Pożary, wypadki, udzielanie pierwszej pomocy - to tylko niektóre z sytuacji, w których wsparcie musi nadejść bardzo szybko. W dużych miastach działają jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP), ale w miejscowościach to inne osoby czuwają nad bezpieczeństwem mieszkańców. Oczywiście mowa o Strażakach Ochotnikach, którzy zwykle jako pierwsi docierają na miejsce zdarzenia. Bez nich nie można mówić o bezpieczeństwie poza granicami miast. Dlatego właśnie dziś przybliżymy ważną rolę i początki OSP w Polsce.
Historia Ochotniczych Straży Pożarnych
Sięgnijmy początków historii - pożary od zawsze były zagrożeniem dla ludzi. Dawniej ryzyko było jeszcze większe, ponieważ większość budynków budowano z drewna lub strzechy, materiałów, które paliły się w mgnieniu oka. Wystarczyła mała iskra, aby dom stanął w płomieniach. I właśnie dlatego już setki lat temu pojawiła się potrzeba istnienia osób, które będą walczyły z ogniem. Do dyspozycji były wiadra, woda i piasek.
Pierwsze jednostki strażackie, które dały początek dzisiejszym Ochotniczym Strażom Pożarnym, powstały już w pierwszej połowie XIX wieku we wszystkich trzech zaborach. W Królestwie Polskim pierwsza Ochotnicza Straż Ogniowa została założona w 1864 roku w Kaliszu, natomiast w Galicji jej odpowiednik powstał rok później, w 1865 roku w Krakowie. W 1921 roku powstał Związek Floriański, który był początkiem organizacji strażackiej na skalę ogólnokrajową.
Rola i Działalność OSP
Zaangażowanie ochotników i ciągły, stopniowy rozwój jednostek strażackich sprawił, że dzisiejsza OSP jest bardzo ważną strukturą mniejszych społeczności. Remizy strażackie znajdują się w wielu małych miejscowościach, a strażacy z jednostek OSP niosą pomoc wszystkim mieszkańcom.
Członkowie OSP to, jak już wspomnieliśmy wcześniej - ochotnicy. Przechodzą szkolenia, aby móc jeździć do akcji pożarniczo-ratowniczych. Pomagają w gaszeniu pożarów, ratowaniu ludzi i zwalczaniu skutków klęsk żywiołowych. Zgodnie z przepisami, OSP pełni również ważną rolę w ochronie ludności i obronie cywilnej. Jednostki działają z Państwową Strażą Pożarną (PSP) oraz innymi służbami.
Działania wykraczające poza akcje ratownicze
Wyjazdy do przeróżnych akcji to jeszcze nie wszystko! Strażacy z jednostek OSP angażują się w wiele innych działań. Biorą udział w organizacji festynów i pikników strażackich. Uczestniczą również w uroczystościach lokalnych, świętach państwowych i religijnych.
Co więcej, w swoich jednostkach jednoczą młodzież, która uwielbia Straż Pożarną i chciałaby związać swoją przyszłość z tym zawodem. Ochotnicy dają przykład Młodzieżowym Drużynom Pożarniczym (MDP), szkolą ich i przygotowują do udziału w zawodach sportowo-pożarniczych.
Edukacja i profilaktyka
Oprócz wspomnianych kwestii, OSP przede wszystkim szkoli i uczy. Jednostki mogą organizować nauczanie w szkołach i przedszkolach o bezpieczeństwie pożarowym lub o udzielaniu pierwszej pomocy. Patrząc na różnorodność działań i to, jak wielkie znaczenie mają strażacy OSP w oczach ludności, można śmiało stwierdzić, że takim człowiekiem warto być.
Przywileje Strażaków OSP
Oprócz tego, że Strażak OSP czynnie uczestniczy w wielu akcjach ratowniczo-gaśniczych, może też korzystać z różnych przywilejów.
Zwolnienia od pracy
- Strażak ochotnik może wziąć zwolnienie od pracy na czas akcji strażackiej.
- Strażak OSP może skorzystać również ze zwolnienia, które obejmuje odpoczynek po akcji. Czas takiego zwolnienia ustala osoba kierująca akcją.
- Można także skorzystać ze zwolnienia od pracy w celu udziału w szkoleniach. Wymiar takiego zwolnienia nie może jednak przekroczyć 6 dni w roku kalendarzowym.
Świadczenie ratownicze
Strażak ratownik OSP, który czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych co najmniej raz w roku, przez co najmniej 25 lat (mężczyźni) lub 20 lat (kobiety), ma prawo do świadczenia ratowniczego. Świadczenie to jest przyznawane na wniosek zainteresowanego złożony do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP.
Wypłata świadczenia następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym świadczenie zostało przyznane. Wzór wniosku o przyznanie świadczenia określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z dnia 2 lutego 2022 r.
Były strażak obnaża kulisy służby! Nepotyzm, stres i brak wsparcia? kpt. Dawid Muchlewicz
Ekwiwalent pieniężny
Strażak należący do jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej nie otrzymuje stałej pensji. Za uczestnictwo w akcji ratowniczo-gaśniczej lub szkoleniu przysługuje tzw. ekwiwalent pieniężny. Jego wysokość może wynosić maksymalnie 1/175 średniego wynagrodzenia za godzinę, a dokładna stawka zależy od uchwały gminy.
Dane i Statystyki OSP
W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek Ochotniczych Straży Pożarnej, z czego 5085 należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Te dane są dostępne na portalu gov.pl. Ilość jednostek OSP i ich rozwój na przestrzeni lat w Polsce świadczy o codziennym trudzie i poświęceniu ochotników, którzy niosą pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.
Legitymacje Strażaka Ratownika OSP
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 1 czerwca 2022 r. reguluje kwestię legitymacji strażaka ratownika ochotniczej straży pożarnej lub osoby posiadającej uprawnienie do świadczenia ratowniczego. Nowe przepisy wchodzą w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia.
Zgodnie z rozporządzeniem, legitymację wydaje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej na wniosek strażaka ratownika lub osoby posiadającej uprawnienia do świadczenia ratowniczego. Prawo do posługiwania się legitymacją ma strażak ratownik OSP po ukończeniu szkolenia podstawowego, przygotowującego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych, lub osoba, która uzyskała decyzję o przyznaniu świadczenia ratowniczego.
Nowelizacja ustawy o ochotniczych strażach pożarnych wprowadza przepisy dotyczące wydawania legitymacji dla strażaków ochotników OSP i osób, którym przyznano świadczenie ratownicze. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta będzie odpowiadał za wprowadzenie danych niezbędnych do wydania dokumentu. Nowe przepisy mają wejść w życie w terminie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Związek Powiatów Polskich wskazywał, że przepisy już umożliwiają wydawanie takich legitymacji, ale żadna nie została dotąd wydana. Gminy, które mają odpowiadać za wydawanie legitymacji, mogą mieć problemy z dostępem do pełnych danych członków OSP i strażaków pobierających świadczenia ratownicze.
tags: #osobista #ksiazeczka #strazaka #osp