W Polsce funkcjonuje szereg instytucji i prywatnych inicjatyw poświęconych gromadzeniu, dokumentowaniu i eksponowaniu dziedzictwa polskiego pożarnictwa. Od regionalnych placówek z bogatymi zbiorami, po centralne muzea o znaczeniu ogólnokrajowym, a także pasjonackie kolekcje - wszystkie one świadczą o długiej i bogatej historii straży pożarnych.
Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego
Historia i Misja
Muzeum Pożarnictwa w Olkuszu, znane również jako Muzeum Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego, działa od 1978 roku. Mieści się ono niedaleko rynku, w Punkcie Informacji Turystycznej. Twórcą i wieloletnim kustoszem tej placówki był Stefan Ząbczyński (1912-2002), którego imię muzeum nosi obecnie. Muzeum na pewno zaciekawi wielu zwiedzających, prezentując bogactwo historii pożarnictwa.
Kolekcja i Najcenniejsze Eksponaty
Uwagę zwiedzających szczególnie przyciąga samochód strażacki z 1942 roku, który nadal jest sprawny technicznie. Podczas lokalnych wydarzeń, takich jak Juromania, pojazd ten wozi dzieci. Jednym z najcenniejszych eksponatów jest również XVII-wieczny dzwon alarmowy o donośnym dźwięku, który w przeszłości znajdował się w kościele przy klasztorze augustianów. Wśród innych interesujących obiektów znajdują się kufer Piłsudskiego oraz "paszport" konia. Zbiory muzeum obejmują także dokumenty i fotografie, sztandary, medale i odznaczenia, a nawet stare monety. Szczególne miejsce zajmuje ekspozycja poświęcona walce o wolność Polski.
Informacje Praktyczne
Muzeum jest otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00-16:00. Cena biletu wstępu wynosi 2 zł. Turyści indywidualni mogą zwiedzać muzeum w czasie pracy Punktu IT lub po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym. Grupy zorganizowane muszą umówić wizytę telefonicznie. Kontakt z Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej im. Stefana Ząbczyńskiego (Punkt IT) możliwy jest pod numerem: 669-238-914, a także za pośrednictwem strony internetowej www.ospolkusz.pl.
Atrakcje w Okolicy Olkusza
Okolice Olkusza oferują wiele ciekawych miejsc do odwiedzenia w promieniu 30 kilometrów. Warto dodać do swojego planu podróży takie atrakcje jak:
- Zamek Rabsztyn (odległość: 3.2 km)
- Pustynia Błędowska (odległość: 6.5 km)
- Zamek Pieskowa Skała (odległość: 16.1 km)
- Dolinki Krakowskie (odległość: 17.5 km)
- Park Gródek w Jaworznie (odległość: 18.3 km)
- Szlak Orlich Gniazd (odległość: 19.3 km)
- Zamek Ogrodzieniec (odległość: 19.3 km)
- Zamek Pilcza w Smoleniu (odległość: 19.4 km)
- Ojcowski Park Narodowy (odległość: 21.2 km)
- Jezioro Pogoria (odległość: 26.7 km)
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni
Historia i Rozwój
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa powstało 4 maja 1953 roku z inicjatywy farmaceuty kpt. Zbigniewa Konrada Gęsikowskiego. Przez ponad 70 lat placówka działała pod opieką oddanych ochotników Straży Pożarnej w Alwerni, którzy pełnili nie tylko funkcje strażackie, ale także byli stróżami dziedzictwa kulturowego. Dzięki ich społecznej pracy Muzeum zgromadziło ponad 4000 eksponatów.
Zbiory i Konserwacja
Kolekcja muzealna jest bardzo zróżnicowana i składa się z: strażackich wozów konnych i samochodów pożarniczych, zbioru medali, odznaczeń, pamiątkowych plakietek i fotografii. W zbiorach znajdują się również eksponaty filumenistyczne i filatelistyczne oraz liczne dokumenty i publikacje tematycznie związane z działalnością straży pożarnej. Najcenniejszą częścią zbiorów jest licząca się w skali europejskiej kolekcja dawnych pojazdów strażackich. Na szczególną uwagę zasługuje konserwacja tych unikalnych zabytków, prowadzona własnymi siłami przez strażaków z Alwerni. Ich wysiłek został doceniony w 1999 roku doroczną nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Sybilla” za dokonania w dziedzinie konserwacji unikalnego samochodu strażackiego Mercedes z 1926 roku, który jest jednym z najcenniejszych, sprawnych technicznie i najlepiej zachowanych zabytków tego typu w Polsce.
