Bezpieczeństwo to priorytet w każdym budynku, a skuteczne systemy oddymiania odgrywają kluczową rolę w jego zapewnieniu. W obliczu zagrożenia pożarowego, ochrona dróg ewakuacyjnych i klatek schodowych przed zadymieniem jest fundamentalna dla bezpiecznej ewakuacji ludzi oraz umożliwienia działań ratowniczych. Firma SMAY oferuje innowacyjne i kompleksowe rozwiązania w zakresie kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła.

System Różnicowania Ciśnienia SafetyWay
System różnicowania ciśnienia SafetyWay firmy SMAY to zaawansowane rozwiązanie chroniące drogi ewakuacyjne i klatki schodowe przed zadymieniem. Jego działanie opiera się na tworzeniu kontrolowanego nadciśnienia, które zapobiega przedostawaniu się dymu do stref wolnych od niego.
Kluczowe Cechy i Niezawodność SafetyWay
- Certyfikacja i Autotestowanie: System SafetyWay posiada certyfikację kompletnego zestawu urządzeń, obejmującą testy niezawodności po 10 000 cykli pracy. Dodatkowo, system monitoruje wszystkie komponenty i co 24 godziny przeprowadza automatyczne testy przepustnic i wentylatorów. Dane testowe zapisywane są w pamięci urządzenia, a raport można łatwo wydrukować, co eliminuje potrzebę codziennych testów wymaganych przez normę 12101-13. W przypadku awarii system FAS (Fire Alarm System) jest natychmiast powiadamiany.
- Innowacyjne Funkcje: Wykorzystuje funkcje takie jak uczenie maszynowe i rezystor hamowania, zapewniający najszybszy czas reakcji bez oscylacji. Działa efektywnie w małych przestrzeniach i ma zdolność dostosowywania się do zmieniających się warunków, co zapobiega powtórnym wydarzeniom pożarowym.
- Algorytm Predykcyjny: Algorytm predykcyjny pozwala zwiększyć zasięg pracy agregatów, który w zależności od modelu i przy zastosowaniu przetwornicy częstotliwości oraz rezystora hamowania może sięgać nawet 200 m³/h.
- Reakcja na Warunki Zewnętrzne: Wiatr wiejący na budynek oraz różnice w gęstości powietrza spowodowane temperaturą wpływają na ruch powietrza i ciśnienie wewnątrz. Dynamicznie regulowany przepływ powietrza w systemie SafetyWay pozwala na utrzymanie zadanych parametrów poprzez reakcję na dynamicznie zmieniające się obciążenie wiatrem i wynikającą z tego ciągłą zmianę ciśnienia wokół i w budynku.
- Efekt Kominowy: Wieloletnie prace badawcze w blisko 100-metrowym laboratorium w skali rzeczywistej pozwoliły wypracować najlepszą reakcję na efekt kominowy, który znacząco wpływa na rozkład ciśnienia w wieżowcach w ekstremalnych temperaturach.
- Dostosowanie do Zmian: Z biegiem czasu szczelność budynku ulega pogorszeniu, a pasywne systemy mechaniczne wymagają ręcznej ponownej kalibracji. SafetyWay, dzięki swojej adaptacyjności, radzi sobie z tym wyzwaniem. Elastyczność w kształtowaniu przestrzeni i zmieniające się układy mające wpływ na scenariusze pożarowe oraz właściwości hydrauliczne budynku są również uwzględniane w projekcie systemu.
Zastosowanie Systemów Różnicowania Ciśnienia
Systemy różnicowania ciśnienia najczęściej chronią pionowe drogi ewakuacyjne. Zabezpieczenie to zapewnia:
- Bezpieczną ewakuację mieszkańców budynku.
- Umożliwienie dotarcia zastępów straży pożarnej do źródła pożaru.
- Zapobieganie przedostawaniu się ognia i dymu na inne kondygnacje.
Chronione przestrzenie obejmują:
- Klatki schodowe: Zapewniają kluczową drogę ewakuacji.
