Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Orzeszu to opowieść o zaangażowaniu, poświęceniu i nieustannym dążeniu do zapewnienia bezpieczeństwa lokalnej społeczności. Jednostka, która dziś stanowi ważny filar systemu ratowniczego, ma swoje korzenie w początkach XX wieku.
Początki i pierwsze lata działalności (1902-1922)
Jednostka została utworzona w roku 1902 i przez pewien czas pozostawała pod zarządem ówczesnego właściciela Orzesza, von Tiehla Winklera. W roku 1904 przejęła ją gmina Orzesze, od którego to momentu datuje się początek jej oficjalnej działalności. Zwana wtedy „związkiem sikawkowym”, zabezpieczała teren gminy Orzesze i Zawady, prowadząc ożywioną działalność wśród ich mieszkańców pod kierownictwem pierwszego komendanta - Brzezińskiego.
Jednostka dzieliła się na oddziały: sikawkowy i drabinowy, a jej pierwsze wyposażenie stanowiła sikawka ręczna na osiach drewnianych, wykonana przez samych strażaków ochotników. Z biegiem lat jednostka rozwijała się pomyślnie, otrzymując i zdobywając coraz więcej sprzętu. W roku 1909 związek sikawkowy przemianowany został na Ochotniczą Straż Pożarną. Po pierwszej wojnie światowej działalność OSP zmalała.
Odrodzenie i rozwój w okresie międzywojennym i powojennym (1922-1964)
Działalność jednostki ożywiła się w roku 1922. Już w roku 1923 odbył się pierwszy zjazd OSP, a z tej okazji zorganizowano w Woszczycach ćwiczenia pokazowe z udziałem OSP Orzesze, OSP Woszczyce i OSP Gardawice. W 1936 roku OSP otrzymała sztandar, który jednak zaginął podczas drugiej wojny światowej.
W dniu 13 maja 1945 roku zwołane zostało pierwsze po okupacji zebranie w celu reaktywowania działalności OSP Orzesze. W zebraniu tym uczestniczyli druhowie, którzy działali przed wojną, oraz sympatycy Straży Pożarnej. W tym samym roku, zgodnie z rozporządzeniem MSW, do pomocy przy pożarach lasów powołano drużyny leśne. W roku 1954 obchodzono uroczystości 50-lecia założenia OSP w Orzeszu, w których uczestniczyły sąsiednie straże. Odległe od Orzesza jednostki wydelegowały 3-osobowe delegacje. Z tej okazji urządzono przemarsz jednostek i zawody strażackie, zaś w godzinach popołudniowych i wieczornych odbył się festyn ludowy na Górce Św. Wawrzyńca.
Modernizacja i rozbudowa infrastruktury (1963-1992)
W 1963 roku rozpoczęto budowę nowej strażnicy. Pomimo dużego zaangażowania strażaków i całego orzeskiego społeczeństwa, budowę ukończono dopiero po latach, tj. w 1971 roku. Nowo wybudowana strażnica posiadała dużą salę, która służy do dziś całemu społeczeństwu Orzesza nie tylko na zebrania i narady, ale również na zabawy taneczne, wesela i uroczystości rodzinne. W 1983 roku Zarząd podejmuje uchwałę o rozbudowie obecnej strażnicy.
Kluczowym momentem dla rozwoju floty pojazdów było listopad 1964 roku, kiedy OSP w Orzeszu otrzymała z Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Katowicach samochód bojowy GBM Star-20. Pojazd ten służył jednostce do końca 1992 roku, stanowiąc znaczące usprawnienie w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
Nowe pojazdy i stulecie jednostki (1998-2009)
W 1998 roku jednostka wzbogaciła się o nowy samochód gaśniczy Jelcz-014, zakupiony przez Urząd Miasta. Uroczyste przekazanie i poświęcenie samochodu odbyło się 26 sierpnia 1998 roku. Uroczystego przekazania dokonała Pani Burmistrz, a zarazem Prezes Zarządu Miejskiego ZOSP RP w Orzeszu - Pani Regina Hajduk, a poświęcenia dokonali Proboszcz Parafii pod wezwaniem N.N.M.P. w Orzeszu - ksiądz Henryk Centner oraz Proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej - ksiądz Henryk Reske.
W roku 2003, za aktywny udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych i całokształt pracy jednostki, Komenda Powiatowa PSP w Mikołowie przekazała OSP Orzesze samochód operacyjny Polonez. Było to kolejne wzmocnienie zdolności operacyjnych jednostki.
W dniu 15 listopada 2003 roku powołano społeczny komitet obchodów 100-lecia jednostki, które swój finał miały 4 września 2004 roku. W ramach uroczystości obchodów stulecia OSP Orzesze zostały wręczone odznaczenia - Zarząd Główny Związku OSP RP nadał Ochotniczej Straży Pożarnej w Orzeszu Złoty Znak Związku, którym odznaczony został sztandar jednostki. Złoty Znak Związku otrzymał także druh Bernard Cudok - długoletni członek OSP w Orzeszu.
Na zebraniu sprawozdawczym w roku 2009 dokonano kilku zmian w składzie zarządu OSP. W tym samym roku Związek Kółek Rolniczych w Orzeszu ufundował dla jednostki przecinarkę do betonu i stali, co zwiększyło jej możliwości w zakresie ratownictwa technicznego.