Ochotnicza Straż Pożarna w Płońsku, głęboko zakorzeniona w historii regionu, to nie tylko symbol bezpieczeństwa i gotowości do niesienia pomocy, ale także ważny ośrodek życia kulturalnego. Jej dzieje są nierozerwalnie związane z rozwojem miasta, a tradycje muzyczne, w tym istnienie orkiestry strażackiej i wsparcie dla lokalnych inicjatyw, stanowią istotny element tożsamości społeczności Płońska.
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Płońsku
Po serii katastrofalnych pożarów na Mazowszu, władze carskie, dotąd niechętne wszelkim przejawom aktywności obywatelskiej, zezwoliły na zakładanie ochotniczych straży ogniowych. Organizacje strażackie powstawały początkowo w większych miastach, następnie w miastach powiatowych, a później w mniejszych osadach.
Wielkie pożary i impuls do powstania
W Płońsku w XIX wieku miały miejsce dwa wielkie pożary. Pierwszy, w 1826 roku, zniszczył ponad 100 różnych zabudowań, a 300 rodzin straciło swój dobytek. W następnym pożarze, w 1875 roku, spaliło się 129 budynków mieszkalnych i 158 gospodarczych. Ten właśnie pożar był impulsem do zorganizowania towarzystwa straży ochotniczej ogniowej.
Początki działalności i rozwój
Nieformalnie Ochotnicza Straż Pożarna w Płońsku powstała w 1876 roku. Musiało jednak upłynąć kilka lat, aby zalegalizować jej działalność. Pierwsze formalne zebranie organizacyjne odbyło się 6 sierpnia 1880 roku, a statut został zatwierdzony 2 października tegoż roku.
Według różnych, sprzecznych ze sobą informacji, na początki działalności strażą kierowali odpowiednio prezes i naczelnik: Antoni Kalinowski i Stanisław Lenczewski lub Bolesław Młyński i Stanisław Budzyński. W roku założenia straż liczyła 120 członków czynnych i 80 popierających. W pierwszych latach istnienia płońska straż gasiła pożary, organizowała amatorskie przedstawienia teatralne oraz odczyty naukowe. Między innymi: 17 lipca 1882 roku straż gasiła magazynek z drewnem opałowym oraz piętrową oficynę. 13 sierpnia tegoż roku, w budynku straży odbył się odczyt doktora Jędrzejewicza „O kometach”. W 1885 roku wystawiano amatorskie przedstawienia, w których grała miejscowa młodzież. Jednym z czynnych członków OSP był doktor Leon Rutkowski, który piastował również stanowisko naczelnika.
W dniach 30 i 31 sierpnia 1895 roku w Płońsku wybuchły dwa groźne pożary. Pierwszy pożar był mniej niebezpieczny, drugi zaś zagrażał całemu miasteczku, zapaliły się bowiem składy smoły, terpentyny i innych materiałów palnych, mieszczące się w budynkach drewnianych w środku miasta. Strażacy usunęli, z narażeniem życia, kilkadziesiąt beczek i koszów materiałów palnych, co znacznie zmniejszyło niebezpieczeństwo, zdołali również opanować ogień i uratować inne budynki otaczające składowisko. W tym okresie płońska straż brała również udział w innych akcjach. Na szczególną uwagę zasługuje akcja ratunkowa podczas powodzi, która nawiedziła Płońsk w 1888 roku. W dwudziestą czwartą rocznicę powstania, 8 maja 1904 roku.
Okres międzywojenny i orkiestra strażacka
W okresie pierwszej wojny światowej, a szczególnie okupacji niemieckiej, szykanowano wszelkie przejawy działalności straży. Rozwój organizacji był zahamowany, a liczba członków znacznie się zmniejszyła. Dopiero od roku 1921 Straż Płońska zaczęła się pomyślniej rozwijać, a liczba członków z roku na rok wzrastać.
W 1930 roku straż dysponowała samochodem pożarniczym, jedną sikawką motorową, trzema sikawkami przenośnymi, dwoma sikawkami kołowymi, jednym wozem pogotowia i wozem rekwizytowym, sześcioma beczkowozami oraz szeregiem innych narzędzi pomocniczych. W okresie międzywojennym oprócz działalności statutowej płońska straż pełniła również funkcje kulturalne i patriotyczne. Działała tu orkiestra strażacka oraz chór „Lutnia” z sekcjami: rzemieślniczą, robotniczą i młodzieżową.