- Przedsionki: Zmniejszają ryzyko przedostania się dymu na klatkę schodową, ułatwiają jednoczesną ewakuację i umożliwiają prowadzenie działań gaśniczych.
- Windy: Służą do ewakuacji osób niepełnosprawnych i umożliwiają dotarcie ekip ratowniczych do pożaru.
- Korytarze: Ze względu na scenariusze ewakuacji lub inne wymagania (np. obecność nieosłoniętych okien lub obszarów okiennych przed pojawieniem się dymu) czasami stosuje się zabezpieczenie nadciśnieniowe korytarzy.

Normy i Projektowanie Systemów Różnicowania Ciśnienia
Norma PN-EN 12101-6 rozróżnia sześć klas systemów różnicowania nadciśnienia: A, B, C, D, E oraz F. Projektant, we współpracy z rzeczoznawcą, powinien ustalić, którą z klas należy zastosować w danym obiekcie. Konsekwencją tego wyboru będą narzucone przez normę kryteria, jakie należy spełnić przy projektowaniu systemu.
Przykładowe Scenariusze Przepływu Powietrza
Analiza przepływu powietrza jest kluczowa w projektowaniu systemów różnicowania ciśnienia. Poniżej przedstawiono dwa scenariusze dla upustu mechanicznego, z uwzględnieniem kryterium przepływu powietrza 2 m/s przez otwarte drzwi ewakuacyjne.
Scenariusz 1: Nawiew całości powietrza do klatki schodowej
W tym wariancie zakłada się, że nawiew całości powietrza następuje bezpośrednio do klatki schodowej. Powietrze o wydatku 14 400 m³/h przemieszcza się przez otwór drzwiowy pomiędzy klatką schodową a przedsionkiem, a następnie przez otwór drzwiowy pomiędzy przedsionkiem a strefą objętą pożarem. W dalszej kolejności zostaje przetransportowane na zewnątrz budynku przez zaprojektowany system oddymiania. Do kompensacji oddymiania przy zamkniętych drzwiach przewiduje się okno oddymiające o powierzchni czynnej 2 m².
Powietrze przepływające przez otwór drzwiowy z jednej przestrzeni do drugiej z prędkością 2 m/s generuje opór 6 Pa. Ponieważ mamy dwa otwory drzwiowe, suma oporów wyniesie 12 Pa. Realizując upust mechaniczny, nie występują w tym przypadku dodatkowe opory. Sumarycznie mamy więc 12 Pa oporów.
Największym otworem na klatce schodowej są otwarte drzwi ewakuacyjne na zewnątrz budynku, przyjmijmy, że ich powierzchnia wynosi 2 m². Aby wytworzyć na nim 12 Pa oporu, prędkość przepływającego powietrza powinna wynosić 2,9 m/s. Wynika z tego, że przy kryterium przepływu 2 m/s do klatki schodowej musimy dostarczyć 20 880 m³/h (bez uwzględniania pozostałych nieszczelności na klatce).
Sumaryczna ilość powietrza niezbędna do spełnienia kryterium przepływu przy tak zrealizowanym upuście mechanicznym wynosi: 14 400 m³/h + 20 880 m³/h = 35 280 m³/h.
Scenariusz 2: Nawiew całości powietrza do przedsionka
W tym wariancie zakłada się, że nawiew całości powietrza następuje do przedsionka. Powietrze o wydatku 14 400 m³/h przemieszcza się przez otwór drzwiowy pomiędzy przedsionkiem a strefą objętą pożarem. W dalszej kolejności zostaje przetransportowane na zewnątrz budynku przez zaprojektowany system oddymiania. Do kompensacji oddymiania przy zamkniętych drzwiach przewiduje się otwór w ścianie pomiędzy strefą objętą pożarem a przedsionkiem o powierzchni czynnej 1 m².
Aby prędkość przepływu 2 m/s przez otwarte drzwi została utrzymana, do przedsionka należy nawiać dodatkowo 7 200 m³/h. Sumarycznie nawiewamy do przedsionka 14 400 m³/h + 7 200 m³/h = 21 600 m³/h.
