Służba w formacjach mundurowych, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) czy Policja, stanowi dla wielu osób cel zawodowy lub życiową misję. Wzajemne relacje między tymi służbami, ścieżki rekrutacyjne oraz wynikające z nich obowiązki i przywileje są tematem złożonym, wymagającym szczegółowego omówienia.
Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) - Służba Społeczna i Jej Rola
Ochotnicze straże pożarne są umundurowanymi, wyposażonymi w specjalistyczny sprzęt jednostkami ochrony przeciwpożarowej, przeznaczonymi do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami, w tym prowadzącymi działania w zakresie ratownictwa specjalistycznego. Ustawową formą funkcjonowania OSP jest stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. OSP odgrywają służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując swoje zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli. Szczegółowe zadania OSP są określone w art. 3 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 194, z późn. zm.). Jednocześnie ustawodawca nałożył na gminy obowiązek zawarcia umów ze wszystkimi OSP działającymi na ich terenie. Udział w działaniach i akcjach ratowniczych jest zarówno przywilejem, jak i obowiązkiem strażaków z ochotniczych straży pożarnych.
Specyfika i Działalność OSP w Łomiankach
Ochotnicza Straż Pożarna w Łomiankach to stowarzyszenie łączące ludzi o niezwykłej pasji. Syrena na dachu remizy w Łomiankach nie wyje bez powodu; strażacy z Łomianek od wielu lat znajdują się w czołówce statystyk ilości wyjazdów na terenie województwa mazowieckiego, notując średnio ponad 300 interwencji rocznie. W szeregach OSP w Łomiankach spotkać można ludzi różnych profesji, od strażaków zawodowych, przez handlowców, pracowników fizycznych, po specjalistów w swoich dziedzinach, takich jak pilot rejsowych samolotów, montażysta filmowy, motorniczy tramwaju czy informatyk. Praktycznie wszyscy członkowie czynni OSP uczestniczą w działaniach ratowniczo-gaśniczych, szkolą się i konserwują sprzęt w czasie wolnym od pracy. Jednostka w Łomiankach opiera się w pełni na ochotnikach - każdy z nich uczy się lub ma swoją pracę. Gdy dochodzi do jakiegoś zdarzenia, dyżurny Państwowej Straży Pożarnej alarmuje jednostkę, a druhowie, którzy są dostępni lub mają możliwość wyjścia z pracy, przybywają do strażnicy, przebierają się i wyjeżdżają do akcji samochodami pożarniczymi.
Proces Rekrutacji do OSP
OSP poszukuje nowych członków głównie za sprawą działań o efekcie długofalowym, poprzez regularne prowadzenie zajęć Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, do której można zapisać dzieci z terenu gminy Łomianki, w wieku od 13 do 17 lat. Jej zadaniem jest kompleksowe przygotowanie młodego człowieka do służby w pożarnictwie. Zajęcia odbywające się w każdy piątek o godzinie 17:00 to połączenie teorii i praktyki. Jednak potrzebni są również ludzie, którzy swoją zdolność do wyjazdów uzyskają po dużo krótszym czasie, dlatego cyklicznie uruchamiany jest program rekrutacyjny obejmujący dorosłych kandydatów do działania w szeregach OSP. Jeśli tylko rekrutacja zostanie otwarta, zostanie to ogłoszone na stronie OSP i w mediach społecznościowych. Pierwszym etapem jest wysłanie ankiety osobowej podczas rekrutacji, następnie trzeba przejść pomyślnie przez rozmowę wstępną. Osoby, którym to się uda, trafiają na okres kandydacki, podczas którego weryfikowana jest ich tężyzna fizyczna, stan psychiczny, ale przede wszystkim zdobywają podstawy strażackiego fachu. Gdy kandydat się wykaże, jest kierowany na szkolenie podstawowe organizowane przez Państwową Straż Pożarną, które uprawnia do wyjazdów do akcji. Takie szkolenie odbywa się metodą e-learningu, a część praktyczna jest realizowana w czasie kilku weekendów. Na pozostałe specjalistyczne kursy, takie jak kwalifikowana pierwsza pomoc, sternik motorowodny czy z zakresu ratownictwa wysokościowego, strażak jest kierowany indywidualnie. Górna granica wieku to 65 lat; do jednostki trafiali ludzie zarówno po 30-ce, jak i po 40-ce i jeżdżą obecnie do akcji.