Czasy II wojny światowej i powojenna odbudowa
Działalność straży została przerwana dopiero okupacją hitlerowską w 1939 roku. Rozwój jednostek ochotniczych straży pożarnych przerwała druga wojna światowa. W okresie okupacji uległa zagładzie prawie cała ludność żydowska zamieszkująca miasto Płońsk i powiat płoński. Organizacje społeczne, głównie ochotnicze straże pożarne, poniosły straty polegające na wywiezieniu sprzętu pożarniczego, w tym motopomp, węży, jak również zniszczeniu beczkowozów i strażnic. Szczególnie dużego uszczerbku doznała OSP w Płońsku. Okupant niemiecki zdekompletował dotychczas eksploatowany samochód, rekwirując z niego silnik. Dokonał również wyburzenia strażnicy znajdującej się przy ulicy Płockiej. Władze niemieckie w pierwszych dniach okupacji utworzyły przymusowy polski oddział strażacki, do którego wcielono około 20 dotychczasowych członków OSP. Niezależnie od oddziału polskiego utworzono również drugi oddział, w skład którego wchodzili tylko Niemcy.
Po zakończeniu drugiej wojny światowej przystąpiono do reaktywowania działalności straży i kształtowania organizacyjnych struktur ochrony przeciwpożarowej. Ochotnicza Straż Pożarna pełniła wówczas bardzo ważną rolę, była najbardziej mobilną, najlepiej wyposażoną jednostką na terenie powiatu płońskiego. W 1962 roku została oddana do użytku murowana strażnica, użytkowana do 2019 roku, która była również siedzibą powiatowej komendy straży pożarnych oraz punktu alarmowego. Ważnym momentem płońskiej straży pożarnej było utworzenie w 1978 roku, na bazie lokalowej i sprzętowej OSP w Płońsku, Zawodowej Straży Pożarnej. Po powstaniu ZSP działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Płońsku ograniczała się tylko do zadań organizacyjnych.
Młodzieżowa Orkiestra Dęta w Płońsku
Młodzieżowa Orkiestra Dęta w Płońsku to znacząca formacja muzyczna w regionie, która kontynuuje tradycje orkiestr dętych. Powstała w 1979 roku, a od 1997 roku przekształciła się w orkiestrę młodzieżową. W jej skład wchodzą uczniowie szkół podstawowych i średnich, a także niewielkie grono osób dorosłych. Na uwagę zasługuje fakt uczestniczenia w orkiestrze muzykujących rodzin. W marcu 1999 roku Młodzieżowa Orkiestra Dęta została przyłączona do Miejskiego Centrum Kultury w Płońsku, co umocniło jej pozycję jako ważnej instytucji kultury.
Orkiestra współpracuje z Państwową Szkołą Muzyczną I i II stopnia w Płońsku, co sprzyja rozwojowi młodych talentów. Orkiestra posiada cztery układy do musztry paradnej do melodii: „Orkiestry Dęte”, „Tiger Rag”, „Holiday in Rio” oraz „Wiązanka w rytmie disco”. W styczniu 1999 roku skład Młodzieżowej Orkiestry Dętej poszerzył się o grupę taneczno-marszową Mażoretki.
Osiągnięcia i występy
Młodzieżowa Orkiestra Dęta może poszczycić się wieloma osiągnięciami w przeglądach i konkursach, m.in.:
- VI Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Dętych Św.
- I Wojewódzki Przegląd Orkiestr Dętych w Płocku (09.06.2002 r.).
- XVIII Regionalny Festiwal Orkiestr Dętych w Słupcy (2002 r.).
- IV Przegląd Warszawskich i Mazowieckich Orkiestr Dętych Warszawa - Ursus (2002 r.).
- VIII Festiwal Orkiestr Dętych Św.
Nieprzerwanie od 1997 roku Młodzieżowa Orkiestra Dęta gra dla mieszkańców Płońska Noworoczny Koncert Kolęd w kościele św. Maksymiliana Kolbe w Płońsku, a od 2007 roku Koncert pieśni patriotycznych w kościele św. Michała Archanioła.
