Czym jest oddymianie strefy zagrożenia?

Oddymianie strefy zagrożenia to kluczowy element systemów bezpieczeństwa pożarowego, którego głównym celem jest ochrona życia i zdrowia ludzi. W sytuacji pożaru to właśnie dym oraz toksyczne gazy stanowią największe zagrożenie, ograniczając widoczność, wywołując dezorientację i utrudniając oddychanie. Systemy te pozwalają na skuteczne wyprowadzanie produktów spalania z dróg ewakuacyjnych oraz klatek schodowych, umożliwiając bezpieczną ewakuację użytkowników budynku oraz sprawne przeprowadzenie akcji ratowniczo-gaśniczej.

Schemat przedstawiający przepływ dymu i powietrza kompensacyjnego w strefie objętej pożarem

Dlaczego oddymianie jest niezbędne?

Ewakuację ludzi z budynku objętego pożarem utrudniają przede wszystkim toksyczne produkty spalania, niedostatek tlenu, wysoka temperatura gazów pożarowych, płomienie oraz ograniczenie widoczności. Wśród najgroźniejszych substancji wymienia się:

  • Tlenek węgla (czad) - powoduje unieczynnienie hemoglobiny, uniemożliwiając transport tlenu w organizmie.
  • Cyjanowodory - działają silnie trująco na układ oddechowy i naczynioworuchowy.
  • Dwutlenek siarki - drażni błony śluzowe oczu i górnych dróg oddechowych.

Zgodnie z przepisami, w wymaganym czasie ewakuacji, na drogach ewakuacyjnych nie może utrzymywać się warstwa dymu o temperaturze powyżej 60°C, a jej dolna granica nie powinna spaść poniżej 1,8 m od poziomu podłogi. Utrzymanie tych parametrów jest niemożliwe bez stosowania specjalistycznych urządzeń przeciwpożarowych.

Rodzaje systemów oddymiania

Dobór systemu powinien wynikać z analizy technicznej budynku i jego przeznaczenia. Wyróżniamy trzy główne podejścia:

  1. Oddymianie grawitacyjne - wykorzystuje zjawisko konwekcji, czyli naturalnego unoszenia gorącego dymu. System ten jest prosty w budowie i relatywnie tani, jednak jego skuteczność zależy od warunków atmosferycznych oraz wysokości obiektu.
  2. Oddymianie mechaniczne - stosowane w bardziej złożonych strukturach architektonicznych, gdzie wentylatory wymuszają przepływ powietrza.
  3. Systemy różnicowania ciśnień - zaawansowane rozwiązania (np. iSWAY-FC®), które poprzez wytworzenie nadciśnienia chronią drogi ewakuacyjne przed wnikaniem dymu.
Porównanie działania wentylacji grawitacyjnej i mechanicznej w obiekcie wielkokubaturowym

Elementy składowe systemu

Niezawodność systemu zależy od sprawności wszystkich jego komponentów:

  • Urządzenia wykonawcze: wentylatory, klapy oddymiające oraz otwory napowietrzające z napędami.
  • Urządzenia wydzielające strefy: kurtyny dymowe aktywowane w czasie alarmu oraz drzwi i bramy przeciwpożarowe.
  • Centrale i sterowniki: serce systemu, odpowiadające za zarządzanie sygnałami z czujek dymu i przycisków oddymiania (RPO).
  • Zespoły kablowe: zapewniające zasilanie i przesył sygnałów nawet w warunkach pożaru.

Wymagania funkcjonalne i konserwacja

Centrale sterujące muszą zapewniać niezawodność, w tym poprawne przełączanie między zasilaniem podstawowym a rezerwowym. W obiektach podzielonych na kilka stref dymowych, system musi być skonfigurowany tak, aby oddymianie aktywowało się selektywnie - tylko w strefie wykrycia pożaru.

Kluczową kwestią jest systematyczna kontrola i konserwacja. Przeglądy techniczne, testy działania siłowników, czujek oraz układów zasilania są wymagane przepisami prawa i stanowią jedyny sposób na zapewnienie, że system zadziała w sytuacji realnego zagrożenia.

Działanie klapy przeciwpożarowej w przypadku pożaru (animacja działania klapy przeciwpożarowej)

tags: #oddymianie #strefy #zagrozenia