Systemy oddymiania: wymogi prawne i bezpieczeństwo w budynkach

Oddymianie klatek schodowych i dróg ewakuacyjnych zapewnia bezpieczeństwo ludzi w budynku. Dym oraz trujące gazy pożarowe stanowią największe zagrożenie podczas pożaru, uniemożliwiając ewakuację i prowadzenie działań ratowniczych. Statystyki strażackie są bezlitosne: większość ofiar pożarów nie ginie od płomieni, ale w wyniku zatrucia toksycznymi produktami spalania i braku tlenu.

Schemat przedstawiający rozprzestrzenianie się dymu w budynku i działanie systemu oddymiania

Dlaczego oddymianie jest kluczowe dla bezpieczeństwa?

Ratownicy oraz użytkownicy uciekający z budynku mogą mieć trudność z wydostaniem się na zewnątrz ze względu na szybko rozprzestrzeniający się dym. Trujące gazy odcinają ciągi ewakuacyjne i ratunkowe, ograniczając widoczność i wywołując dezorientację. Systemy oddymiania pozwalają na:

  • Skuteczne odprowadzanie dymu i produktów spalania, co umożliwia bezpieczną ewakuację.
  • Utrzymanie widoczności, dzięki czemu strażacy mogą szybciej dotrzeć do źródła ognia.
  • Ochronę konstrukcji budynku przed nadmiernym nagrzewaniem, co zmniejsza ryzyko zawalenia.

W jakich budynkach przepisy wymagają instalacji systemów oddymiania?

Obowiązek zapewnienia drożnych dróg ewakuacyjnych wynika z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz Ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Przepisy nakazują instalację systemów oddymiania w następujących obiektach:

  1. Budynki niskie (N) ze strefą pożarową ZL II (budynki dla osób o ograniczonej zdolności poruszania się).
  2. Budynki średniowysokie (SW) ze strefą pożarową ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V.
  3. Obiekty ze strefą pożarową PM, mającą gęstość obciążenia ogniowego powyżej 500 MJ/m² lub zawierającą pomieszczenie zagrożone wybuchem.
  4. Budynki mieszkalne, jeżeli przekroczona zostanie maksymalna długość dojścia ewakuacyjnego.
  5. Obiekty z atriami lub pasażami handlowymi, gdzie dym mógłby gromadzić się pod stropem.

Rodzaje systemów oddymiania

Dobór systemu powinien wynikać z dokładnej analizy warunków technicznych budynku. Wyróżniamy dwa podstawowe warianty:

Oddymianie grawitacyjne

Jest to naturalny sposób usuwania dymu, oparty na zjawisku unoszenia się gorącego powietrza. System składa się z klap dymowych, okien oddymiających oraz otworów napowietrzających. Jest to rozwiązanie niezawodne i ekonomiczne, często stosowane w klatkach schodowych.

Oddymianie mechaniczne

Stosowane tam, gdzie wentylacja naturalna jest niewystarczająca, np. w garażach podziemnych czy piwnicach. Wentylatory oddymiające wymuszają przepływ powietrza, pracując w ekstremalnych temperaturach (zgodnie z normą PN-EN 12101-3).

Porównanie działania systemu grawitacyjnego i mechanicznego (schemat techniczny)

Elementy składowe instalacji

Sprawny system oddymiania to złożona instalacja. Do jego kluczowych elementów należą:

Kategoria Przykładowe urządzenia
Elementy sterujące Centrale oddymiania, przyciski alarmowe, czujki dymu
Elementy oddymiające Klapy dymowe, okna oddymiające, wentylatory
Elementy napowietrzające Otwory napowietrzające, kurtyny dymowe

Eksploatacja i konserwacja

Nawet najlepszy system jest bezużyteczny, jeśli siłownik klapy zardzewieje lub centrala nie zadziała. Przepisy prawa nakładają na właścicieli i zarządców obowiązek regularnych przeglądów technicznych (nie rzadziej niż raz w roku). Dokumentowanie tych testów jest niezbędne dla zapewnienia ciągłej sprawności instalacji.

Sprawy ogniowe w centralach INTEGRA - Montersi LIVE

tags: #oddymianie #w #jakich #budynkach