Zaangażowanie Społeczne i Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy w Powiecie Płońskim
Mieszkańcy powiatu płońskiego - jak co roku - okazali serca podczas akcji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Tegoroczna edycja - dzięki ich ofiarności - zasiliła konta organizacji o 97 248,44 złotych (w poprzednim roku 71 924,28 zł). W tym roku orkiestra zagrała już po raz 24. Pieniądze, które udało się zebrać, zostaną przeznaczone na zakup urządzeń medycznych dla oddziałów pediatrycznych oraz zapewnienie godnej opieki medycznej seniorów.
Już od wczesnych godzin w niedzielę, 10 stycznia, podczas finału WOŚP na ulicach wielu miejscowości można było spotkać licznie kwestujących wolontariuszy. Najczęściej z puszkami czekali na darczyńców w okolicach kościołów, supermarketów czy innych miejsc handlowych. Kwestujący zgodnie zapewniali, że idea orkiestry jest szczytna i warto zaangażować swój wolny czas, by wpłynąć na jej powodzenie. Michał Kierzkowski, debiutujący wolontariusz, którego spotkaliśmy w niedzielę, podkreślał: „Pomagać warto. Zwłaszcza, że kwestujemy na rzecz tych najbardziej potrzebujących - najmłodszych i najstarszych”. Zgadzała się z nim Marianna Golińska, która w tym roku na cele WOŚP zbierała czwarty raz. Oboje zapewniali, że liczą na rekordowe sumy, bo to ogromna satysfakcja. Marianna Golińska przyznała: „Ludzie zwykle wrzucają nam po 10 zł. Niektórzy mijają nas, inni chętnie dzielą się pieniędzmi”, dodając, że na swoim koncie w dotychczasowej „karierze” wolontariusza WOŚP ma nietypowy rekord: zebrała prawie 1000 jednogroszówek. Nietypową „zdobyczą” dla WOŚP chwalił się Patryk Nowicki, który kwestuje od 7 roku życia, czyli piąty raz: „Ktoś wrzucił mi sygnet i mam też kilka zagranicznych monet” - mówił Patryk, który w tym roku okazał się rekordzistą pod względem zebranej kwoty - zdobył 4 176,46 zł.
W sumie w akcję w powiecie płońskim włączyło się około 200 wolontariuszy skupionych w kilku sztabach: nowomiejskim, raciąskim, sochocińskim i płońskim. Temu ostatniemu podlegały zbiórki w Baboszewie, Sarnowie, gminie Dzierzążnia i Załuskach.
Sztab Płońsk
W płońskim sztabie do akcji Jurka Owsiaka włączyło się najwięcej, bo około 100 wolontariuszy. Wyposażeni w puszki, identyfikatory i serduszka oprócz Płońska zbierali datki w kilku miejscowościach (w Baboszewie, Sarnowie i Załuskach), które podlegały pod sztab w Płońsku. W wielu z tych miejsc, poza tradycyjną, uliczną zbiórką, odbyły się też licytacje oraz przeróżne występy.
W kwestę w Płońsku zaangażowali się wolontariusze Płońskiego Centrum Wolontariatu, Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Płońsku oraz Zespołu Szkół nr 3. Po południu akcję wspierano także podczas licytacji w Miejskim Centrum Kultury. Chętni mogli zakupić w ten sposób m.in. pamięć USB, edukacyjną grę planszową, tort, portrety w antyramie, obrazy na płótnie oraz gadżety WOŚP (np. zegar ścienny). W międzyczasie w MCK prezentowały się różne zespoły i grupy. Koncert zagrali: James B. & Friends, Open Blues oraz Riffband z Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia w Płońsku. Były też pokazy tańca - przed publicznością pokazali się tancerze z Klubu Tańca Towarzyskiego Start oraz Mażoretki Diament. Wiele emocji dostarczyli podczas pokazu boksu - dzieci, młodzież i dorośli z Klubu Bokserskiego Budowlani Boxing Team Płońsk & M Boxing Gym razem z trenerem Krzysztofem Macharzewskim. Jak co roku, imprezę zakończyło charakterystyczne dla orkiestry Owsiaka, światełko do nieba.
