Orzecznictwo dotyczące zbiorników przeciwpożarowych i ich opodatkowania

Od kilku lat w orzecznictwie dominuje podejście, zgodnie z którym zbiorniki są opodatkowane podatkiem od nieruchomości (PON) w całości. Zasadniczo odmawiano możliwości opodatkowania zbiorników tylko od części budowlanej (pomimo ich bezpośredniego wymienienia jako budowli w Prawie budowlanym) lub jako budynków, czyli od powierzchni użytkowej (gdyż kluczowym parametrem zbiorników jest kubatura). Niemniej jednak, okazuje się, że wciąż istnieje możliwość opodatkowania niektórych typów zbiorników tylko od ich części budowlanej. Kluczowe znaczenie w tym kontekście mają funkcje technologiczne danego zbiornika.

Specyfika branż przemysłowych a opodatkowanie zbiorników

Specyfika danej branży przemysłowej ma istotny wpływ na rodzaj oraz funkcję obiektów budowlanych i urządzeń technicznych wykorzystywanych w działalności gospodarczej.

Branża piwowarska jako przykład

Dla branży browarniczej charakterystyczne są wysokie cylindryczne zbiorniki, zwane unitankami lub tankofermentorami, w których odbywają się procesy fermentacji i leżakowania piwa. Browary wykorzystują jednak w procesie technologicznym cały szereg innych urządzeń w kształcie zbiorników, które służą między innymi do oczyszczania wody. Wydawać by się mogło, że takie zbiorniki należy zgłaszać do opodatkowania PON jako budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Okazuje się jednak, że nie jest to jednoznaczne, co może mieć znaczenie także dla przedsiębiorców spoza branży piwowarskiej.

schematyczny rysunek różnych typów zbiorników przemysłowych z oznaczeniem ich funkcji

Wyrok WSA w Gliwicach a możliwość opodatkowania zbiorników technologicznych

22 kwietnia 2024 roku ogłoszono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt I SA/Gl 78/24) w sprawie jednej z największych spółek z branży piwowarskiej. Wyrok ten może okazać się pomocny także dla innych producentów piwa.

WSA w Gliwicach uznał, że zbiorniki technologiczne zainstalowane w browarze nie stanowią budowli podlegających opodatkowaniu PON z uwagi na fakt, iż ich funkcją nie jest magazynowanie cieczy. Takie zbiorniki uczestniczą bowiem w wieloetapowym procesie oczyszczania wody wykorzystywanej następnie do produkcji piwa.

Zgodnie ze stanowiskiem Sądu, tego typu zbiorniki są rodzajem urządzeń technicznych, które posiadają elementy budowlane w postaci fundamentów. Tylko ich fundamenty stanowią budowle podlegające opodatkowaniu.

Zbiorniki o rozszerzonych funkcjach technologicznych są wykorzystywane nie tylko w browarnictwie, dlatego również przedsiębiorcy z pozostałych gałęzi przemysłu powinni zwrócić uwagę na funkcje tego typu obiektów w kontekście zakresu komponentów podlegających opodatkowaniu.

Polskie przepisy dotyczące zbiorników przeciwpożarowych

Niezależnie od kwestii podatkowych, każdy właściciel obiektu budowlanego, czy to mieszkalnego, przemysłowego, czy rolnego, powinien zadbać o niezawodną ochronę na wypadek pożaru. Jest to ważne nie tylko z punktu widzenia bezpieczeństwa mienia i jego użytkowników, ale także ze względu na przepisy, które ściśle regulują kwestie związane z zabezpieczeniem obiektów na wypadek pojawienia się ognia.

Kluczowe akty prawne regulujące zbiorniki przeciwpożarowe

Polskie przepisy dotyczące zbiorników przeciwpożarowych są zawarte przede wszystkim w dwóch aktach:

  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów;
  • Norma PN-B-02857:2017-04, regulująca wymagania ogólne dotyczące przeciwpożarowych zbiorników wodnych.

