Odszkodowanie za Pożar Spowodowany Linią Energetyczną i Służebność Przesyłu

Odszkodowanie za pożar jest formą rekompensaty finansowej za szkody spowodowane niebezpiecznym działaniem ognia. Pożar może doprowadzić do ogromnych szkód oraz kosztownych napraw, nierzadko niszcząc dorobek całego życia. Odszkodowanie najczęściej można zyskać z polisy ubezpieczeniowej na nieruchomość, która obejmuje także pokrycie kosztów dodatkowych, takich jak wynajem mieszkania zastępczego podczas przeprowadzania napraw. W niektórych sytuacjach, mimo zaistniałych strat spowodowanych pożarem, może dojść do odmowy wypłaty odszkodowania lub jego zaniżenia, co wymaga podjęcia odpowiednich kroków prawnych.

Czym jest odszkodowanie za pożar i jakie są jego przyczyny?

Pożar mieszkania, firmy, magazynu czy sklepu to zawsze dramat dla właściciela nieruchomości. Do najczęstszych przyczyn pożarów zaliczamy szczególnie nieostrożność, jak palenie tytoniu na łóżku lub kanapie, pozostawianie otwartego ognia bez nadzoru, a także przeciążenie instalacji elektrycznej. Odpowiedzialnością za incydent jest zazwyczaj obarczona osoba, która doprowadziła do owego zdarzenia, a w przypadku niewłaściwego użytkowania instalacji elektrycznej lub innych czynników, winę ponosi właściciel nieruchomości.

Pożar spowodowany wadliwą instalacją lub linią energetyczną

Często przyczyną pożaru jest niezależna od działania właściciela wadliwa instalacja elektryczna lub gazowa, lub też usterka w zewnętrznej linii energetycznej. Skutki bywają opłakane - zniszczone mieszkanie lub dom, a czasem utrata zdrowia czy źródła zarobkowania. Ważną informacją dla poszkodowanego jest to, że jeśli pożar nastąpił w wyniku wadliwej instalacji elektrycznej lub gazowej, najczęściej można ubiegać się o odszkodowanie z polisy ubezpieczeniowej. Choć na początku może nie być wiadomo, kto zawinił, np. nieprawidłowym podłączeniem piecyka, nieszczelną instalacją gazową, a w kontekście linii energetycznej - awarią zewnętrznej sieci, nie trzeba czekać z działaniem.

Samo ustalenie, że pożar miał związek z wadliwą instalacją, to za mało, ponieważ sama wada może mieć różne źródła. Mogło nastąpić zwarcie albo przeciążenie sieci, winne mogą być stare przewody albo nieprawidłowo zamontowane gniazdko. Przyczynami bywają też nieszczelne przewody gazowe, a nawet nielegalne przeróbki. W przypadku pożaru spowodowanego przez zewnętrzną linię energetyczną odpowiedzialność może spoczywać na przedsiębiorstwie przesyłowym. Ustalenie sprawcy, z powodu którego zachowania wybuchł pożar, może być w praktyce trudne, jednak poszkodowany nie musi go od razu znać, aby liczyć na odszkodowanie.

Odszkodowanie za pożar instalacji obejmuje nie tylko bezpośrednie szkody, takie jak spalone meble czy sprzęt. Pokrycie z ubezpieczenia kosztów remontu i naprawy mieszkania to podstawa. Z OC sprawcy - którym może być administracja budynku, spółdzielnia mieszkaniowa, deweloper, sąsiad, a w przypadku linii zewnętrznej - przedsiębiorstwo energetyczne - można odzyskać pełny koszt przywrócenia mieszkania do stanu sprzed pożaru. Należy pamiętać, że stan sprzed pożaru to nie jest nowe mieszkanie pod klucz. Kolejną grupą strat są rzeczy osobiste i wszystko, co spłonęło w mieszkaniu, w tym zniszczone meble, sprzęt elektroniczny, ubrania, a nawet koszt odtworzenia spalonych dokumentów. Koszty zaliczane do strat to także koszty najmu lokalu zastępczego, jeśli pożar uniemożliwił zamieszkiwanie we własnym mieszkaniu. Ponadto, jeśli pożar wybuchł z winy osoby trzeciej (np. sąsiada czy przedsiębiorstwa energetycznego), poszkodowany może otrzymać zadośćuczynienie za stres i pogorszenie się warunków życia.

