocznica). Zakażeniom bakteryjnym zapobiega utrzymywanie zmian skórnych w czystości, dlatego współcześnie skłaniamy się ku stosowaniu miejscowemu leków dezynfekujących.
Mity i fakty dotyczące higieny
Często powielanym błędem jest unikanie kąpieli. Skóra musi być utrzymana w czystości, natomiast niezalecane jest zbyt długie przebywanie dziecka w wodzie. Codzienne, krótkie kąpiele w letniej wodzie, delikatne mycie wodą z mydłem lub zwykle stosowanym płynem myjącym, przyniosą ulgę cierpiącemu maluchowi, dodatkowo pozwolą zmniejszyć ryzyko bakteryjnego nadkażenia pęcherzyków. Nie należy pocierać skóry, a raczej osuszyć ją przez delikatne dociskanie czystego ręcznika lub użycie ręczników jednorazowych.
Dlaczego odchodzi się od tradycyjnych metod?
Aktualne zalecenia dotyczące pielęgnacji skóry chorego na ospę wietrzną uległy zmianie i obecnie nie zaleca się stosowania preparatów przyspieszających wysychanie zmian sączących, takich jak pudry płynne z tlenkiem cynku, papkowatych zawiesin czy maści. Tradycyjnie stosowany lek, puder płynny z anestezyną, działa przeciwświądowo i wysuszająco, natomiast nie zapobiega nadkażeniom bakteryjnym. Ponadto biały i nieprzejrzysty puder maskuje wczesne stadia zakażenia bakteryjnego, utrudniając jego zauważenie. Wszelkie mazidła i pudry, które pokrywają zmiany, nie są obecnie zalecane, ponieważ udowodniono, że ich stosowanie zwiększa ryzyko nadkażeń.
Rola Octeniseptu i innych antyseptyków
Obecnie, mimo braku konkretnych wytycznych co do objawowego leczenia skóry, coraz częściej zaleca się stosowanie nowoczesnych środków antyseptycznych. Najczęściej stosowanym produktem bywał wodny roztwór fioletu gencjanowego, który wykazuje działanie antyseptyczne. Jednak przez to, że gencjana barwi skórę, może maskować symptomy ewentualnej infekcji bakteryjnej (objawiającej się np. zaczerwienieniem w okolicy wykwitów). Z tego powodu lepszym wyborem wydają się preparaty na bazie fenoksyetanolu i dichlorowodorku oktenidyny, takie jak Octenisept lub Oktaseptal.
Zalety Octeniseptu
- Octenisept jest bezbarwnym preparatem do odkażania ran, dostępnym w aptekach bez recepty.
- Preparaty na bazie oktenidyny dezynfekują, nawilżają i oczyszczają ranę, zapobiegając powstawaniu blizn.
- Zmiany skórne powinny być odkażane środkami antyseptycznymi bez alkoholu, a oktenidyna spełnia te kryteria.
- Opcjonalnie można również stosować oktenidynę w żelu (Octenilin), co ułatwia aplikację.
- W przypadku zdrapania pęcherzyka należy przemyć rankę preparatem do odkażania ran z oktenidyną (np. Octenisept lub Neocide) i starać się zabezpieczyć przed ponownym rozdrapaniem.
Inne środki do odkażania
W celu odkażenia i wysuszenia zmian sączących, które pojawiły się na błonach śluzowych, można również zastosować fiolet gencjanowy. Jako pomoc przy odkażeniu skóry i zapobiegnięciu nadkażeniom może posłużyć też roztwór do przemywania z nadmanganianem potasu, dostępny w aptece w postaci proszku do sporządzania roztworu lub tabletek do rozpuszczania.
Inne metody łagodzenia objawów
Leczenie ospy wietrznej ma na celu głównie łagodzenie objawów i wspieranie organizmu w walce z infekcją. Stosuje się leki o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwświądowym.