Film Promocyjny OSP WĘGLINIEC | PROMO VIDEO
Wymagania i Wyzwania Służby w OSP
Kandydaci poszukiwani przez OSP to osoby mieszkające na terenie gminy Łomianki, stabilne zawodowo i sprawne fizycznie. Służba w OSP to wiele wyrzeczeń - nie da się przewidzieć, kiedy zawyje syrena oraz ile będzie trwała akcja. Strażacy uczciwie ostrzegają, że trzeba mieć wyrozumiałą drugą połówkę. Akcje to jednak nie koniec, szkolenia doskonalące odbywają się regularnie w czwartki, a do tego dochodzą ćwiczenia obiektowe i dodatkowe zbiórki w weekendy. Ponadto, wiele wydarzeń historyczno-kulturalnych oraz organizacyjnych wymaga zaangażowania. Duża ilość ćwiczeń i dbałość o profesjonalizm skutecznie ogranicza ryzyko wypadku, mimo to zdarzają się poważniejsze urazy. Przez ostatnie 10 lat aż trzy razy strażacy z Łomianek doznali poważniejszych urazów w czasie prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Wyjeżdżanie na pomoc mieszkańcom gminy zawsze związane jest z szansą udzielania pomocy znajomemu czy innej osobie bliskiej sercu, a takie zdarzenia są szczególnie ciężkie dla ratowników. W straży ochotniczej nikt nie jest z przymusu, dlatego strażacy szukają nie tylko ludzi z odpowiednią sprawnością fizyczną, ale również z pasją i zdolnością do działania z dużym zaangażowaniem. Do czynników eliminujących z pewnością należy klaustrofobia czy lęk wysokości. Nasi strażacy mieszkają w różnych częściach gminy, a nawet poza nią, mając bardzo aktywnych druhów z Dąbrowy i Kiełpina, inni dojeżdżają nawet z Dziekanowa Leśnego czy warszawskich Bielan. Jest to głównie kwestia środków transportu, organizacji oraz zaangażowania. W niektórych wypadkach druhowie mający dłuższy czas dojazdu trzymają ubranie strażackie w samochodzie. Syrena jest tylko jednym z kilku systemów alarmowania. Czynni druhowie mogą w swoim wolnym czasie przebywać w remizie, gdzie zawsze jest coś do zrobienia w zakresie prac gospodarczych czy konserwacji sprzętu, ale też można odpocząć, pójść na siłownię, spotkać się z kolegami i pograć na konsoli lub w ping-ponga. Za przynależność do OSP należy opłacać jedynie coroczną składkę członkowską w wysokości 100 zł. Umundurowanie strażackie, badania lekarskie i ubezpieczenie zapewnia jednostka oraz Gmina Łomianki.
Służba w Policji - Droga Rekrutacji i Wymagania
Praca w Policji to marzenie niejednego dziecka, związane z byciem stróżem prawa czy ochroną słabszych. Dostanie się do służby nie jest jednak proste. Według danych z 31 grudnia 2021 roku, w Polskiej Policji służy aż 100 557 funkcjonariuszy - to najlepszy wynik od kilkunastu lat.
Ogólne Wymagania i Proces Kwalifikacyjny
Aby zostać policjantem, należy spełnić określone warunki i przejść procedurę doboru w formie konkursu, która nie należy do najprostszych. Minimalne wykształcenie wymagane w Policji to średnie. Oprócz tego kandydat musi posiadać polskie obywatelstwo, wykazać się nieposzlakowaną opinią i niekaralnością (za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe), korzystać w pełni z praw publicznych oraz być zdrowym psychicznie i fizycznie. Dodatkowo w trakcie rozmów kwalifikacyjnych sprawdzany jest stosunek do służby wojskowej oraz wiedza, szczególnie w kontekście działania władzy: ustawodawczej, wykonawczej oraz sądowniczej.
