Orkiestra Dęta Ochotniczej Straży Pożarnej w Osieku Wielkim to integralna część lokalnej społeczności i kultury. Jej historia jest nierozerwalnie związana z dziejami samej jednostki OSP, a jej powstanie w 1983 roku zapoczątkowało nowy rozdział w życiu muzycznym regionu. Od swoich skromnych początków, poprzez okresy intensywnego rozwoju i chwilowe zawieszenia działalności, orkiestra stała się ważnym elementem wielu lokalnych uroczystości i wydarzeń.
Kontekst Historyczny: Ochotnicza Straż Pożarna w Osieku Wielkim
Dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej w Osieku Wielkim sięgają ponad 100 lat. Myśl o zorganizowaniu się obywateli w OSP zrodziła się w 1917 roku. Głównym inicjatorem tych działań był mieszkaniec Osieka o nazwisku Linde. Pierwsze zebranie organizacyjne odbyło się w lutym 1917 roku, a zgłosiło się na nie 12 osób. W skład pierwszego zarządu wszedł m.in. Linde jako naczelnik.
Mimo trudności, młodzi ludzie byli pełni zapału i entuzjazmu. Organizowano imprezy dochodowe oraz zbiórki pieniężne wśród mieszkańców Osieka i okolic. Dzięki uzyskanym sumom zakupiono rozmaity sprzęt, m.in. sikawkę ręczną dwucylindrową na podwoziu dwukołowym, kilka bosaków, 12 kasków i co istotne - 14 instrumentów muzycznych. W ten sposób zorganizowano wczesną orkiestrę strażacką, co świadczy o długiej tradycji muzycznej w ramach OSP Osiek Wielki. W końcu 1918 roku zmarł Linde, pierwszy naczelnik OSP w Osieku, znakomity organizator i społecznik.
Po odzyskaniu niepodległości Polski, inicjatywę wznowienia działalności OSP w Osieku podjął Ignacy Karaś. Zebranie organizacyjne wyłoniło nowe władze jednostki, w składzie której znaleźli się m.in.: W. Piętka (prezes), Ignacy Karaś (naczelnik), Feliks Rogoziński (zastępca naczelnika), Jan Kutnik (gospodarz) i Adam Jakubowski (skarbnik). Do oddziału bojowego przyjęto 24 członków. Przez kolejne lata gromadzono sprzęt, a strażacy udzielali się artystycznie, posiadając własną sekcję dramatyczno-artystyczną.
W kolejnych latach OSP w Osieku systematycznie rozwijała swoją bazę sprzętową, a w 1926 roku rozpoczęto budowę remizy strażackiej. Ważnym wydarzeniem było ufundowanie sztandaru w 1934 roku, co zbiegło się z 15-leciem jednostki. Po II wojnie światowej strażacy z entuzjazmem przystąpili do odnowienia działalności OSP. W 1968 roku, z okazji 50-lecia, ufundowano nowy sztandar i przekazano nowy wóz. W 1990 roku oddano do użytku nową remizę, a w 1997 roku OSP Osiek została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, co było uznaniem dla profesjonalizmu szkolenia i działania jednostki.
Powstanie Orkiestry Dętej OSP Osiek Wielki w 1983 roku
Nowoczesna historia Orkiestry Dętej OSP w Osieku Wielkim rozpoczęła się w 1983 roku. Inicjatorami jej powstania była grupa lokalnych działaczy i pasjonatów muzyki. Po wielu interwencjach i apelach do władz, urzędów, organizacji i zakładów pracy o pomoc finansową, udało się uzyskać obietnicę wsparcia dla tworzącej się orkiestry.
Kiedy zabezpieczono wsparcie, można było przystąpić do werbowania chętnych do gry w orkiestrze. Wysłano pisemne zawiadomienia do szkół. Delegacja udała się również do szkoły w Dolnym Osieku, aby zaapelować do młodzieży o wstępowanie do zespołu. Dyrektor szkół gminy Osiek, pan Jania, serdecznie przyjął inicjatywę i przedstawił pomysł na zwołanym apelu.
Na zebraniu, które odbyło się w dniu 30 czerwca 1983 roku, do orkiestry wpisało się około 40 chłopców w wieku 10-16 lat. Zwołano również wówczas Komitet Rodzicielski, którego przewodniczącą została pani Helena Cieciak. W dniu 30 października 1983 roku odbył się uroczysty rozdział instrumentów. Kapelmistrzem 62-osobowej orkiestry został pan Stanisław Szczepanek. Zespół, złożony głównie z chłopców w wieku szkolnym, liczył wtedy 62 członków. Orkiestra została wyposażona w instrumenty dzięki ofiarności i zaangażowaniu miejscowych instytucji, organizacji i zakładów pracy.