Powietrze przepływające przez otwór drzwiowy z jednej przestrzeni do drugiej z prędkością 2 m/s generuje opór 6 Pa. Ponieważ mamy jeden otwór drzwiowy, suma oporów wyniesie 6 Pa. Realizując upust mechaniczny, nie będą w tym przypadku występować dodatkowe opory. Sumarycznie mamy więc 6 Pa oporów.
Największym otworem na klatce schodowej są otwarte drzwi ewakuacyjne na zewnątrz budynku, przyjmijmy, że ich powierzchnia wynosi 2 m². Aby wytworzyć na nim 6 Pa oporu, prędkość przepływającego powietrza powinna wynosić 2,0 m/s. Wynika z tego, że przy kryterium przepływu 2 m/s do klatki schodowej musimy dostarczyć 14 400 m³/h (bez uwzględniania pozostałych nieszczelności na klatce).
Sumaryczna ilość powietrza niezbędna do spełnienia kryterium przepływu przy tak zrealizowanym upuście mechanicznym wynosi: 14 400 m³/h + 21 600 m³/h = 36 000 m³/h. Nieszczelności klatki schodowej oraz przedsionka przy kryterium różnicy ciśnień mogą być znacząco niższe. Wentylator musi zatem tłoczyć skrajnie różne wydatki powietrza w zależności od liczby zamkniętych lub otwartych drzwi. Należy zawsze stosować urządzenia, które mają aktualne certyfikaty potwierdzające zakres pracy wentylatora oraz szybkość reakcji systemu.
Dodatkowo, należy zawsze przeanalizować właściwe rozmieszczenie nawiewów powietrza na klatce schodowej, aby na żadnym piętrze nie przekroczyć dopuszczalnej siły otwarcia drzwi, która wynosi 100 N. Dotyczy to również drzwi z przedsionka do strefy objętej pożarem. Ponieważ kompensacja oddymiania realizowana jest przez powietrze dostarczane do przedsionka, wydatek przy kryterium różnicy ciśnień wynosi 21 600 m³/h. Urządzenie nawiewne dostarcza cały czas niezmienną ilość powietrza - zarówno przy zamkniętych, jak i otwartych drzwiach.

Systemy Oddymiania Mechanicznego SDS
System SDS (Smoke Duct System) służy do budowy instalacji oddymiającej wentylacji mechanicznej. Sprawdzi się w różnych przestrzeniach w obiektach mieszkalnych i biurowych, a także w garażach, halach przemysłowych i magazynowych. Podstawą systemu są elementy przewodowe, czyli stalowe kanały i kształtki wykonane z blachy stalowej ocynkowanej o grubości 1 mm.
Komponenty Systemu SDS
- Kratki wyciągowe: W podstawowym układzie systemu SDS gorące dymy i gazy są wywiewane za pomocą kratek wyciągowych z kierownicami SDS-STW (o prześwicie około 75%) lub siatkowych SDS-STS1 (o prześwicie około 55%).
- Przepustnice regulacyjne: Systemy oddymiania SDS można regulować za pomocą przepustnic regulacyjnych wielopłaszczyznowych. Montuje się je na odejściach trójników łącznie z kratkami wyciągowymi. Dostępne są przepustnice SDS-GS z lamelami współbieżnymi poziomymi oraz SDS-GP z lamelami przeciwbieżnymi pionowymi. Alternatywny element regulacyjny mogą stanowić przepustnice regulacyjne wielopłaszczyznowe SDS-PWO z lamelami przeciwbieżnymi, montowane bezpośrednio w kanałach.
- Elementy ochrony akustycznej: Są to tłumiki prostokątne SDS-TAP oraz okrągłe TL-CN z rdzeniem i TL-C bez rdzenia. Modele prostokątne i okrągłe występują w wymiarach takich jak elementy przewodowe.
- Włazy rewizyjne: Zapewniają komfort eksploatacji użytkownika.
Przykładowy kompletny zestaw wyrobów do wykonywania przewodowych, stalowych instalacji oddymiających w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła (jednostrefowe przewody oddymiające typu SDS) może zawierać:
- Elementy regulacyjne: SDS-GS-1225 × 625 - 50 szt.