Etapy Rekrutacji do Policji
Nabór do Policji odbywa się co najmniej raz w roku i składa się z kilku ważnych etapów. Aby zdać test wiedzy, trzeba wykazać się znajomością zasad funkcjonowania władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej oraz przepisów regulujących bezpieczeństwo publiczne. W tym celu należy poznać treść Konstytucji RP oraz Ustawy o Policji z dn. 6 kwietnia 1990 r. Następnie czeka sprawdzian sprawności fizycznej, polegający na pokonaniu toru przeszkód w czasie nie dłuższym niż 1 minuta 41 sekund. Jednak zdecydowana większość kandydatów odpada z rekrutacji na etapie badań psychologicznych. Ich zadaniem jest określenie predyspozycji do pracy w Policji na czterech polach: zdolności intelektualnych, zachowań społecznych, stabilności emocjonalnej i postawy wobec pracy. Aby dobrze wypaść na testach psychologicznych, należy stawić się na badanie w dobrej kondycji psychofizycznej, być wypoczętym i zachować pozytywne nastawienie.
Wyzwania Zawodu Policjanta
Zawód policjanta wiąże się z odczuwaniem stałych i silnych napięć emocjonalnych. Policjant obcuje ze światem przestępczym, przez co bywa narażony na utratę zdrowia, a nawet życia. Jeśli kandydat nie będzie na to przygotowany, praca w Policji może szybko doprowadzić do wypalenia zawodowego. Poza tym, jako funkcjonariusz, będzie miał też dostęp do broni. Przydatna może być również znajomość języka obcego, a także specjalistyczne umiejętności: do pracy w drogówce przyda się świetna znajomość przepisów o ruchu drogowym i cierpliwość, w prewencji - zdolność nawiązywania kontaktów z ludźmi i sporządzania raportów, a do pracy z psem - ukończone szkolenie.
Rola Wykształcenia w Służbach Mundurowych
Aby zostać policjantem, nie trzeba ukończyć studiów ani nawet zdać matury, jednak za wykształcenie wyższe w CV przyznawane są dodatkowe punkty. Ogólnie, aby zostać strażakiem PSP, policjantem, strażnikiem granicznym, funkcjonariuszem SOK, celno-skarbowym czy agentem ABW, niezbędne jest wykształcenie średnie oraz spełnienie innych standardowych wymogów, takich jak obywatelstwo polskie, niekaralność, dobra kondycja fizyczna i psychiczna. Wyższe stanowiska w formacjach mundurowych wymagają ukończenia szkoły średniej. Jeśli chcesz mieć możliwość awansu, to praktycznie w każdej formacji musisz legitymować się odpowiednim wykształceniem. Nauka w Liceum dla dorosłych Żak w trybie zaocznym, bez ukrytych opłat i z ponad 80 oddziałami w całej Polsce, to jedna z możliwości zdobycia średniego wykształcenia. Dla osób z wykształceniem średnim, szkoła policealna Żak na kierunku Technik Administracji może być dodatkowym atutem, dającym przewagę nad konkurencją. Wojsko - aby zostać żołnierzem, wystarczy ukończone gimnazjum lub szkoła podstawowa (8 klasa) oraz odbycie szkolenia w ramach służby kandydackiej. Awans na stopień kaprala/mata (młodszy podoficer) wymaga z kolei posiadania wykształcenia średniego.
Zależności Między Służbą w OSP a Pracą w Policji
Przynależność do Ochotniczej Straży Pożarnej może być wartościowym doświadczeniem dla osób rozważających karierę w służbach mundurowych, w tym w Policji, jednak istnieją istotne aspekty prawne i praktyczne, które należy wziąć pod uwagę.
Kompatybilność Służb i Priorytet Obowiązków
Brak jest przepisów, które wykluczałyby możliwość zrzeszania się policjantów w OSP. Wręcz przeciwnie, z treści art. 63 ust. 3 ustawy o Policji można i należy przyjąć, że policjanci mają prawo zrzeszania się. Są jedynie obowiązani do poinformowania przełożonego o przynależności do stowarzyszeń krajowych działających poza służbą. Natomiast przynależność do organizacji lub stowarzyszeń międzynarodowych wymaga zezwolenia komendanta głównego Policji lub upoważnionego przez niego przełożonego (art. 63 ust. 4). Zatem to na policjantach, którzy są jednocześnie strażakami OSP, ciąży obowiązek ukształtowania wzajemnych relacji między zadaniami wynikającymi z obu rodzajów służb. Należy podkreślić, że zawsze priorytet powinna mieć służba w Policji. W razie konfliktu interesu policjant musi zdawać sobie sprawę, że w pierwszej kolejności jest związany rotą ślubowania, a sprzeniewierzenie się jej prowadzi do odpowiedzialności dyscyplinarnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że naruszenie ważnego interesu służby nie zawsze wiąże się z zawinionym zachowaniem funkcjonariusza.