Zniszczone wnętrze budynku po pożarze spowodowanym awarią instalacji elektrycznej

Procedura ubiegania się o odszkodowanie po pożarze

O odszkodowanie można ubiegać się natychmiast po zdarzeniu, a oczekiwanie na dopełnienie procesu zajmuje od kilku dni do kilku tygodni.

  1. Zgłoś zdarzenie: Po wystąpieniu incydentu należy jak najszybciej powiadomić odpowiednie służby, takie jak straż pożarna oraz policja. Tuż po pożarze warto robić zdjęcia oraz listę rzeczy, które zostały zniszczone. Protokół straży pożarnej w takich sytuacjach to bardzo ważny dokument. Może się okazać, że od razu będzie opisywał przyczynę pożaru, miejsce wybuchu ognia i zasięg zniszczeń, a nawet wskaże potencjalnego winnego. Jeśli taki protokół będzie niejednoznaczny lub nie będzie pomocny w szybkim ustaleniu sprawcy pożaru, warto zlecić opinię rzeczoznawcy.
  2. Zgromadź dokumenty: Ze zgłoszeniem szkody warto chwilę poczekać, choć nie za długo, aby zgromadzić wszystkie ważne dokumenty. Chodzi m.in. o protokół straży pożarnej, zdjęcia, kosztorysy napraw oraz ekspertyzy rzeczoznawców.
  3. Zgłoś roszczenie do ubezpieczenia: Kiedy skompletowane zostaną wszystkie potrzebne dokumenty, należy złożyć wniosek o wypłatę odszkodowania do ubezpieczyciela. Jeśli poszkodowany posiada polisę chroniącą mieszkanie, dom lub lokal firmy, w pierwszej kolejności powinien zgłosić szkodę do swojego ubezpieczyciela. Jeśli pożar wybuchł z winy osoby trzeciej (np. sąsiada lub przedsiębiorstwa energetycznego), szybszą ścieżką jest zgłoszenie szkody do ubezpieczyciela sprawcy. Szkodę do ubezpieczyciela sprawcy można też zgłosić równolegle obok zgłoszenia z własnej polisy.
  4. Poczekaj na ocenę szkód i decyzję ubezpieczyciela: Ubezpieczyciel przeprowadzi inspekcję w celu oceny zgłoszonych zniszczeń.

Regulacje prawne, które dotyczą odszkodowania za pożar, opierają się na przepisach prawa cywilnego oraz zasadach ubezpieczeń. Wymagają staranności w dokumentacji i znajomości warunków umowy ubezpieczeniowej. Dodatkowe roszczenia przysługują, jeśli pożar był spowodowany przez działania osoby trzeciej, np. przedsiębiorstwa energetycznego. Poszkodowany ma wówczas prawo do ubiegania się o odszkodowanie z polisy OC sprawcy.

Odmowa lub zaniżenie odszkodowania - co robić?

Może się zdarzyć, że po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel odmówi wypłaty odszkodowania. Takie odmowy bywają bezpodstawne. Najczęstsze przyczyny odmowy to:

  • Brak obowiązkowego przeglądu instalacji: Aby uzyskać sprawiedliwe odszkodowanie, należy przeprowadzać regularne przeglądy instalacji elektrycznej lub gazowej.
  • Niezgodność z warunkami polisy ubezpieczeniowej: Jeżeli rodzaj szkody nie jest objęty umową ubezpieczeniową, towarzystwo ubezpieczeniowe może odmówić wypłaty odszkodowania.
  • Niedbałość: Firmy ubezpieczeniowe mogą odmówić wypłaty odszkodowania w sytuacji wyłączenia odpowiedzialności, np. kiedy winą za incydent jest obarczona osoba poszkodowana.

Jeśli znana jest przyczyna odmowy, można odwołać się od decyzji ubezpieczyciela. W dokumencie odwołania należy umieścić powody potwierdzające roszczenia i dołączyć niezbędną dokumentację, obejmującą m.in. kosztorys napraw oraz ekspertyzy rzeczoznawców.

Poza odmową istnieje również możliwość, że zakład ubezpieczeniowy zaniży odszkodowanie. Jeśli wypłacone odszkodowanie za skutki pożaru zostało zaniżone przez towarzystwo ubezpieczeniowe, poszkodowany ma pełne prawo do tego, żeby uzyskać należną dopłatę.

