Rola Ochotniczych Straży Pożarnych w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym
Krajowy system ratowniczo-gaśniczy (dalej: ksrg lub System) jest integralną częścią organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego państwa. W 1991 r. na mocy ustawy o ochronie przeciwpożarowej powołano ksrg jako element organizacji bezpieczeństwa wewnętrznego kraju, którego podstawowym celem miało być ratowanie życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez prognozowanie, rozpoznawanie i zwalczanie pożarów, klęsk żywiołowych lub innych miejscowych zagrożeń.

Fundamentem ksrg jest Państwowa Straż Pożarna, która zapewnia niezbędne zaplecze kadrowe, sprzętowe i logistyczne. Minister właściwy do spraw wewnętrznych pełni nadzór nad funkcjonowaniem krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. Integralnym i najbardziej licznym komponentem ksrg są ochotnicze straże pożarne. W pierwszym roku funkcjonowania ksrg (1995 r.) do Systemu włączonych zostało 1 664 jednostek OSP.
Potencjał operacyjny systemu
Dobowy standard gotowości operacyjnej KSRG w jednostkach ratowniczo-gaśniczych będących w strukturze komend powiatowych i miejskich PSP wynosi ponad 5 tys. strażaków i ok. 5,4 tys. samochodów ratowniczo-gaśniczych i specjalnych. Potencjał jednostek OSP włączonych do ksrg to ponad 120 tys. strażaków ratowników uprawnionych do udziału w działaniach ratowniczych oraz około 12 tys. Uprawnionym do dysponowania oddziałów i pododdziałów COO jest Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, dowódca COO lub osoba upoważniona przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
OSP jako organizacja pozarządowa i pożytku publicznego
Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) jest organizacją pozarządową utworzoną na takich samych zasadach jak stowarzyszenie. Tym, co odróżnia OSP od innych stowarzyszeń, jest podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie. Do organizacji pozarządowych zalicza się także niedziałające w celu osiągnięcia zysku stowarzyszenia, w tym ochotnicze straże pożarne.
Warunki uzyskania statusu OPP
OSP mogą uzyskać status organizacji pożytku publicznego pod warunkiem, iż działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności prowadzona jest nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata. OSP uzyskuje status organizacji pożytku publicznego z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

W celu dokonania wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym należy złożyć formularze KRS-Z20 oraz KRS-W-OPP. Do wniosku o zmianę w KRS należy dołączyć zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności członków zarządu i komisji rewizyjnej oraz zmieniony statut. W załączniku KRS-W-OPP należy wpisać kod Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).
Zarządzanie i obowiązki jednostek OSP
Statut OSP jest podstawowym wymaganym dokumentem w każdej jednostce, regulującym zasady działania i ułatwiającym sprawne zarządzanie. W strukturze OSP organami władzy są walne zebranie członków (WZC), zarząd oraz komisja rewizyjna. Walne zebranie członków jest najwyższą władzą w OSP, natomiast komisja rewizyjna pełni rolę organu kontroli wewnętrznej.
- Księgowość: OSP musi prowadzić księgowość (pełną lub w ramach Uproszczonej Ewidencji Przychodów i Kosztów).
- Zasoby ludzkie: Organizację tworzą liderzy, zespoły, wolontariusze oraz Młodzieżowe i Dziecięce Drużyny Pożarnicze.
- Majątek: W razie rozwiązania OSP, sąd orzeka o przeznaczeniu majątku na określony cel społeczny, jeżeli nie określono tego w statucie.
Poradnik - Ustawienia przypomnień o terminach
Podstawy prawne funkcjonowania
| Akt prawny | Zakres |
|---|---|
| Ustawa o ochronie przeciwpożarowej | Podstawy prawne funkcjonowania ksrg |
| Ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie | Zasady działania organizacji OPP |
| Rozporządzenie MSWiA w sprawie organizacji ksrg | Szczegółowe warunki włączania jednostek do systemu |
tags: #organizacje #pozytku #publicznego #osp #krs