- Elementy kompensacyjne: SDS-KE - 6 szt.
- Elementy tłumiące: SDS-TAP - 4 szt.
- Elementy montażowe: SDS-UC - 3000 m.b.
Jednostrefowe przewody oddymiające typu SDS to zestaw wyrobów do wykonywania przewodowych, stalowych instalacji oddymiających o przekroju prostokątnym, których funkcją jest odprowadzanie dymu i ciepła w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła w obrębie jednej strefy pożarowej. Mogą być wykorzystane w systemach dwufunkcyjnych (spełniających jednocześnie rolę wentylacji ogólnej i oddymiającej), pod warunkiem, że w funkcji oddymiania będą obsługiwać jedynie tą strefę, w której zostały zamontowane.
Systemy Oddymiania Klatek Schodowych ZODIC
Przewodnik „Systemy oddymiania klatek schodowych ZODIC firmy SMAY” stanowi kompendium wiedzy dla projektanta na temat oddymiania klatek schodowych oraz przedstawia sposoby ich oddymiania w różnych obiektach. Publikacja powstała w oparciu o nowe wytyczne CNBOP-PIB W-0003:2016 oraz wielomiesięczny projekt badawczy naukowców i ekspertów z dziedziny wentylacji pożarowej. Rozwiązania techniczne oraz metodyka projektowa bazują na analizie zjawisk fizycznych zaobserwowanych podczas badań obejmujących 6 rzeczywistych pożarów oraz 80 prób dymowych przeprowadzanych w obiekcie doświadczalnym w Sosnowcu. Systemy ZODIC SMAY to kompletne zestawy urządzeń do odprowadzania dymu i ciepła z klatek schodowych, stanowiące alternatywę dla droższych systemów zapobiegających zadymieniu klatek schodowych.
Centrale Sterujące i Zasilacze SMAY: Sercem Systemu Przeciwpożarowego
Centrala Sterująca Urządzeniami Przeciwpożarowymi (CSUP) pełni kluczową funkcję w systemach przeciwpożarowych SMAY. CSUP otrzymuje sygnały od Centrali Sygnalizacji Pożarowej (CSP) i realizuje sterowania urządzeniami przeciwpożarowymi. Jest odpowiedzialna za kontrolę systemów wentylacji pożarowej, zgodnie z określonym scenariuszem pożarowym.

Wymagania i Niezawodność CSUP
Ze względu na krytyczną rolę, CSUP musi spełniać szereg norm i przepisów prawnych. Przed wprowadzeniem na rynek technologie stosowane w centralach muszą przejść rygorystyczne testy, aby uzyskać odpowiednie certyfikaty. Centrale SMAY kontrolują systemy wentylacji pożarowej, zapewniając bezpieczeństwo ludzi w budynkach. W dużych obiektach instalacja całego systemu jest procesem skomplikowanym i czasochłonnym, jednak gwarantuje wysoki poziom bezpieczeństwa.
Przykładem zastosowania CSUP jest kompleks Varso Place w Warszawie, gdzie zainstalowano zasilacze urządzeń pożarowych ŻUBR oraz Centrale Sterujące Urządzeniami Przeciwpożarowymi CSUP ŁOŚ. Centrala sterująca jest przystosowana do współpracy z Centralą Sterującą zgodną z normą prEN 12101 część 9 „Centrale sterujące”.
Modułowy Zasilacz ŻUBR
Kluczową rolę w napędzaniu całego systemu oddymiania odgrywają zasilacze. Modułowy zasilacz z serii ŻUBR służy do dostarczania niskiego i bardzo niskiego napięcia elektrycznego (do 1000V AC, 1500V DC) dla systemów kontrolujących rozprzestrzenianie się dymu i ciepła. Jego zastosowanie jest znacznie szersze, obejmując również klapy przeciwpożarowe, elektrozawory, elektrotrzymacze, a nawet bramy.