Wykres prezentujący statystyki odmów wypłaty odszkodowań przez ubezpieczycieli

Linie energetyczne na działce - wprowadzenie do problematyki

Problem linii energetycznych przebiegających przez prywatną działkę jest coraz powszechniejszy, zwłaszcza w związku z rosnącą liczbą osób decydujących się na budowę domu. Linia energetyczna przebiegająca przez prywatną działkę może znacząco ograniczać możliwość zabudowy, obniżać wartość rynkową nieruchomości oraz utrudniać jej codzienne użytkowanie. W takiej sytuacji właściciel ma prawo domagać się od przedsiębiorstwa przesyłowego odszkodowania albo wynagrodzenia z tytułu służebności przesyłu.

Właściciele nieruchomości często nie mają możliwości w pełni korzystać z posiadanych działek w wyniku posadowionych słupów energetycznych lub innej infrastruktury przesyłowej. Jest to wciąż częste zjawisko, a wiele gruntów od lat zmaga się z nieuregulowaną sytuacją. Co istotne, wbrew powszechnym przekonaniom, odszkodowanie jest możliwe do uzyskania nie tylko w sytuacji, kiedy na działce usytuowany jest słup wysokiego napięcia, ale już sama linia energetyczna, niezależnie od tego, czy jest to linia wysokiego, czy średniego napięcia, jest powodem do ubiegania się o rekompensatę finansową.

Prawne aspekty służebności przesyłu i zasiedzenia

Czym jest służebność przesyłu?

Jeśli na działce stoją słupy energetyczne, biegną linie wysokiego napięcia albo pod ziemią ukryte są rury czy kable, najprawdopodobniej właściciel ma do czynienia ze służebnością przesyłu. Służebność przesyłu to szczególny rodzaj ograniczonego prawa rzeczowego, uregulowany w Kodeksie cywilnym (art. 305¹-305⁴). Oznacza, że przedsiębiorstwo zajmujące się dostarczaniem mediów (np. prądu, ciepła czy sygnału telekomunikacyjnego) może legalnie korzystać z części cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do utrzymania i działania infrastruktury przesyłowej. Przesył może przebiegać zarówno naziemnie (np. stojące na działce słupy energetyczne), jak i podziemnie (np. sieci kanalizacyjne).

To prawo działa na rzecz konkretnego przedsiębiorcy i jest przypisane do urządzeń, nie do osoby. Może być ustanowione na mocy umowy z właścicielem gruntu, ale bywa też zarządzone przez sąd lub nabywane przez zasiedzenie. W praktyce służebność przesyłu to kompromis między interesem publicznym (stały dostęp do mediów) a prawem własności. Dla właściciela działki może oznaczać zarówno ograniczenia, jak i potencjalne odszkodowanie za słupy lub wynagrodzenie.

Operator może postawić słup energetyczny na działce tylko wtedy, gdy posiada odpowiedni tytuł prawny - najczęściej jest to umowa o ustanowienie tytułu służebności przesyłu lub decyzja administracyjna, wydana w ramach tzw. inwestycji celu publicznego. Bez zgody właściciela operator nie ma prawa postawić słupa, chyba że uzyska decyzję administracyjną zezwalającą na zajęcie gruntu. Ta jednak wydawana jest dopiero po nieudanych rokowaniach i tylko wtedy, gdy planowana inwestycja przebudowy infrastruktury ma status celu publicznego, a lokalizacja została zatwierdzona w planie miejscowym lub przez odpowiednią decyzję lokalizacyjną.

Wpływ orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego na zasiedzenie służebności przesyłu

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z 2 grudnia 2025 roku o sygnaturze akt P 10/16 może być fundamentalnym orzeczeniem w polskim prawie w kwestiach związanych z ochroną prawa własności w Polsce. Stanowi on istotne uzupełnienie - a zarazem wzmocnienie - obserwowanego od pewnego czasu kierunku zmian w orzecznictwie dotyczącym zasiedzenia służebności przesyłu. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że wprowadzenie nowego orzecznictwa odwołującego się do zasiedzenia służebności przesyłu o treści odpowiadającej służebności gruntowej jest niezgodne z Konstytucją, w szczególności z zasadą ochrony prawa własności. TK stwierdził między innymi, że Sąd Najwyższy wraz z sądami powszechnymi samodzielnie stworzył nowy rodzaj prawa tzw. „zasiedzenia służebności gruntowej o treści służebności przesyłu”, które mógł wprowadzić jedynie ustawodawca.