Nowa Siedziba i Perspektywy
W 2002 roku Rada Miejska w Alwerni utworzyła Małopolskie Muzeum Pożarnictwa jako gminną instytucję kultury. Od 23 maja 2004 roku, po zatwierdzeniu statutu przez Walne Zebranie OSP w Alwerni i uzgodnieniu z Ministerstwem Kultury, organem założycielskim muzeum stała się OSP Alwernia. W 2023 roku Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni zostało włączone jako filia w strukturę Muzeum Małopolskiego w Wygiełzowie. Po podpisaniu w 2022 roku umowy na budowę nowego budynku Muzeum Pożarnictwa oraz przejęciu zbiorów od jednostki OSP w Alwerni, rozpoczęły się intensywne prace budowlane, zakończone końcem 2023 roku. Muzeum zostało udostępnione do ruchu turystycznego w maju 2024 roku. Nowa siedziba umożliwia odpowiednie wyeksponowanie istniejącej kolekcji, jej rozbudowę o kolejne eksponaty oraz stworzenie właściwych warunków dla zabezpieczenia zbiorów, a także realizację programu kulturalnego i prezentację nowej, atrakcyjnej ekspozycji stałej.
Atrakcje w Okolicy Muzeum Pożarnictwa w Alwerni
Małopolskie Muzeum Pożarnictwa w Alwerni to wyjątkowa atrakcja prezentująca zabytkowe wozy strażackie i sprzęt gaśniczy. Warto tu:
- Obejrzeć historyczne pojazdy.
- Poznać historię straży pożarnej.
- Zobaczyć unikalne eksponaty z różnych epok.
Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach
Misja i Zbiory
Misją Centralnego Muzeum Pożarnictwa (CMP) jest przechowywanie, gromadzenie, dokumentowanie oraz eksponowanie dorobku i dziedzictwa polskiego pożarnictwa. CMP jest największą tego typu placówką w Polsce i jedną z największych w Europie. Muzealne zbiory liczą ponad 4 tysiące eksponatów, dokumentując rozwój historii i techniki pożarniczej w kraju.
Historia i Lokalizacja
Muzeum Pożarnictwa zostało otwarte 14 września 1975 roku, a jego pierwszą siedzibą były budynki obozu hitlerowskiego przy ulicy Powstańców w Mysłowicach. W 1991 roku nową siedzibą muzeum stały się hale przy ulicy Stadionowej w Mysłowicach. Od 1992 roku muzeum zostało wcielone w struktury Państwowej Straży Pożarnej i zmieniło nazwę na Centralne Muzeum Pożarnictwa. Eksponaty są ujęte w działy tematyczne, a muzeum organizuje cykliczne imprezy własne, takie jak Dzień Dziecka, Noc Muzeów i Industriada. Zgodnie ze statutem, CMP prowadzi współpracę merytoryczno-doradczą z innymi muzeami i izbami pożarnictwa w Polsce.
Prywatna Kolekcja Zdzisława Wojdasa
Początki i Rozwój Kolekcji
Zdzisław Wojdas od ponad 20 lat kolekcjonuje przedmioty związane z pożarnictwem. Początki kolekcji sięgały kilku hełmów, medali i miniaturowych modeli pojazdów strażackich. Kolejne lata przynosiły powiększanie się zbiorów w wyniku wymian kolekcjonerskich oraz dzięki zakupom na bazarach, portalach i giełdach. W 2011 roku, z uwagi na dużą liczbę zgromadzonych eksponatów, zrodziła się koncepcja utworzenia Muzeum Pożarnictwa. Obecnie kolekcjoner skupia się na renowacji, konserwacji oraz odpowiednim magazynowaniu zbiorów, które na dzień dzisiejszy znajdują się w jego domu - w mieszkaniu i na strychu.
Charakterystyka Zbiorów
Celem tego przyszłego Muzeum Pożarnictwa jest ukazanie historii straży pożarnych na terenie Polski oraz krajów zagranicznych od czasu ich powstania, czyli około połowy XIX wieku. Do najcenniejszych eksponatów należą strażackie mosiężne prądownice oraz kilka hełmów mosiężnych. W kolekcji znajdują się także strażackie medale i odznaczenia, pasy bojowe z zatrzaśnikami i linkami, toporki, sprzęt alarmowy w postaci ręcznych syren alarmowych, obuwie strażackie, fotografie oraz wyposażenie osobiste strażaka. Bogactwo zbiorów uzupełnia armatura wodno-pianowa, w tym prądownice mosiężne i aluminiowe, pływak, smok, rozdzielacz, zbieracz i inne elementy. Prezentowana jest również kolekcja odzieży strażackiej, w skład której wchodzą mundury galowe, mundury bojowe oraz czapki galowe (rogatywki i inne). Prezentowane eksponaty stanowią prawdziwą atrakcję dla miłośników pożarnictwa, a każdy zwiedzający na pewno znajdzie tu coś interesującego.
tags: #ogrodzieniec #muzeum #strazackie