W Baboszewie w akcję włączyli się wolontariusze Akademii Dobra - Gminnego Wolontariatu przy Szkole Podstawowej w Baboszewie. Nie tylko zbierali datki, ale też zachęcali do udziału w imprezie (zorganizowanej przez placówkę przy wsparciu samorządu szkolnego, rady rodziców i wolontariuszy) w hali sportowo-widowiskowej, gdzie na wszystkich czekało wiele atrakcji. Dla tych, którzy skorzystali z zaproszenia, wystąpiły m.in. zespoły Aster Band, Sami Swoi, Sheyker i Vancover. Kuglarski pokaz dała też grupa „Straszydło w drodze”. Swoje umiejętności pokazali również uczniowie miejscowej szkoły (z koła teatralnego oraz dzieci z klas drugich, które zatańczyły polkę). Chętni mogli tutaj też wziąć udział w licytacji fantów, wspierając WOŚP. Wśród nich były np. bony do kwiaciarni, kolacje w miejscowych restauracjach, wymiana kół z zimowych na letnie, sesja zdjęciowa, godzina jazdy konnej. Każdy miał też okazję zmierzyć ciśnienie, skorzystać z kącika ze smakołykami oraz przejazdu limuzyną, który był bardzo popularny.
Zbiórkę pieniężną na swoim terenie - w ramach płońskiego sztabu - przeprowadziły też Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, działająca przy OSP Nowe Sarnowo oraz Ochotnicza Straż Pożarna w Załuskach.
W sumie sztab Płońsk na konto orkiestry łącznie wpłacił 60 401,67 zł, co jest rekordową kwotą (w poprzednim roku zebrano 40 680,05 zł).
- W Płońsku zebrano: 36 403,27 zł
- W Załuskach: 11 374,30 zł
- W Baboszewie: 8 553,27 zł
- W Sarnowie: 1 910,83 zł
- Ze sprzedaży gadżetów: 2 160 zł
Rekordowe kwoty znalazły się w puszkach wolontariuszy:
- płońskich: Patryka Nowickiego (4 176,46 zł), Piotra Marzęckiego (1 969,78 zł), Artura Kapitana (1 150,55 zł), Darii Wilk (1 054,99 zł), Darii Sot (1 021,11 zł) i Aleksandry Sierdzińskiej (1 011,50 zł),
- baboszewskich: Julii Piotrowskiej (3 213,21 zł), Natalii Skolimowskiej (2 244,67 zł) i Kingi Wrońskiej (1 218,13 zł),
- załuskich: Sławomira Raczyńskiego (1 275,52 zł) i Marka Oleksiaka (1 207,27 zł),
- sarnowskich: Pauliny Boguckiej (516,60 zł).
Sztab Nowe Miasto
Sztab Nowe Miasto zebrał 15 839,18 zł. Jako pierwsi - bo już w piątek, 8 stycznia - zaczęli kwestować mieszkańcy Nowego Miasta, wsparci przez uczniów z Zespołu Szkół Ogólnokształcących im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku. Piątkowa impreza rozpoczęła się od licytacji przedmiotów pozyskanych na rzecz sztabu. Wśród nich znalazły się m.in. zestaw do parzenia herbaty, kolczyki ręcznie robione, elegancki długopis i pióro, koszulki i kubki WOŚP oraz wędliny. Były też kupony na usługi fryzjerskie i vouchery na poradę stomatologiczną. Dużym zainteresowaniem cieszył się oryginalny chiński korzeń żeńszenia. Podczas piątkowej licytacji można było też zakupić losy, z których dochód został przeznaczony na rzecz sztabu. Wolontariusze oczywiście kwestowali też w niedzielę, 10 stycznia, podczas finału orkiestry. Do puszek zebrali 12 112,37 zł (nasielscy kwestujący zdobyli 7 802,21 zł, a nowomiejscy - 4 310,16 zł). Z loterii i licytacji pozyskano 3 726,81 zł. W sumie sztab zdobył 15 839,18 zł (w ubiegłym roku 6 781,39 zł).
Wolontariusze Sztab Nowe Miasto:
- Natalia Chojnacka, Marcin Falenta, Anita Kanigowska, Oliwia Kocimska, Natalia Konieczek, Anna Kurkowska, Sebastian Marczuk, Natalia Nosarzewska, Stanisław Oliszewski, Patrycja Roman, Adrianna Roman, Victoria Romanowska, Ilona Sobczyńska, Aleksandra Supińska, Lena Świtalska, Kacper Wardzyński, Wiktoria Wasilewska, Łukasz Wojciechowski, Wojciech Zaręba.