Z wyroku TK wynika, że przed 3 sierpnia 2008 r. zakłady przesyłowe nie mogły wliczać potrzebnego im okresu do zasiedzenia służebności przesyłu, ponieważ w latach 2008-2023 doszło do wykreowania nowego prawa rzeczowego przez sądy, które nie miały do tego uprawnień. Z tego powodu interpretacja art. 292 k.c. w związku z art. 285 k.c. została podważona. Sąd Najwyższy od 2023 roku rozpoczął modyfikacje swojego wcześniejszego stanowiska odnośnie zasiedzenia służebności przesyłu na korzyść właścicieli nieruchomości. Kolejne przychylne stanowisko dla właścicieli nieruchomości Sąd Najwyższy zajął 5 lutego 2025 roku w sprawie o sygnaturze akt. Niemniej jednak w tym samym roku Sąd Najwyższy wydał ponownie niekorzystne wyroki dla właścicieli nieruchomości, w których stwierdził, że dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., gdy weszły w życie odpowiednie przepisy.

Wyrok TK P 10/16 nie odnosi się do linii, które zostały wybudowane na mocy decyzji administracyjnej o charakterze wywłaszczeniowym. W takim przypadku wyrok ten nie może być podstawą prawną do wyegzekwowania roszczenia na drodze ugodowej lub w cywilnych sprawach sądowych. W przypadku wystąpienia takiej decyzji roszczenia dochodzi się na drodze administracyjnej, najczęściej po modernizacji linii. Powyższy wyrok TK nakazuje poszanowanie cudzej własności i daje prawo właścicielom obciążonych liniami przesyłowymi nieruchomości do odpowiedniego wynagrodzenia za korzystanie z ich działek.

Służebność przesyłu po wyroku Trybunału Konstytucyjnego | Webinar

Kto może ubiegać się o odszkodowanie za linię energetyczną i jakie warunki trzeba spełnić?

Odszkodowanie za linię energetyczną usytuowaną na działce przysługuje właścicielom nieruchomości, a w niektórych przypadkach również użytkownikom wieczystym. Posiadanie linii przesyłowych jest uciążliwym doświadczeniem dla wielu osób, zmagających się ze znacznymi utrudnieniami w zagospodarowaniu własnych działek z powodu słupów energetycznych lub innych urządzeń przesyłowych. Rekompensaty można dochodzić, gdy:

  • infrastruktura została zbudowana bez zgody właściciela,
  • nie została zawarta umowa o służebność przesyłu,
  • nie istnieje ważna decyzja administracyjna,
  • umieszczony słup lub linia energetyczna ogranicza korzystanie z działki lub jej zabudowę,
  • nie doszło jeszcze do zasiedzenia służebności.

Przed skierowaniem sprawy należy sprawdzić trzeci dział księgi wieczystej. Znajdziemy tam informacje, czy na danym gruncie została ustanowiona służebność przesyłu, która zezwala firmie energetycznej na umiejscowienie infrastruktury przesyłowej. Prawny stan działki można sprawdzić bezpłatnie przy pomocy systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych. Nabycie działki z istniejącymi słupami energetycznymi nie odbiera prawa do wynagrodzenia, jeśli przedsiębiorstwo nigdy nie uzyskało odpowiedniego tytułu prawnego do korzystania z gruntu.

Należy też wiedzieć, że brak wpisu o służebności, umieszczonego w Księdze Wieczystej, nie musi oznaczać, iż słup z linią energetyczną został postawiony bez wyraźnej podstawy prawnej. Jeśli biegnąca linia energetyczna lub słup energetyczny stojący na danej działce nie posiada wpisu w księdze wieczystej, należy przeprowadzić ocenę prawną, która określi szanse powodzenia sprawy oraz pozwoli oszacować potencjalne roszczenia, ponieważ nadal nie we wszystkich sprawach można je uzyskać. Warto wiedzieć, że już sama przechodząca linia elektroenergetyczna nad działką, nawet bez umiejscowionego słupa, daje możliwość ubiegania się o rekompensatę finansową. Słup zatem nie jest wymagany, aby rozpocząć starania o uzyskanie roszczenia; wystarczy sama linia przechodząca przez działkę.

Mapa działki z zaznaczonym przebiegiem linii energetycznej

Jakie roszczenia przysługują i jak jest ustalana ich wysokość?

Właściciel nieruchomości, na której znajduje się infrastruktura przesyłowa, może domagać się:

  • wynagrodzenia za dotychczasowe bezumowne korzystanie z nieruchomości,
  • ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem,
  • a w niektórych sytuacjach nawet usunięcia słupów, jeśli są nieużywane i brak jest tytułu prawnego do ich posadowienia.