Zagraniczne standardy pomocne przy projektowaniu

Dla polskich inwestorów, choć niewiążące, mogą być przydatne dwa akty wydane przez zagraniczne organy:

  • NFPA 22: standard opracowany przez amerykański National Fire Protection Association, opisujący kwestie projektowania, montażu i serwisowania zbiorników ppoż.
  • FM Approvals: standardy przyznawania międzynarodowego certyfikatu wydawanego przez FM Global produktom zapobiegającym powstawaniu szkód różnego typu (w tym w wyniku pożarów).
infografika przedstawiająca kluczowe przepisy dotyczące zbiorników przeciwpożarowych w Polsce i przykładowe wymiary

Wymagania dotyczące zbiorników przeciwpożarowych według przepisów

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Rozporządzenie MSWiA, będące obszernym aktem regulującym różne aspekty ochrony przeciwpożarowej, wspomina również o zbiornikach wody gaśniczej. Zgodnie z nim, każdy zbiornik powinien:

  • umożliwiać dostęp dla motopompy,
  • mieć maksymalnie 50 metrów długości,
  • mieć co najmniej 1,5 metra szerokości.

Akt ten określa również sytuacje, w których wykonanie zbiornika jest konieczne:

  • brak dostępu do sieci wodociągowej w danej lokalizacji;
  • niewystarczająca efektywność hydrantów zasilanych wodą z sieci;
  • zwiększone ryzyko pożarowe na terenie obiektu (np. przez składowanie materiałów łatwopalnych i wybuchowych);
  • utrudniony dojazd służb ratunkowych ze względu na specyfikę danej lokalizacji;
  • konieczność dostępu do stałego rezerwuaru wody w celu ugaszenia ewentualnego pożaru.

Norma PN-B-02857:2017-04

Podczas gdy Rozporządzenie MSWiA jedynie miejscami odnosi się do kwestii zbiorników, norma PN-B-02857:2017-04 skupia się wyłącznie na nich. Konstruktorzy i inwestorzy mogą znaleźć w niej szczegółowe informacje dotyczące:

  • wymaganej konstrukcji zbiorników ppoż,
  • ich pojemności,
  • specyfikacji technicznej.

Norma ta zawiera również wytyczne dotyczące lokalizacji zbiorników oraz ich odległości od poszczególnych obiektów.

Standard NFPA 22 (amerykańskie regulacje)

Standard NFPA 22 obowiązuje w Stanach Zjednoczonych i nie jest obligatoryjny dla polskich inwestorów. Może on jednak stanowić cenne źródło zasad bezpiecznego projektowania i eksploatacji zbiorników. Dotyczą one między innymi:

  • wskazanego czasu napełnienia zbiornika (maksymalnie 8 godzin);
  • budowy przewodu napełniającego (rekomendowana lokalizacja to połowa przeciwna do punktu czerpania wody);
  • przewodu przelewowego (jego średnica powinna być co najmniej równa średnicy przewodu napełniającego).

Zgodność zbiornika przeciwpożarowego z omówionymi normami nie tylko pozwala uniknąć konsekwencji prawnych, ale także zapewnia maksymalne bezpieczeństwo eksploatacji obiektu. Zarówno konstruktorzy, jak i inwestorzy powinni zwrócić na nią szczególną uwagę.

Podsumowanie orzecznictwa podatkowego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 518/10) rozpatrywał sprawę dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 rok. Decyzją Prezydenta m.st. Warszawy nałożono na spółkę obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości z tytułu posiadanych gruntów, budynków i budowli, w tym zbiornika przeciwpożarowego i zbiornika retencyjnego.

Organ podatkowy przyjął, że zbiornik przeciwpożarowy jest budowlą, opierając się na opinii biegłego. Wartość zbiornika została określona w oparciu o ewidencję środków trwałych. Skarga spółki została oddalona, co potwierdza utrwalone podejście do opodatkowania tego typu obiektów jako budowli.

tags: #orzecznictwo #zbiornik #przeciwpozarowy