Pierwsze Lata Działalności i Występy (1984-1985)
Z wielkim entuzjazmem orkiestra przygotowywała się do swoich pierwszych koncertów. Pierwszy publiczny występ orkiestry odbył się 20 maja 1984 roku, w Dzień Strażaka. Dyrygenta, pana Szczepanka, długo przekonywano do tego występu, ale ostatecznie się udało. Następnym publicznym występem był występ na Święcie Ludowym 10 czerwca 1984 roku. Oba występy były ogłoszone jako próba, gdyż okres nauki był bardzo krótki, a orkiestra liczyła bardzo dużą ilość dzieci.
Do ważniejszych wydarzeń pierwszych lat należy również występ w dniu 16 września 1984 roku na Święcie Plonów. Następnie rozpoczęła się nauka kolęd, co pozwoliło zespołowi wystąpić po raz pierwszy w kościele w Osieku na pasterce w noc wigilijną 24 grudnia 1984 roku. W okresie poprzedzającym święta wielkanocne orkiestra przeprowadziła się z remizy do sali Domu Ludowego, która jako znacznie większa, lepiej nadawała się do organizowania prób. Próby odbywały się w niej przez dwa miesiące, a potem orkiestra przeniosła się do pustej sali Domu Parafialnego.
Każda impreza, z wyjątkiem Święta Ludowego, była dla orkiestry debiutem, ponieważ do każdej trzeba było się oddzielnie przygotowywać. Tak było również z uroczystością 1 Maja. 19 maja 1985 roku orkiestra grała po raz pierwszy na uroczystości Pierwszej Komunii Świętej. Zaraz po komunii, orkiestra pojechała na Rejonowy Przegląd Orkiestr Dętych w Kętach, co również było debiutem dla zespołu.
W dniu 23 czerwca 1985 roku odbyła się długo obiecywana wycieczka dla członków orkiestry oraz ich opiekunów, w której uczestniczyło aż 130 osób (trzy autobusy). Pierwszym etapem wycieczki była parafia św. Józefa na Zasolu w Oświęcimiu, gdzie proboszczem był ks. Krzysztof Straub (były wikariusz osiecki). Orkiestra wzięła udział w nabożeństwie, podczas której zagrała kilka pieśni, a po mszy wykonała kilka marszy. Wycieczka zakończyła się przed plebanią w Osieku koncertem z okazji imienin księdza. Orkiestra otrzymała również zasłużony dyplom za występ w Bielsku-Białej.
W kolejnych latach, orkiestra kontynuowała swoją aktywność. 2 lutego orkiestra wystąpiła w Oświęcimiu w kościele Św. Maksymiliana z programem kolęd na mszy świętej. 25 maja wzięła udział w przeglądzie orkiestr dętych w Brennej.
Przerwa w Działalności i Reaktywacja (1991-1995)
W 1991 roku orkiestra zawiesiła swoją działalność. Niestety, w tym okresie w zespole pozostało tylko kilkanaście osób. Jednak dzięki staraniom ówczesnego wójta Jana Jekiełka oraz osieczanina Stanisława Mitoraja, orkiestra została reaktywowana w 1995 roku. Nowym kapelmistrzem orkiestry został pan Leszek Górkiewicz.
Dalszy Rozwój i Współczesność (po 1995 roku)
Okres po reaktywacji orkiestry to czas jej ciągłego rozwoju i doskonalenia. Zespół prowadzi nabory nowych członków, kształci młodych adeptów, pozyskuje nowe instrumenty i wzbogaca swój repertuar. Wkrótce nadeszły również kolejne sukcesy w rejonowych i wojewódzkich festiwalach i przeglądach.
Orkiestra aktywnie uczestniczy w wielu imprezach i wydarzeniach na terenie całego regionu. Co roku gminne obchody Święta Niepodległości 11 listopada odbywają się z jej udziałem. Podobnie zespół uświetnia Gminny Dzień Strażaka, Dni Osieka, dożynki, festyny i imprezy charytatywne. W dniu 27 kwietnia 1997 roku orkiestra grała na obchodach uroczystości PSL, witając ministra rolnictwa.
3 maja 2003 roku orkiestra grała strażakom z okazji święta ich patrona, św. Floriana. Popołudniu natomiast wystąpiła na Święcie Kultury Gminnej z nowym repertuarem. Tego dnia swój pierwszy występ mieli młodzi orkiestranci, którzy zaprezentowali się bardzo dobrze. 3 października 2004 roku orkiestra uczestniczyła w Jubileuszu 50-lecia kapłaństwa i 35-lecia objęcia funkcji proboszcza w miejscowej parafii. 10 grudnia 2004 roku orkiestra dokonała nagrania swojej płyty demo w Krakowie, a 15 października 2005 roku uświetniła nadanie sztandaru Szkole Podstawowej nr 2.
Obecnie orkiestra liczy 32 członków. Jej bogaty i różnorodny repertuar jest ciągle wzbogacany o muzykę współczesną, rozrywkową i klasyczną. Orkiestra nadal uczestniczy w uroczystościach i imprezach lokalnych, będąc ważnym ambasadorem kultury Osieka Wielkiego.