Czas Odpoczynku i Ekwiwalent Pieniężny
Gwarantem prawidłowości wykonywania przez właściwą jednostkę OSP jej zadań, zgodnie z zawartą umową, jest ustawowe zobowiązanie pracodawcy do zwalniania od świadczenia pracy strażaka ratownika OSP biorącego udział w działaniach ratowniczych i akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach organizowanych przez gminę, Państwową Straż Pożarną lub inne uprawnione podmioty na czas ich trwania, a także na czas niezbędny do odpoczynku zgodnie z art. 132 § 1 Kodeksu pracy (art. 12 ustawy OSP). Przywołany art. 132 § 1 Kodeksu pracy odnosi się zaś do zachowania w każdej dobie prawa do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Ustawa OSP w art. 12 w zakresie prawa do odpoczynku nie odsyła do innych poza Kodeksem pracy regulacji prawnych. W ustawie o Policji, a przede wszystkim w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 11 września 2020 r., zostało wprost zastosowane rozwiązanie, o którym mowa w art. 132 § 1 Kodeksu pracy. Rozwiązanie to (11-godzinny dobowy odpoczynek) wynika z dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 4 listopada 2003 r. Obecnie czas odpoczynku, o którym mowa w art. 132 § 1 Kodeksu pracy, jest tożsamy z czasem odpoczynku wynikającym z rozporządzenia w sprawie czasu służby policjantów. Problem może się pojawić w przypadku zaistnienia zróżnicowania długości trwania tego wypoczynku. W takim przypadku należy pamiętać, że uprawnienie do niezbędnego odpoczynku ma charakter szczególny. Nie jest powiązane ze służbą w Policji, lecz z konkretnymi zdarzeniami wynikającymi z ustawy OSP. Strażak ratownik OSP, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny, zgodnie z art. 15 ustawy OSP. Przepisy te oznaczają, że strażakowi ratownikowi OSP za czas działań, akcji, szkoleń i ćwiczeń przysługują wynagrodzenie (uposażenie), ekwiwalent oraz inne świadczenia związane ze stosunkiem pracy lub służby. Ekwiwalent ma charakter obligatoryjny w przypadku strażaka ratownika OSP.
Ograniczenia w Podejmowaniu Dodatkowych Zajęć
W art. 62 ust. 1 ustawy o Policji ustawodawca stwierdza, iż policjant nie może podejmować zajęcia zarobkowego poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego ani wykonywać czynności lub zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważających zaufanie do Policji. Przepis ten wprowadza ograniczenia w zakresie podejmowania dodatkowych zajęć poza służbą, bez względu na to, czy mają one formę odpłatną, czy też nie. Wniosek taki wynika expressis verbis z treści przepisu: policjant nie może podejmować poza służbą bez pisemnej zgody przełożonego zajęć zarobkowych, jak też innych czynności lub zajęć, które byłyby sprzeczne z obowiązkami wynikającymi z ustawy lub podważałyby zaufanie do Policji. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z wolą ustawodawcy służba w Policji, rozumiana jako wykonywanie ustawowych zadań tej formacji, korzysta z pierwszeństwa realizacji wobec wszelkich innych zobowiązań, jakie przyjął na siebie policjant.
Możliwość Przenosin Między Służbami Mundurowymi
Nie ma czegoś takiego jak bezpośrednie przeniesienie z Policji do Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Należy przejść cały proces rekrutacji do PSP tak jak wszyscy, i wcale nie patrzą "lżej" na tych, którzy chcą się dostać do PSP z Policji. Podobnie jest z Wojskiem - należy przejść cały nabór do PSP, gdyż żadna z ustaw nie przewiduje przenosin z Policji do PSP. Z Armii albo Straży Granicznej w niektórych przypadkach istnieje możliwość przeniesienia do PSP. Przykładem jest sytuacja, w której kandydat pytał w jednej z KW PSP i otrzymał informację o takiej możliwości, a także rozmawiał z gościem z jednej z JRG, który przeniósł się z armii.