Sztab Raciąż
Sztab w Raciążu pobił swój rekord, zbierając 12 222,03 zł (w ubiegłym roku zebrano 11 073,97 zł). Bogaty program dla uczestników imprezy zorganizowanej w ramach WOŚP był też w Raciążu. Występy oraz licytacje przedmiotów odbyły się w miejscowym Miejskim Centrum Kultury, Sportu i Rekreacji. Swoje muzyczne talenty najpierw prezentowały dzieci, które uczestniczą w zajęciach MCKSiR. Wystąpiły również dwa zespoły - Dw Band i Mochiko. Sporych emocji dostarczyła aukcja gadżetów - głównie WOŚP, m.in. kubki, kalendarze, notesy. Największy bój był o koszulki. Imprezę, podobnie jak w Płońsku, zakończyło światełko do nieba. Kwota 9 560,03 zł to suma zebrana przez wolontariuszy podczas kwesty, a 2 662 zł to pieniądze z licytacji. Do tego dojdą jeszcze pieniądze, które przekazały szkoły: Zespół Szkół w Koziebrodach, Zespół Szkół w Starym Gralewie, Zespół Szkół w Krajkowie, Zespół Szkół w Uniecku i Szkoła Podstawowa w Kodłutowie.
Rekordowe kwoty zdobyli wolontariusze:
- Aleksandra Szałkowska (1 078,06 zł), Natalia Dębkowska (703,88 zł), Andrzej Staniszewski (477,59 zł), Wiktoria Wasiak (475,98 zł), Janusz Chłopik (447,66 zł).
Wolontariusze Sztab Raciąż:
- Janusz Chłopik, Wiktoria Chodubska, Wiktoria Dądalska, Krzysztof Dądalski, Natalia Dębkowska, Urszula Dobrosielska, Kacper Drzewiecki, Natalia Falkiewicz, Krystian Fijałkowski, Laura Gburczyk, Justyna Grabowska, Julia Kalman, Maja Kalman, Maja Kamińska, Dominika Karwowska, Dagmara Kownacka, Weronika Kujawa, Natalia Lewandowska, Roksana Lewandowska, Krystian Lewandowski, Jakub Małecki, Dominika Marciniak, Mateusz Nierychlewski, Aleksandra Olszewska, Kamila Przeździęk, Natalia Radecka, Wiktoria Ratkowska, Anna Rybacka, Oliwia Rzeczkowska, Dominika Skierkowska, Szymon Skierkowski, Oliwia Staniszewska, Andrzej Staniszewski, Aleksandra Szałkowska, Karolina Traczyk, Wiktoria Wasiak, Dominika Widecka, Agnieszka Wielgolaska, Anna Winter, Aleksandra Włodarska, Aniela Wojtal.
Sztab Sochocin
Kwesta w Sochocinie, w którą zaangażowało się 25 wolontariuszy, trwała do godz. 13. Po niej impreza przeniosła się do Gminnego Ośrodka Kultury, gdzie chętni wzięli udział w licytacji. Wśród przedmiotów na aukcji były m.in. koszulki WOŚP, notatnik, kalendarz gminy Sochocin i bon do wykorzystania w aptece. Czas uczestnikom wydarzenia umilały występy. Na scenie GOK-u zaprezentowały się zespoły Neverland z Płońska oraz działające przy sochocińskim GOK-u, After Shock, Kapela folkowa i Wesołe nutki z sekcji wokalnej. Można się było też świetnie zrelaksować, oglądając występy kabaretowe w wykonaniu grupy teatralnej GOK. Efekty niedzielnej akcji w Sochocinie to 8 785,56 zł (rok temu było to 7 125,63 zł), z czego z licytacji 4 830 zł, a z kwesty 3 955,56 zł.
Najwięcej zebrała Zofia Mączyńska (474,27 zł). Druga w kolejności rekordowych kwot była Julia Dołęgowska (446,16 zł), a trzecia Weronika Gizińska (381,99 zł).
Wolontariusze Sztab Sochocin:
- Julia Banaszewska, Aleksandra Cendrowska, Julia Dołęgowska, Łukasz Dumański, Aleksandra Gajewska, Weronika Gizińska, Julia Jakubowska, Patrycja Jakubowska, Klaudia Karpińska, Martyna Karpińska, Kamil Kołodziejski, Alicja Kujawska, Marta Kujawska, Aleksandra Mączyńska, Zofia Mączyńska, Aleksandra Oporska, Wiktoria Pniewska, Kacper Popin, Kamil Popin, Natalia Sieńko, Weronika Sosnowska, Paulina Stosio, Karol Wiktorowicz, Agata Zakrzewska, Karolina Zmysłowska.