Funkcjonalność Zasilacza ŻUBR
- Monitorowanie i Aktywacja: W momencie wykrycia sygnału pożarowego, odpowiedni moduł zasilacza aktywuje się, zapewniając nieprzerwane zasilanie urządzenia. Zasilacz podczas pracy cały czas monitoruje parametry sieci zasilającej oraz linii zasilających poszczególne komponenty systemu pożarowego, umożliwiając Centrali Sterującej monitoring torów transmisji zasilanych elementów.
- Kontrola Linii Zasilającej: Jednym z najbardziej imponujących aspektów ŻUBRa jest jego zdolność do ciągłego monitorowania linii zasilającej (np. przewodu zasilającego silnik wentylatora) z wykorzystaniem modułów kontroli linii. To gwarantuje natychmiastowe wykrycie każdej nieprawidłowości i wysłanie sygnału awarii.
- Elastyczność Projektowania: Podstawową zaletą zasilacza ŻUBR jest jego modułowa konstrukcja, która umożliwia elastyczne dopasowanie do indywidualnych potrzeb systemów oddymiania. Zasilacz spełnia rygorystyczne normy bezpieczeństwa, co zostało potwierdzone badaniami przeprowadzonymi przez Państwowy Instytut Badawczy.
- Zasilanie Rezerwowe (NOWOŚĆ): Zasilacze ŻUBR od SMAY z wykorzystaniem modułu M230 mogą zagwarantować napięcie zasilające 230VAC do wykorzystania podczas pracy pożarowej w przypadku, gdy w obiekcie główne zasilanie zostało odłączone, a brak jest gwarantowanego zasilania rezerwowego. Czas podtrzymania tego napięcia jest zależny od zastosowanej baterii akumulatorów rezerwowych. Moduł M230 może posłużyć również do zasilania wentylatorów kompensujących lub oddymiających, zapewniając nieprzerwaną pracę przez co najmniej 30 minut.
- Wsparcie Akumulatorów: ŻUBR, dzięki zastosowaniu modułu MZ24, może obsłużyć akumulatory o pojemności do 300Ah. Zasilacze te prowadzą ciągły nadzór nad stanem baterii. W przypadku wykrycia nieprawidłowości (np. zbyt niskie napięcie baterii lub zbyt wysoka rezystancja wewnętrzna) urządzenie informuje o tym użytkownika, załączając sygnał uszkodzenia.
W przypadku zasilania wentylatorów trójfazowych (3x230VAC) z wykorzystaniem modułu M230 podczas pracy buforowej zasilanego z baterii akumulatorów rezerwowych należy zwrócić uwagę na kilka aspektów poprawnego doboru, m.in. prąd znamionowy wentylatora lub zespołu wentylatorów nie może przekroczyć 8A, a napięcie akumulatorów nie może być niższe niż 21V. Niezawodność tego układu wiąże się z koniecznością zapewnienia poprawnego doboru takich urządzeń oraz świadomości w ich projektowaniu.

Wsparcie Projektowe i Edukacyjne SMAY
Firma SMAY oferuje pełne wsparcie projektowe, aby pomóc w realizacji projektów budowlanych. Obejmuje ono:
- Przygotowanie koncepcji instalacji na idealnym schemacie.
- Wykonanie obliczeń zgodnie z normami 12101-6 lub 12101-13.
- Dobór urządzeń.
- Dostarczenie wytycznych elektrycznych.
- Protokoły eliminacji efektu kominowego dla budynków wysokościowych.
- Możliwość wykonania symulacji CFD.
Eksperci SMAY, w tym projektanci, menedżerowie produktów i badacze bezpieczeństwa pożarowego, oferują cenne spostrzeżenia i wiedzę specjalistyczną. Firma przygotowuje praktyczne pakiety edukacyjne dla zespołów, takie jak szkolenia z projektowania, studia przypadków czy konsultacje z ekspertami SMAY, a także wyjaśnia trudne sytuacje projektowe oraz organizuje prezentacje działających systemów w rzeczywistej skali.
Dostępne są również dodatkowe zasoby, takie jak artykuły i webinaria z ekspertami, które poszerzają wiedzę o systemach oddymiania i różnicowania ciśnienia.
tags: #oddymianie #zup #smay