Promocja Zawodu Policjanta Wśród Strażaków OSP
Współpraca między służbami jest ważna, a promocja zawodu policjanta często odbywa się również wśród członków OSP. Na przykład, Kierownik Posterunku Policji w Męcince spotkał się z Ochotnikami Straży Pożarnej z Pomocnego, by promować swój zawód jako wybór przyszłej drogi zawodowej. Funkcjonariusz przedstawił procedury oraz zasady rekrutacji do służby w Policji, omawiając profil kandydata, przebieg procedury kwalifikacyjnej oraz zalety zawodu policjanta, zachęcając młodzież do wstąpienia w szeregi policjantów. Ponadto, strażacy OSP często wspierają policjantów w działaniach poszukiwawczych w terenie, a także mogą brać udział w szkoleniach policyjnych, na przykład z zakresu kierowania ruchem drogowym, jak to miało miejsce podczas spotkania funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim z przyszłymi strażakami.
Perspektywy Kariery w Innych Służbach Mundurowych
Oprócz OSP i Policji, wiele innych służb mundurowych oferuje możliwości rozwoju zawodowego. Większość z nich stawia podobne wymagania w zakresie wykształcenia i predyspozycji.
Państwowa Straż Pożarna (PSP)
Jeśli marzy Ci się praca strażaka w szeregach Państwowej Straży Pożarnej, musisz spełnić następujące wymagania: posiadać obywatelstwo polskie, korzystać z pełni praw publicznych, posiadać co najmniej wykształcenie średnie, odpowiednie predyspozycje fizyczne i psychiczne oraz niekaralność (za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe). Do zawodu strażaka w PSP prowadzą dwie ścieżki: wolny nabór (rekrutacja w ramach standardowego ogłoszenia) oraz służba kandydacka (nauka w szkole pożarniczej). Podstawą jest wykształcenie średnie.
Inne Formacje Mundurowe
- Straż Graniczna: Wymaga nieposzlakowanej opinii, niekaralności, pełnego korzystania z praw publicznych, co najmniej wykształcenia średniego lub średniego branżowego, zdolności psychicznej i fizycznej do służby, umiejętności przestrzegania hierarchii dowodzenia oraz dochowania tajemnicy.
- Straż Ochrony Kolei (SOK): Kandydat musi posiadać obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych, co najmniej wykształcenie średnie, uregulowany stosunek do służby wojskowej, nienaganną opinię, zdolność fizyczną i psychiczną do służby oraz nie być karanym za przestępstwa umyślne, a także ukończyć 21 lat.
- Inspekcja Transportu Drogowego (ITD): Podstawowym wymaganiem jest wykształcenie średnie. Inspektorem może być osoba z nienaganną opinią, niekarana za przestępstwo umyślne, z maturą, prawem jazdy kategorii B, ukończonym 25 rokiem życia i dobrym stanem zdrowia, która zda pozytywnie egzamin kwalifikacyjny.
- Służba Celno-Skarbowa: Wymaga obywatelstwa polskiego, stanu zdrowia odpowiedniego do zajmowanego stanowiska, co najmniej średniego wykształcenia, niekaralności za przestępstwo skarbowe lub inne umyślne przestępstwo, pełnego korzystania z praw publicznych oraz nieposzlakowanej opinii. Proces kwalifikacyjny jest wieloetapowy i obejmuje test wiedzy.
- Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW): Wymaga szeregu wyśrubowanych warunków, w tym odpowiedniego wykształcenia. Agencja zajmuje się uzyskiwaniem i analizą informacji o niebezpieczeństwie, zwalczaniem terroryzmu, korupcji, przestępczości zorganizowanej.
Kariera w służbach mundurowych zależy od spełnienia określonych w przepisach wymagań, w tym minimalnego wykształcenia. Zrealizowanie tych planów często rozpoczyna się od zdobycia średniego wykształcenia.
tags: #osp #a #rekrutacja #do #policji