Oddymianie klatek schodowych i dróg ewakuacyjnych zapewnia bezpieczeństwo ludzi w budynku. Zarówno dymy, jak i gazy uniemożliwiają ewakuację z powodu zatruć wysoce toksycznymi gazami spalinowymi. Ratownicy oraz użytkownicy uciekający z budynku mogą mieć trudność z wydostaniem się na zewnątrz ze względu na szybko rozprzestrzeniający się dym, który odcina ciągi ewakuacyjne i ratunkowe.
Cele i znaczenie systemów oddymiania
Nadrzędnym celem zastosowania systemów oddymiania przeciwpożarowego jest zawsze ochrona życia i zdrowia ludzkiego. Zagrożenia pojawiające się podczas pożaru, które powodują największe niebezpieczeństwo, to gazy pożarowe. Ograniczają one widoczność, wywołując dezorientację, oraz powodują problemy z oddychaniem, mogące prowadzić do uduszenia. Ponadto gorące gazy pożarowe mogą powodować poparzenia ciała i dróg oddechowych.
Systemy te pełnią trzy główne funkcje:
- Utrzymanie bezpiecznych warunków ewakuacji na drogach poziomych i pionowych.
- Ułatwienie działań ratowniczo-gaśniczych poprzez poprawę widoczności i obniżenie temperatury.
- Zabezpieczenie konstrukcji budynku przed uszkodzeniem związanym z działaniem wysokiej temperatury.
Rodzaje systemów i ich działanie
Aby zabezpieczyć korytarze i klatki schodowe przed zadymieniem, stosuje się różne instalacje:
- Wentylacja oddymiająca: jej celem jest skuteczne usunięcie dymu zgromadzonego pod stropem.
- Systemy kontroli dymu i ciepła: skupiają się na utrzymaniu dymu w wyznaczonych obszarach pomiędzy źródłem ognia a miejscem jego usuwania.
- Oczyszczanie z dymu: usuwa dym i miesza go z napływającym powietrzem kompensacyjnym, co obniża temperaturę oraz toksyczność gazów.
- Systemy różnicowania ciśnienia: np. zestaw wyrobów iSWAY-FC®, które stanowią kompleksowe rozwiązania służące do nadciśnieniowej ochrony przed zadymieniem dróg ewakuacyjnych.
Oddymianie grawitacyjne
Oddymianie grawitacyjne wykorzystuje zjawisko konwekcji, czyli unoszenia gorącego dymu. Systemy te są skuteczne w obiektach o mniejszej wysokości (do 2-3 kondygnacji). Ich działanie polega na otwarciu klap lub okien oddymiających w strefie podsufitowej oraz klap napowietrzających, co tworzy ciąg kominowy. Wyzwolenie systemu następuje zazwyczaj poprzez czujki dymu, temperatury lub ręczne przyciski oddymiania.
Wymogi prawne i projektowe
Dobór systemu oddymiania musi wynikać z analizy warunków technicznych budynku. Przepisy kładą nacisk na stosowanie systemów wentylacji pożarowej w budynkach o określonej kubaturze i przeznaczeniu. Zgodnie z rozporządzeniami, systemy oddymiania należy stosować m.in. w budynkach wysokich, gdzie klatki schodowe stanowią drogi ewakuacyjne, oraz w strefach pożarowych ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V.
| Aspekt | Szczegóły |
|---|---|
| Cel systemów | Zapewnienie warunków bezpiecznej ewakuacji ludzi. |
| Uruchamianie | Samoczynne (system detekcji) lub ręczne. |
| Wymóg konserwacji | Obowiązkowy przegląd techniczny minimum raz w roku. |
Eksploatacja i konserwacja
Sam montaż systemu oddymiania to dopiero początek. Równie ważna jest jego systematyczna kontrola i konserwacja. W praktyce oznacza to konieczność wykonywania przeglądów technicznych, testów działania siłowników, czujek, klap dymowych oraz całej instalacji sterującej. W przypadku systemów mechanicznych kluczowa jest sprawność wentylatorów i układów zasilających, które muszą działać także przy zaniku napięcia w sieci.
Zarządca lub właściciel budynku odpowiada za terminowy przegląd klap oddymiających. Warto pamiętać, że klatki schodowe jako kluczowe drogi ewakuacyjne muszą być zawsze wolne od wszelkich przeszkód, gdyż zablokowanie drogi ewakuacyjnej drastycznie obniża bezpieczeństwo użytkowników obiektu w razie pożaru.
tags: #oddymianie #poziomych #drog #ewakuacyjnych