Kwotę rekompensaty określa rzeczoznawca majątkowy, biorąc pod uwagę m.in. następujące czynniki:

  • Aktualną wartość rynkową nieruchomości: Rzeczoznawcy wyceniają czasem potencjalną stratę na poziomie nawet 300-500 tys. zł, zwłaszcza gdy obecność słupa uniemożliwia realizację planowanej zabudowy.
  • Rodzaj i napięcie linii: Im wyższe napięcie, tym szerszy pas ochronny i większy wpływ na działkę. Dla linii o napięciu 15-30 kV może to być 3-4 m szerokości pasa, a dla 110-220 kV - nawet 9-15 metrów.
  • Powierzchnię działki wyłączoną z użytkowania: Nie tylko sama podstawa słupa, ale także strefa nad przewodami i ewentualna droga dojazdowa dla serwisu technicznego.
  • Spadek atrakcyjności gruntu pod zabudowę lub sprzedaż: Słupy i linie energetyczne często skutkują wprowadzeniem w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego tzw. stref ochronnych. Ograniczają one możliwości zabudowy, zakazują sadzenia wysokich drzew czy prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Wszystko to bezpośrednio obniża wartość działki - a to właśnie na tej podstawie ustala się wysokość odszkodowania. W praktyce wysokość odszkodowania wynosi od kilku do nawet kilkuset tysięcy złotych.
  • Rodzaj gruntu: Działki budowlane są znacznie wyżej wyceniane niż rolne. Jeśli słup ogranicza zabudowę lub użytkowanie rolne (np. uprawy), ma to wpływ na kwotę.

Przedawnienie roszczeń i zasiedzenie służebności

Prawo do odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntu przedawnia się po 6 latach - tyle wynosi ogólny termin dochodzenia roszczeń majątkowych (art. 118 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że można dochodzić wynagrodzenia za maksymalnie sześć lat wstecz. Jeśli nieruchomość była wykorzystywana przez zakład energetyczny przez dłuższy czas, kwoty z wcześniejszych lat przepadają. Bieg przedawnienia można jednak przerwać, np. poprzez złożenie pozwu w sądzie lub wniosku o próbę ugodową. Dzięki temu termin liczy się od nowa.

Jeszcze poważniejszą przeszkodą może być zasiedzenie służebności przesyłu. Przedsiębiorstwa energetyczne mogą nabyć prawo do korzystania z nieruchomości przez zasiedzenie służebności przesyłu: po 20 latach, jeśli działały w dobrej wierze, sądząc, że miały do tego prawo, lub po 30 latach, jeśli działały w złej wierze, wiedząc, że podstawy prawnej brak. Im dłużej słupy stoją na działce, tym większe ryzyko, że właściciel straci możliwość dochodzenia roszczeń. Jednak na mocy wyroku TK P 10/16, około 15% spraw nie posiadających decyzji administracyjnej zostanie objętych zasiedzeniem w dobrej wierze w sierpniu 2028 roku, czyli po 20 latach. W pozostałej liczbie spraw zasiedzenie powinno nastąpić w sierpniu 2038 roku. W przypadku zasiedzenia infrastruktury przesyłowej na drodze cywilnej istnieje jeszcze możliwość uzyskania roszczeń na drodze administracyjnej po modernizacji linii.

Proces dochodzenia roszczeń za linie energetyczne - krok po kroku

Kwestia dochodzenia roszczeń nie zawsze jest prosta, ale w przypadku zaistniałych problemów warto domagać się poszanowania należnego prawa.