Łagodzenie gorączki i bólu
W razie wystąpienia gorączki zaleca się stosowanie preparatów z paracetamolem, ponieważ zbadano, że ibuprofen zwiększa częstość i ciężkość powikłań. Niemniej pojedyncze dawki ibuprofenu, jeśli np. paracetamol nie obniża gorączki, nie powinny zaszkodzić (w razie wątpliwości warto skonsultować to z lekarzem).
Zmniejszanie świądu
Aby zmniejszyć intensywne swędzenie skóry, należy unikać gorących kąpieli, zbyt ciepłego ubioru czy pościeli do spania. Można stosować specjalne pianki lub żele chłodzące, np. PoxClin, PoxOUT, Virasoothie. Najważniejsze jest jednak utrzymywanie skóry suchej i czystej. W celu załagodzenia świądu zastosować można doustne leki przeciwhistaminowe (np. Fenistil, Zyrtec, Allertec, Clemastinum) po konsultacji z lekarzem. Miejscowe żele przeciwhistaminowe, takie jak Fenistil żel lub Clemastinum Hasco, również mogą być pomocne i są powszechnie stosowane wraz z wcześniejszym odkażeniem zmian oktenidyną.
Leki przeciwwirusowe
Istnieje lek przeciwwirusowy o nazwie acyklowir, stosowany w leczeniu zakażeń wirusami z grupy Herpes, takimi jak wirus ospy wietrznej. Substancja ta, podana do 72 godzin od wystąpienia pierwszych objawów ospy wietrznej, skraca czas trwania choroby oraz zmniejsza intensywność wykwitu skórnego. Nie jest to jednak preparat przepisywany wszystkim pacjentom; decyzję o jego zastosowaniu podejmuje lekarz, szczególnie u pacjentów z ciężkim przebiegiem, dużym ryzykiem powikłań, ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi, lub u osób powyżej 12 roku życia, u których ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i jej powikłań jest większe.
Zapobieganie bliznom i pielęgnacja po ospie
Ospa wietrzna sama w sobie rzadko zostawia trwałe blizny. Głównym powodem ich pojawiania się jest rozdrapywanie pęcherzyków i zeskrobywanie strupków. Niezwykle ważne jest, aby nie drapać zmian i zapobiegać dłubaniu w nich przez dzieci.
Po odpadnięciu strupków, jeżeli mimo ostrożności pojawią się przebarwienia lub ślady, zwykle z czasem bledną i stają się mało widoczne. Na świeże blizny po ospie można rozważyć stosowanie (po konsultacji lekarskiej) żeli lub plastrów silikonowych, np. Sutricon, Silaurum lub Sikatris. Takie „pamiątki” po ospie należy traktować jak każdą inną bliznę i stosować produkty systematycznie. Im szybciej rozpocznie się walkę z blizną, tym większa szansa na sukces. Nawet jeśli nie uda się pozbyć takich blizn czy przebarwień w 100%, zabiegi znacznie „złagodzą” ich nasilenie i poprawią teksturę skóry.
Najskuteczniejsza profilaktyka: Szczepienia
Szczepienia przeciwko ospie wietrznej to najskuteczniejszy sposób zapobiegania zachorowaniu na tę chorobę oraz związanym z nią powikłaniom. Jest to najskuteczniejsza metoda profilaktyki ospy wietrznej i jej groźnych powikłań. Dzieci, które nie chorowały wcześniej na ospę wietrzną (szczepienie można wykonać po ukończeniu 9. miesiąca życia, zwykle w 13.-15. miesiącu) oraz dorośli bez odporności na VZV powinny być zaszczepione.
Co warto wiedzieć o szczepieniach przeciwko ospie wietrznej? - Parenting.pl
Szczepionka jest dobrze tolerowana, a działania niepożądane są zwykle łagodne. Warto pamiętać, że ospa wietrzna u dorosłych często daje znacznie bardziej nasilone i dłużej utrzymujące się objawy. Poważnymi powikłaniami może skończyć się również zakażenie wirusem ospy w ciąży, prowadząc do zespołu ospy wrodzonej u dziecka, które przychodzi na świat z niską masą urodzeniową, bliznami na skórze, deformacjami kończyn i innymi zaburzeniami.
tags: #octenisept #na #ropna #ospe