  1. Sprawdź dokumenty: W pierwszej kolejności należy sprawdzić księgę wieczystą (dział III "Prawa, roszczenia i ograniczenia") oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jeśli w dziale III nie ma wpisu dotyczącego przedsiębiorstwa energetycznego, właściciel nieruchomości może mieć podstawy do żądania wynagrodzenia lub usunięcia urządzeń.
  2. Ustal właściciela sieci: Zazwyczaj jest to lokalny zakład energetyczny. Informacje na ten temat można znaleźć m.in. na fakturze za prąd lub w rejestrach przedsiębiorstw przesyłowych. Należy sprawdzić, czy istnieje ustanowiona służebność przesyłu lub inny tytuł prawny uprawniający przedsiębiorstwo przesyłowe do korzystania z gruntu. W tym celu złóż stosowny wniosek do przedsiębiorcy przesyłowego, Urzędu Gminy/Miasta, Starostwa Powiatowego, a w późniejszym etapie również do Archiwum Państwowego.
  3. Zgromadź dowody: Należy przygotować takie dokumenty jak wypis z rejestru gruntów, mapę z naniesionym słupem, dokumenty własności działki oraz dokumentację historyczną, zdjęcia, mapy geodezyjne, dokumenty administracyjne.
  4. Negocjuj z operatorem (ugoda polubowna): W pierwszej kolejności zamierza się rozwiązać sprawę polubownie, zwracając się do przedsiębiorstwa energetycznego o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu lub wynagrodzenie za bezumowne korzystanie. Negocjacje to pierwszy i zwykle najtańszy sposób rozwiązania sporu. Pozwala uniknąć długotrwałego postępowania sądowego, a często prowadzi do satysfakcjonującego porozumienia. Należy być przygotowanym, ponieważ oferty operatorów mogą być zaniżone.
  5. Zleć wycenę rzeczoznawcy: Aby roszczenie było rzetelnie udokumentowane i odpowiadało rynkowym stawkom, warto zlecić wycenę rzeczoznawcy majątkowego.
  6. Rozważ drogę sądową lub administracyjną: Jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia w drodze negocjacji, sprawa zostaje rozwiązana na drodze sądowej lub administracyjnej. Postępowania dotyczące dochodzenia roszczeń bywają skomplikowane, a przedsiębiorstwa przesyłowe dysponują rozbudowanym zapleczem prawnym.

Usuwanie słupa energetycznego z działki

Zgodnie z przepisami, słup na działce jest traktowany jako urządzenie przesyłowe, którego usunięcie wymaga przejścia przez określoną procedurę prawną. Usunięcie słupa jest możliwe, jeśli został on postawiony bez zgody właściciela lub znajduje się na działce, na której nie ustanowiono służebności przesyłu. Jeśli zakład energetyczny nie ma prawnego upoważnienia do użytkowania terenu, właściciel działki ma prawo żądać usunięcia urządzenia. Oczywiście przedsiębiorstwo energetyczne może w takich przypadkach próbować negocjować w zamian za wypłatę rekompensaty.

Regulacje prawne dotyczące budowy linii energetycznych i odszkodowań

Dynamiczny rozwój energetyki wiąże się z inwestycjami w sieci przesyłowe, które są realizowane na podstawie Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (ugn), odpowiednich zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub - w przypadku przedsięwzięć o szczególnej wadze - na mocy Ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (specustawa przesyłowa).

Ustawa o gospodarce nieruchomościami (ugn)

Zgodnie z ugn, starosta może ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie urządzeń przesyłowych, jeśli właściciel nie wyraża na to zgody. Za ustanowienie służebności przysługuje odszkodowanie. Roszczenia można dochodzić także wtedy, gdy na skutek inwestycji powstały szkody, a przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód i obejmować zmniejszenie wartości nieruchomości. Ustalenie odszkodowania opiera się na wycenie rzeczoznawcy majątkowego. Dodatkowo, jeśli założenie sieci uniemożliwia prawidłowe korzystanie z nieruchomości, właściciel może żądać, aby starosta nabył od niego własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości.

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP)

W przypadku, gdy na skutek ustanowienia nowego MPZP lub zmiany w istniejącym planie dojdzie do sytuacji, w której dotychczasowe wykorzystanie nieruchomości staje się niemożliwe lub znacznie ograniczone, właściciel ma prawo wystąpić o odszkodowanie od gminy lub zarządcy terenu. Dostępne formy kompensaty to odszkodowanie za rzeczywistą szkodę, wykup nieruchomości lub jej części, a także zaoferowanie nieruchomości zamiennej. Odszkodowanie jest ustalane na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego.

Specustawa przesyłowa

Szczególnie istotne inwestycje energetyczne realizowane są na podstawie specustawy przesyłowej. Umożliwia ona wywłaszczenia gruntów, a także uprawnia do wyznaczania obszarów ograniczonego korzystania z nieruchomości, np. „pasa technologicznego” dla linii energetycznych. Wojewoda, na wniosek inwestora, ustanawia wówczas zakazy wznoszenia obiektów budowlanych, nakaz uzgadniania lokalizacji obiektów oraz zakaz wykonywania nasadzeń roślinności przekraczającej określoną wysokość. W przypadku powstania szkód na nieruchomości, zastosowanie mają zapisy regulujące kwestię odszkodowań zawarte w art. 124 ust. 4-7 Ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wysokość odszkodowania zostanie ustalona w oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego.

Schemat przedstawiający strefy ochronne wokół linii energetycznych

tags: #odszkodowanie #za #pozar #spowodowany #przez #linie